Defensieminister Vandeput speelt al een tijdje met de idee om de huidige generatie F-16 gevechtsvliegtuigen te vervangen en steekt niet onder stoelen of banken dat hij een grote voorliefde koestert voor de manke en dure F-35 uit Amerika. Nu blijkt dat die F-35 in aankoopprijs nog eens 2 miljard duurder zou uitvallen dan deze regering begrootte, vindt Kamerlid Alain Top dat het welletjes is geweest. 

“Defensieminister Vandeput heeft maar twee opties als hij met de Amerikaanse F-35 in zee wil, waar het toch alle schijn van heeft. Of hij moet het militaire ambitieniveau van ons land terugschroeven en een kleiner aantal gevechtsvliegtuigen aankopen in plaats van de 34 geplande, maar dat impliceert dat we ons luchtruim onvoldoende zullen kunnen beveiligen”, zegt Kamerlid Alain Top. “Of hij moet nog meer middelen budgetteren. Maar de bedragen voor de aankoop van de gevechtsvliegtuigen swingen vandaag al de pan uit. En zijn van die grootteorde dat het de toekomstige generaties zwaar zal belasten. Nog eens extra middelen uittrekken, zou helemaal onverantwoord zijn.”

Op vandaag plannen 10 landen om F-35’s aan te kopen. Opvallend is dat heel wat landen genoodzaakt zijn om hun oorspronkelijk geplande aantallen, door de hoog oplopende kostprijs, te verlagen. Zo steeg de totale kost om de F-35 te bouwen en te laten vliegen in juli vorig jaar nog met bijna 30 miljard dollar.  5 van de 10 landen waren genoodzaakt om het aantal straaljagers te verminderen (gemiddeld met 37%). Canada legde de procedure volledig stil. 

In oktober 2017 verscheen een rapport van GAO (Government Accountability Office), een onafhankelijke Amerikaanse overheidsinstelling die de samenwerking met Lockheed Martin boekhoudkundig controleert. Het rapport laat geen positief plaatje zien: Lockheed Martin laat de prijs stijgen zonder dit te verantwoorden. 

sp.a is hoe dan ook voorstander om de huidige generatie F-16 up te daten tot minstens 2040. Tegen die tijd zijn er weer nieuwe modellen, zoals onbemande gevechtsvliegtuigen.  Dat is in elk geval beter dan de volgende regeringen en generaties te belasten met de aankoop van onverantwoord dure en manke gevechtsvliegtuigen.