De besparingen die het departement Onderwijs doorvoert, hebben geen invloed op de scholing van kinderen, of op de werkzekerheid van leerkrachten. Minister van Onderwijs Pascal Smet heeft ervoor gekozen vooral te besparen in de onderwijsstructuren, dus boven de klassen, en niet in de klas. In het basisonderwijs wordt niet of nauwelijks geknipt.
Ook leerkrachten, de bouwstenen van elke school, worden ontzien. Minister Smet wil vooral de leskwaliteit behouden en waar mogelijk verbeteren, en de werkzekerheid van leerkrachten verzekeren. Enkel voor de Brusselpremie, die meer dan 3 miljoen euro zou kosten, is er geen ruimte meer. Verder zal minister Smet voor bijna 11 miljoen euro besparen in de algemene omkadering van het personeel. Dat betekent onder meer dat de dure extra uren die leerkrachten buiten hun lessenpakket spenderen aan toezicht en begeleiding, verdwijnen. Die maatregel kondigde de regering al 25 jaar geleden, in 1984, aan.
Het departement Onderwijs en Vorming zal volgend jaar in totaal voor 72 miljoen euro besparen. Onderwijs zal in 2010 relatief gezien minder besparen dan de andere Vlaamse departementen. Er komen voor meer dan 5 miljoen euro besparingen in de communicatie en in de algemene werking van het onderwijs. Dat wil zeggen dat scholen het geld voor hun werking efficiënter zullen besteden. Verder dalen de budgetten voor de nascholing van leerkrachten met 20 procent, wat de scholen zelf kunnen opvangen. “De overheid hoeft niet de volledige nascholing te betalen”, aldus Pascal Smet. “We blijven bovendien 80 procent subsidiëren. Want permanente vorming is belangrijk, ook voor leerkrachten. Daarom zal het aantal stages bijvoorbeeld stijgen.”
De regering haalt vooral zelf de buikriem aan. Zo indexeert ze de werkingsmiddelen van scholen niet, wat bijna 30 miljoen euro opbrengt. Het buitengewoon onderwijs blijft daarbij haast ongemoeid. Verder schrapt minister Smet vooral een aantal overtollige kostenposten. Zo herziet de Vlaamse regering de permanente werking van het steunpunt GOK (gelijke onderwijskansen). Voortaan zal ze studiewerk uitbesteden op contractbasis, op momenten dat er nood aan is. Zo blijft ze onderzoek voeren naar manieren om gelijke onderwijskansen te verbeteren. De subsidies voor de rationalisatie van het hoger onderwijs – 6 miljoen euro in 2010 – worden geschrapt. En een aantal besparingen in het overheidsapparaat en in de begroting brengen bijna 16 miljoen euro op.
Met deze gespreide maatregelen wil de onderwijsminister voorkomen dat geraakt wordt aan meer essentiële zaken, zoals de kwaliteit van de lessen, de jobs van leerkrachten en de toekomst van onze kinderen. “Want dat is het meest waardevolle kapitaal dat we hebben”, aldus Pascal Smet. “De besparingen zullen dus niet voelbaar zijn in de klas.”
