De 19-jarige Jordy die sterft van ontbering in een tentje, de 19-jarige B. die de nacht op straat moet doorbrengen omdat er geen plaats meer is op de psychiatrische afdeling,... Volgens John Crombez zijn de cijfers in de Vlaamse jeugd- en welzijnszorg dramatisch.

Er is dan ook absoluut nood aan een eerlijk debat over jeugdzorg, en niet aan een administratie en inspectie die al te graag willen aantonen dat alles peis en vree is.

Je hebt de 19-jarige Jordy die van pure ontbering en moederziel alleen sterft in een tentje in Gent. Je hebt de 19-jarige B. die niet meer toegelaten wordt op de psychiatrische afdeling waar hij verbleef en noodgedwongen de nacht op straat moet doorbrengen. Je hebt ook de 20-jarige N., een jongen met autisme, die geweigerd wordt in verschillende psychiatrische instellingen. Dit zijn geen schrijnende verhalen van de afgelopen jaren. Neen, het zijn schrijnende verhalen van de voorbije twee maanden. Hier dicht bij ons, in Vlaanderen. Vele andere kinderen en jongeren die drama’s beleven, halen de krant niet eens.

De cijfers in onze jeugd- en welzijnszorg zijn dramatisch. Vlaanderen doet het niet goed. Kinderen en jongeren in nood – om welke reden dan ook: psychisch of familiaal – schreeuwen om hulp, maar hun roep om gespecialiseerde opvang blijft soms onbeantwoord. Al te vaak worden problemen niet ernstig genomen tot ze uiteindelijk in een crisis uitmonden. En dan is het te laat. Veel jongeren en hun ouders weten niet waar eerst aankloppen, vinden niet de juiste hulp, of zoeken opvang die er niet is bij gebrek aan plaats. Het blijft een opvallende vaststelling: Vlaanderen is één van de meest welvarende regio’s in de wereld en toch blijven we tekortschieten als onze jongeren het niet meer redden. ‘Kinderen zijn onze toekomst’, luidt het cliché. Waarom handelen we er dan niet naar?

Zelfdodingscijfers als schrijnend bewijs

In tegenstelling tot de ons omringende landen zijn we er niet in geslaagd om de toegenomen welvaart te vertalen in meer welbevinden. Of in zorg op maat voor kinderen en jongeren die het nodig hebben. De Vlaamse zelfdodingscijfers bij jongeren zijn daar een schrijnend bewijs van. Overal daalden de cijfers, behalve bij ons. In 2014 werden witte zerkjes neergezet in de Broeken van Merkem. Geen Groote Oorlog daar, maar slachtoffers van de stille oorlog. De voorbije 15 jaar pleegden in West-Vlaanderen alleen al meer dan 400 mensen onder de 30 jaar zelfdoding. Auteur David Van Reybrouck maakte er niet zo lang geleden een aangrijpende tentoonstelling over in Brugge. Hij interviewde nabestaanden, maar ook psychotherapeuten, hulpverleners en een priester. De getuigenissen en de afscheidsbrieven zijn hartverscheurend.

Jongeren gepaste hulp (en plaats voor die hulp) bieden in een vroeg stadium blijft een probleem in Vlaanderen. Voor een kind dat wat uit de pas loopt is er zelden een trampoline om hoger te springen. Dan grijpen we liever terug naar slaap- en kalmeringsmiddelen. We behoren zelfs tot de grootverbruikers in Europa. Als het welbevinden van zo’n groot aantal jongeren zo fout zit en zorgmodel dermate tekortschiet, moet een het prioriteit zijn voor elke overheid om dat manco bij te stellen. Dat betekent dat we ons dringend moeten bevrijden van een aantal taboes en signalen vanaf het prille begin ernstig moeten nemen. Dat betekent evenzeer dat er goeie en betaalbare zorg op maat moet zijn voor elke jongere die daar nood aan heeft. Ook voor zij die het thuis niet breed hebben. Waarom is het te veel gevraagd om daar de nodige investeringen voor te doen? Waarom wachten tot de kloof niet meer te overzien is om daarna te moeten dweilen met de kraan open. Tot de wachtlijsten uitpuilen en je als ouder lijdzaam moet toezien hoe je kind aan zijn of haar lot wordt overgelaten?

Beleid voeren en maken, is een kwestie van prioriteiten en keuzes. Zo simpel is het. Het zou onze samenleving niet alleen veel ellende besparen, maar vooral veel bijkomend welbevinden opleveren voor de groep die ons het meeste dierbaar is: onze kinderen. Er is dan ook absoluut nood aan een eerlijk debat, en niet aan een administratie en inspectie die al te graag willen aantonen dat alles peis en vree is.