Archeologische dienst Stad Brugge bestaat 40 jaar

Op 24 november 2017 was het dag op dag 40 jaar geleden dat de eerste archeoloog aan Stad Brugge werd aangesteld. Maar, de relatie tussen de stad en archeologie gaat veel verder terug! Het verhaal begint 150 jaar geleden.

In 1865 richten twaalf klinkende namen de Société Archéologique de Bruges op. Naast bekende historici als James Weale en Felix de Bethune prijkt de naam van Guido Gezelle. Hun doel: door de kennis van het verleden de inwoners van hun geboortestad trotse Bruggelingen te maken. En voor het jonge België een nationale identiteit creëren.

Oorsprong van de Gruuthusecollectie

Deze vereniging brengt een rijke verzameling beelden, meubelen en textiel maar ook archeologische objecten bij elkaar. Ze streven ernaar oudheidkundige en kunstvoorwerpen op te sporen en deze te bewaren in een openbaar museum. Deze collectie zal later bekend worden als de Gruuthusecollectie. De collectie bevat heel wat archeologische objecten uit verschillende periodes, die bewaard worden in ons depot. Vaak met de originele handgeschreven briefjes er nog bij.

Niet te verwonderen dat reeds in 1955 een ‘moderne’ opgraving plaatsvindt op de Brugse Burg onder leiding van professor Jacques Mertens en Luc De Vliegher. Later zet Hubert De Witte dit werk verder als het Crown Plaza Hotel zijn plannen op de Brugse Burg bekendmaakt. De resultaten van die opgravingen,  de monumentale resten van de Sint-Donaaskerk, zijn nog steeds te bezichtigen in de kelders van het Hotel als een Brugs Forum Romanum. Zeker de moeite om eens te bezichtigen, als je dat nog niet zou gedaan hebben.

De internationale uitstraling van Brugge gaat zelfs verder dan de Brugse ondergrond: in de jaren ’70 en ’80 graven Brugse archeologen langs de Potterierei pottenbakkersovens op. De naam van het reitje is niet gestolen. In de 13e eeuw werd daar Brugs hoogversierd aardewerk gemaakt: het mooi versierde, typisch groene tafelwaar is een echt luxeproduct. Door internationale handel vanuit Brugge verspreidt het aardewerk zich tot in Portugal, Nederland, Engeland, Schotland en de Scandinavische landen.

Uitbreiding naar naburige gemeenten

In de jaren ’90 breidt archeologie zich uit buiten de vesten: door verschillende opgravingen langs de Zandstraat wordt het archeologisch belang van de zandrug tussen Oudenburg en Brugge duidelijk. De zandrug is een aantrekkingspool voor bewoning in de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen en is in feite één langgerekte nederzetting.

De zandrug ligt op de grens tussen de zandstreek en de polders. Dit ‘raakvlak’ maakt de plaats zo aantrekkelijk: je kan er van twee landschappen profiteren. Wanneer de dienst evolueert tot Raakvlak en haar werkingsgebied uitbreidt naar enkele partnergemeenten, steken de archeologen deze grens over en worden enkele lijntrajecten opgevolgd in de polders die een nieuw licht werpen op het belang van deze streek. In de Brugse achterhaven zijn verschillende Romeinse sites ontdekt die duidelijk maken dat dit gebied in Romeinse periode bewoond is en een economische hotspot is! Het is een productieplaats van zout, het witte goud. Het zout wordt in de zone van de achterhaven geproduceerd en van daaruit over het Romeinse Rijk getransporteerd. Het is ook een basisingrediënt voor een lokale specialiteit: gezouten ham, die populair is tot in Rome.

Het is niet verwonderlijk dat Brugge de op één na oudste archeologische dienst van Vlaanderen huisvest: het rijke verleden van de stad en het pionierswerk van de Société hebben geleid tot een echte archeologische traditie. De resultaten van 40 jaar archeologische dienst charmeren zowel de toeristen als internationale onderzoekers.

Als sommige zaken die ik hier vertel nieuw zijn, dan grijpen we terug naar de ontstaansreden van de Société Archéologique de Bruges: door de kennis van het verleden een hernieuwde interesse in de geschiedenis van Brugge creëren. Het is duidelijk dat de vernieuwde website en het bijhorende registratieprogramma eigentijdse tools zijn om die kennis tot in de huiskamer te brengen.

Klik hier voor de website van Raakvlak

Deze discussie werd gesloten.