sp.a zal Vlaams zijn of niet zijn

Sinds de mislukking van Elio Di Rupo om de preformatie tot een goed einde te brengen, komen de verschillen tussen N-VA en sp.a sterker naar buiten. Bert Anciaux reageert op enkele scherpe uitlatingen van Bart De Wever. Recent orakelde Bart De Wever dat sp.a steeds de kaart van de Franstaligen trekt en dat louter omwille van de getalsterkte. Ze zouden nooit aan bod komen zonder het bestaan van België, zonder de grote linkerzijde in Wallonië'. De Wever kapittelt de socialisten als verraders van het eigen volk, gedreven door machtshonger. In één ruk schoffeert hij zijn Vlaamse regeringspartner en blijft hopen dat sp.a hem blind volgt in een 'Vlaams front'.

Er overleeft een foute perceptie: Vlaamse socialisten als brave volgelingen van een fictief Belgisch gevoel, die omwille van de macht zoeken naar nestwarmte bij de PS. Dat beeld klopt niet. Laat me duidelijk zijn: sp.a zal Vlaams zijn of niet zijn. De essentie van een sociaaldemocratische partij ligt in het dienen van haar gemeenschap. Sociaaldemocraten (over)leven enkel door hun sterke en natuurlijke verbondenheid met mensen en gemeenschappen. De zuurstof van de sociaaldemocratie komt van de basis. Die verrijkt de top - niet andersom. sp.a gaat voor alle Vlamingen, ongeacht hun pedigree.

Anti-Waals

Overtuigd Vlaming zijn staat zeker niet synoniem voor anti-Waals. Ook daar tekent De Wever een beschamende karikatuur. 'k Heb nooit begrepen hoe men zich kan inzetten voor de eigen gemeenschap door andere te discrimineren of te beledigen. Vlaanderen dobbert niet geïsoleerd in het rond, wij sluiten bijna naadloos aan bij alle buren. Blijkbaar ontsnapt deze eenvoudige redenering aan het rechtse verstand. Daar ontwikkelt men vooral een pathetisch suprematiegevoel tegenover alles wat volksvreemd is. Het eigen volk als mythe van bloed en bodem, de hypothese van een monoculturele beschaving. Voor heel wat politici betekent integratie en inburgering het vervlakken van culturele diversiteit, het verwerpen van een actief pluralistische samenleving. Ook daartegen wil ik me als socialist en sociaaldemocraat virulent verzetten. Ik vind aansluiting bij de visie van grote groepen in Wallonië.

De voorbije decennia werden we platgewalst met de valse slogan 'Zorg vooral goed voor jezelf. Alleen zo worden we allemaal beter'. Deze zoete broodjes bleken slecht gebakken. Het hoeft weinig betoog: we winnen alleen aan welvaart als de kloof tussen rijk en arm verkleint. Daarom mag opkomen voor Vlaanderen zich nooit beperken tot het verkrijgen van zoveel mogelijk autonomie. Voor sp.a staan solidariteit, rechtvaardigheid en gemeenschapsopbouw centraal. De meest kwetsbare leden van onze gemeenschap vragen een sterke, doorleefde sociale zekerheid. Een slagkrachtige solidariteit steunt op een zo breed mogelijke basis. In deze visie staat sp.a haaks op de rechterzijde en vindt de partij daarvoor een sterke bondgenoot bij onder meer de PS (maar ook bij het ACW). Een ideologische coalitie met de Franstalige socialisten zorgt ook in Vlaanderen voor een beter georganiseerde solidariteit: hogere pensioenen, betaalbare zorg, kwaliteitsvol onderwijs, meer bestrijding van uitsluiting, duurzamere economie, enzovoort. In deze doelstellingen vindt sp.a bij De Wever zelfs geen koele minnaar.

Het verwijt dat sp.a een grote staatshervorming vreest omdat haar macht zou tanen is vals. De socialistische familie realiseerde als enige alle voorgaande staatshervormingen. Maar er is meer: ook tijdens de huidige onderhandelingen was het vooral sp.a dat aan de verdieping van bevoegdheden, actuele visies op arbeidsmarkt, justitie en gezondheidsbeleid werkte. sp.a zocht actief naar instrumenten voor een socialer België en Vlaanderen.

Separatisme

sp.a blijft zich verzetten tegen een separatistisch discours dat Brussel aan Vlaanderen onttrekt. Te gemakkelijk creëert men hier een vijandbeeld. Brussel verdient beter. Ook hier formuleerde sp.a voorstellen voor een interne herstructurering, maar ook hier vinden we amper bondgenoten. sp.a steunt een structurele herfinanciering van Brussel op voorwaarde van een systeemhervorming en een sluitende waarborg dat de nieuwe middelen naar armoedebestrijding, tewerkstelling en verbetering van het onderwijs gaan. Geen blanco cheque.

Voor sp.a blijft het respect voor een 'Vlaams front' ondergeschikt aan haar ideologie. Dat staat niet gelijk met het verloochenen van Vlaanderen. Zo'n interpretatie illustreert vooral de hautaine minachting voor afwijkende meningen.

sp.a wil echter verder gaan: wij willen een grondig debat over artikel 35 van de grondwet, om definitief de kerntaken van de (con)federale staat te bepalen. Voor sp.a behoort de sociale zekerheid daarbij. Die keuze verzekert de Franstaligen van een blijvende solidariteit. Vlaanderen vaart daar goed bij, onze sociale verworvenheden gaan niet teloor in een rechtse sociaaleconomische politiek. Ik weet dat deze aanpak ingaat tegen de door de Vlaamse beweging gehanteerde 'Baert-doctrine' (geen beslissingen die verdere stappen in staatshervorming bemoeilijken). Ik hanteerde deze doctrine jarenlang. Wil men nu een echt confederalisme realiseren, dan moeten de Vlamingen deze regel opbergen. Zo realiseren we een federale verankering van de sociale zekerheid én een omvangrijke overheveling van bevoegdheden. Voor deze deal tekent sp.a. Durft N-VA?

sp.a past niet in de karikatuur van (f)lauwe verdediger van Vlaanderen. Wij koesteren - met overtuiging en bezieling - een sociale rechtvaardigheidsagenda. Die wijkt sterk af van wat de rechtse krachten in en voor Vlaanderen willen realiseren. Rechts kan zich het monopolie op Vlaamse geloofwaardigheid niet toe-eigenen. Meer Vlaanderen betekent een meer solidaire en actieve gemeenschap, in een respectvolle confederale context. Conservatief nationalisme mag dit niet verhinderen.