Artikel Apache: De scheve architecten van de afkoopwet

Na nieuwe onthullingen in Le Soir en op de Franse nieuwssite Mediapart over de druk die werd uitgeoefend op zowel politiek als gerecht bij de totstandkoming en de aanwending van de fameuze ‘afkoopwet’ sluit ook sp.a zich aan bij de vraag naar een parlementaire onderzoekscommissie. Kamerlid Dirk Van der Maelen: “Dit dossier stinkt. Het wordt tijd dat het parlement zich hiermee gaat bezighouden.”

Het heeft er alle schijn van dat voormalig Frans president Nicolas Sarkozy hemel en aarde heeft bewogen om, in ruil voor een miljardencontract voor de levering van helikopters door Frankrijk aan Kazachstan, een vriendendienst te bewijzen aan Pavel Chodiev. Die Oezbeekse miljardair woont in België en is, na Albert Frère, de tweede rijkste Belg. Als spilfiguur in de fameuze Tractebel-affaire werd hij begin 2011 in beschuldiging gesteld voor onder meer witwassen, bendevorming en valsheid in geschrifte.

De jarenlange gevangenisstraf die hem boven het hoofd hing, kocht hij echter af voor 22,5 miljoen euro. Chodiev was de eerste die gebruik maakte van de zogenaamde wet op de “verruimde minnelijke schikking”, beter bekend als de afkoopwet.

Stefaan De Clerck

Intussen heeft het Hof van Cassatie de afkoopwet vernietigd. Volgens het Grondwettelijk Hof schendt de wet het gelijkheidsbeginsel en het verbod op discriminatie. Dat was de voorbije jaren ook het overheersend gevoel: elke minnelijke schikking voor fraudezaken in de diamant- of in andere sectoren, voedde het idee dat er in België zoiets bestaat als klassenjustitie.

Nieuwe onthullingen in Le Soir en op de Franse nieuwssite Mediapart over de totstandkoming en de aanwending van de afkoopwet, wijzen verder in die richting. Voormalig senaatsvoorzitter Armand De Decker (MR) zou vanuit het Elysée ingeschakeld zijn om de politieke wereld te masseren en de afkoopwet versneld door het parlement te duwen zodat Chodiev er meteen, als eerste, gebruik van zou kunnen maken.

Dat leidde onder meer tot een hoogst ongebruikelijk bezoek, op zondagvoormiddag 20 februari 2011, bij toenmalig minister van Justitie Stefaan De Clerck (CD&V) thuis. Volgens De Clerck bepleitte Armand De Decker bij die gelegenheid de afkoopwet en de zaak van zijn cliënt Chodiev, iets wat De Decker zelf ontkent. Volgens De Clerck hield hij als justitieminister op geen enkele manier rekening met het bezoek en verwees hij De Decker naar zijn kabinetschef.

Hoe dan ook: een paar maanden later was de afkoopwet een feit en kocht Chodiev zijn rechtszaak af.

Twee maanden na het bezoek van Armand De Decker bij Stefaan De Clerck thuis was de afkoopwet een feit en kocht Chodiev zijn strafzaak af voor 22,5 miljoen euro.

Reparatie

Maar blijkbaar werden niet enkel de wetgevende en uitvoerende macht druk bespeeld. De nieuwe onthullingen in Le Soir en op Mediapartgeven aan dat ook het gerecht zelf plooide voor de vanuit de Franse staat georganiseerde lobbymachine.

Omdat de afkoopwet haastig werd gestemd moest er al snel een zogenaamde reparatiewet worden geschreven. In afwachting daarvan schreef Stefaan De Clerck een brief aan het college van procureurs-generaal. Daarin maakte hij duidelijk dat de afkoopwet nog niet mocht worden gebruikt voor de reparatiewet een feit zou zijn.

Maar blijkbaar volstond dat niet om het Brussels parket-generaal ervan te weerhouden de afkoopwet toch al te gebruiken in het voordeel van Chodiev. Als klap op de vuurpijl zijn er heel wat indicaties die aangeven dat het bijhorende requisitoir van het parket zou geschreven zijn door de advocaten van Chodiev zelf.

De onthullingen maken alleszins duidelijk dat zowel de wetgevende, de uitvoerende als de rechterlijke macht in ons land werden benaderd in het dossier Chodiev. Binnen een tijdspanne van enkele maanden werd de afkoopwet gestemd en oneigenlijk toegepast, wat de Oezbeekse miljardair toeliet zijn proces af te kopen en Nicolas Sarkozy de mogelijkheid gaf ‘zijn’ miljardendeal met Kazachstan af te ronden.

