Screening borstkanker redt levens

Borstkanker blijft de meest voorkomende doodsoorzaak bij vrouwen tussen de 35 en de 55 jaar in de Europese Unie. “Ongeveer 1 vrouw op de 10 krijgt in haar leven te maken met borstkanker”, zegt Marleen Temmerman. “Soms voelt de vrouw zelf een gezwel. Een andere keer is het de dokter die bij een klinisch onderzoek een gezwel ontdekt. Telkens is het een signaal dat de ziekte al in een verder stadium is. Al kunnen we de ziekte al in een eerder stadium vaststellen. Dankzij mammografische screeningsprogrammas kunnen we de ziekte al heel vroeg vaststellen. En hoe eerder we de ziekte opsporen, hoe meer overlevingskans.”

Toch gaan er af en toe stemmen op die het nut van die screenings in vraag stellen. “Ik heb niks tegen kritische analyses van de budgetten van gezondheidszorg”, gaat Temmerman verder. “Elke verbetering is welkom. Maar in het geval van borstkankerscreenings zijn die bedenkingen misplaatst en kunnen ze mensenlevens kosten. Dankzij de screenings kunnen we de diagnose van borstkanker veel vroeger stellen. Zelfs tot drie jaar vroeger. Als we er vlug bij zijn, kunnen we zelfs chemotherapie vermijden. Dankzij de screenings gaat de vijfjaarse overleving drastisch omhoog, van 66 procent begin de jaren 90 tot 85 procent vandaag.”

Temmerman geeft wel toe dat de screeningstest niet 100 procent juist is. “Er zijn natuurlijk altijd fouten mogelijk, maar de laatste jaren gebeuren die toch steeds minder. Dat komt omdat de apparatuur de laatste jaren sterk verbeterd is, maar vooral dankzij een procedure van meerdere lezingen door meerdere specialisten. Zo kunnen we twijfelgevallen voorkomen.”

Een ander argument dat tegenstanders bovenhalen, is de 'spontane' daling in de jongere leeftijdsklassen. “Dit danken we wellicht aan de preventie- en sensibiliseringscampagnes”, gaat John Crombez verder. “Jonge vrouwen worden zich steeds bewuster van de problemen en wat eraan te doen is. Daarom zijn ze er vroeg bij. En dat is maar goed ook.”

Het ultieme argument dat tegenstanders van de screening aanhalen, is dat de maatschappelijke kosten van de screening niet opweegt tegen het aantal vrouwen dat we kunnen redden. “Dat is helemaal te gek”, gaat Crombez verder. “We kunnen uiteraard niet weten hoeveel vrouwen hun leven te danken hebben aan sensibilisering en preventie. Maar is dat dan een reden om geen screenings meer te doen? Je kunt het bijna vergelijken met de discussie over verkeersslachtoffers. Voor zij die graag snel rijden is 50 kilometer per uur tergend traag. Maar het terugbrengen van de snelheid spaart heel wat kinderlevens. En dus kan je er als samenleving makkelijk voor kiezen om dat gewoon te doen, ondanks het feit dat tegenstanders van lage snelheden altijd zullen zeggen dat het maar om lichte dalingen in de statistieken gaat. Dat is de essentie. Het gaat niet om statistieken, maar om mensen”, besluit Crombez.