Onderzoekscommissie

Bovenstaande vaststellingen versterken de politieke roep om de oprichting van een parlementaire onderzoekscommissie. Gisteren al werd duidelijk dat de Franstalige oppositiepartijen en Groen ervoor pleiten. Ook Dirk Van der Maelen (sp.a) sluit zich aan bij de vraag. “Er waren al zeer ernstige vragen bij de totstandkoming van de afkoopwet. Intussen zijn er nieuwe elementen bijgekomen die duidelijk maken dat dit dossier stinkt. Het wordt tijd dat het parlement zich hiermee gaat bezighouden.”

Dirk Van der Maelen (sp.a): Dit dossier stinkt. Het wordt tijd dat het parlement zich hiermee gaat bezighouden.

Volgens Van der Maelen is het ondenkbaar dat uitgerekend hooggeschoolde magistraten beslissingen zouden nemen zonder wettelijke basis. “De informatie die nu naar boven komt, geeft aan dat er niet enkel druk op de wetgevende macht is geweest, maar ook op de rechterlijke macht. Dit raakt aan de fundamenten van onze democratie.”

Sneltreinvaart

Enkele jaren terug had Van der Maelen op Apache al uitgebreid getuigd over de manier waarop de afkoopwet indertijd in ijltempo door het parlement werd gesluisd, tegen het verzet van de oppositiepartijen in, maar met de steun van liberalen en christendemocraten. “Dat er grote druk is geweest vanuit het kabinet van Didier Reynders werd al aangetoond”, zegt Van der Maelen. “Maar het is duidelijk dat ook andere toenmalige meerderheidspartijen de druk hebben opgevoerd, met name CD&V. De wet werd geschreven door Servais Verherstraeten. Hij was het die, samen met Carina Van Cauter (Open VLD) de dans leidde. Ik ken Verherstraeten als een zeer voorzichtig politicus. Dat hij zich vol overtuiging op politiek dermate glad terrein begaf, kan ik moeilijk anders interpreteren dan dat hij zich politiek op het allerhoogste niveau gedekt wist.”

Ook de timing wijst in die richting. Op zondag 20 februari zat Armand De Decker thuis op de sofa bij Stefaan De Clerck. Twee dagen later zat hij op het kabinet van Stefaan De Clerck en nog eens twee dagen later, op donderdag 24 februari, werd de afkoopwet in sneltreinvaart door de commissie Financiën geduwd (terwijl het voorstel eigenlijk in de commissie Justitie thuishoorde).

Stefaan De Clerck houdt intussen vol dat hij nooit is tussengekomen in het dossier en dat hij die intentie ook van meet af aan met zoveel woorden heeft duidelijk gemaakt aan Armand De Decker.

Diamant

En dan is er nog het ‘diamantluik’ aan de hele zaak. De hoofdindiener van de afkoopwet mag dan wel Servais Verherstraeten zijn, de hoofdauteur is topfiscalist professor Axel Haelterman. Dat in de materie gespecialiseerde mensen voor wetgevend werk worden aangezocht is niet uitzonderlijk, maar een opmerkelijk detail is wel dat Haelterman op datzelfde moment ook als advocaat optrad voor het Antwerp World Diamant Centre. In die hoedanigheid onderhandelde hij als auteur van de afkoopwet tegelijk over een minnelijke schikking op basis van die wet voor honderden Antwerpse diamantairs die samen voor meer dan een miljard euro belastingen zouden hebben ontdoken.

Toen Apache Stefaan De Clerck daarover enkele jaren geleden al contacteerde zei de voormalige Justitieminister:

Het klopt dat ik mijnheer Haelterman en procureur-generaal Liégeois herhaaldelijk heb ontmoet in het kader van de wettelijke regeling rond de minnelijke schikking. Maar vanzelfsprekend ben ik nooit tussengekomen in een concreet dossier. Dat kan en mag een minister van Justitie om evidente redenen niet doen.

De komende dagen wordt duidelijk of de vraag vanuit de oppositie naar een onderzoekscommissie ook vanuit de meerderheid zal worden gesteund.

 

Bron: www.apache.be
Auteur:

Auteur: Tom Cochez

Licentiaat criminologie. Werkte van 1997 tot 2008 voor De Morgen. Hij volgde er vooral gezondheidszorg, sociale zaken en milieu en verdiepte zich in de politieke partijen Vlaams Belang en Groen. In 2008 koos hij ervoor om opnieuw op freelance basis te werken onder meer ook voor Knack en Humo. Een jaar later stond hij mee aan de wieg van De Werktitel, het latere Apache.be. Vandaag werkt hij als redacteur en coördinator.

Je kan Tom Cochez veilig en anoniem bestanden en documenten versturen via de Apache SecureDrop.

 

Deze discussie werd gesloten.