Hieronder vindt u de brief van sp.a-Kamerleden Dirk Van der Maelen en Alain Top aan kersvers Canadees premier Justin Trudeau. 

Geachte Eerste Minister van Canada,

Wij, sp.a-parlementsleden in het Belgische federaal parlement, wensen u langs deze weg in de eerste plaats te feliciteren met uw verkiezingsoverwinning van 20 oktober jongstleden. Wij wensen u alvast veel succes toe bij de start van uw regeerperiode.

Als defensiespecialisten van onze partij kijken we alvast uit naar de realisatie van uw aankondigingen die u eerder tijdens de verkiezingscampagne deed en die u tijdens uw overwinningsspeech herhaalde, namelijk dat u de vaste wil hebt om van Canada terug eerder een vredesstichter te maken dan een land dat deelneemt aan oorlogsoperaties.

Uw verkiezingsprogramma bevatte een aantal details van deze nieuwe defensiestrategie die ons ten zeerste interesseren. Zo zou u om diverse redenen willen breken met de F-35. U wil namelijk eerder inzetten op de bescherming van het eigen luchtruim, dan op offensieve capaciteiten. U vindt de F-35 veel te duur en wil op zoek naar alternatieven, wat ruimte maakt voor investeringen in de marine.

Wij kunnen deze argumenten alleen maar onderschrijven.

Ten eerste is de F-35 inderdaad veel te duur. Ook de Belgische regering wenst nieuwe gevechtsvliegtuigen aan te kopen. Terwijl onze Defensieminister de kostprijs hiervan minimaliseert (hij zei onlangs nog in een kranteninterview “Dat zal niet gigantisch veel miljarden kosten.”), zijn wij er als oppositiepartij al lang van overtuigd dat de F-35 inderdaad veel te duur is. Het siert u alvast dat u dergelijke openheid en eerlijkheid aan de dag legt. Net zoals het uw land ook siert dat het zeer transparant is over die kostprijs met onder meer de publicatie van de jaarlijkse update van de berekening van de kostprijs van de F-35. Een dergelijke transparantie legt onze regering helaas niet aan de dag; het voorstel van de voltallige oppositie om de kostprijs door het Rekenhof te laten berekenen, heeft men zelfs naast zich neergelegd.

Ten tweede bestaan er inderdaad wel degelijk alternatieven voor de F-35. Alternatieven die vooral veel minder duur zijn. Denk bijvoorbeeld aan een update van de huidige toestellen. Of kijk bijvoorbeeld naar het voorbeeld van Tsjechië. Zij leasen gevechtsvliegtuigen Gripen, wat veel goedkoper is dan de aankoop van de F35. En vooral: Tsjechië beperkt het aantal ook tot dat wat nodig is om het eigen luchtruim te beschermen.

Waarmee we tot het derde argument komen, namelijk dat de andere onderdelen van Defensie niet mogen verwaarloosd worden. Dat u daarbij dan de keuze maakt om meer te investeren in de marine kunnen wij ook alleen maar ondersteunen en aanmoedigen. Niet alleen bestaan er studies die erop wijzen dat binnen afzienbare tijd de grote meerderheid van de wereldbevolking dicht bij een kust zal wonen, waardoor ook veel conflicten zich daar zullen afspelen. Ook is de economische bescherming op zee van uitermate groot belang. Dat geldt voor uw land, net zoals dat ook voor ons land cruciaal is. Zo is de Belgische Exclusief Economische Zone geografisch dan wel een klein gebied in de Noordzee, maar behoort het wel tot de drukst bevaren gebieden ter wereld. Jaarlijks wordt er meer dan 200 miljoen ton goederen vervoerd binnen dat gebied, wat het belang van onze havens zoals Oostende, Zeebrugge, Gent, Antwerpen, … nogmaals onderstreept. In die context is de economische bescherming, maar bijvoorbeeld ook de bestrijding van de drugstrafiek door de marine van niet te onderschatten belang.

Al deze elementen in acht genomen, zult u begrijpen dat wij uw visie op Defensie in het algemeen en meer bepaald uw aankondiging om te breken met de F-35 en zo meer te kunnen investeren in de marine ten volle ondersteunen.

Wij hielden er aan om dit via dit schrijven onder uw aandacht te brengen. Immers, de voorbije week was er een handelsmissie van België te gast in uw land met onder meer prinses Astrid en leden van diverse van onze regeringen. In dat kader heeft men ook een nieuwe afdeling van de ASCO-fabriek in British Columbia geopend. Deze fabriek is producent van onderdelen van de F-35. Op deze manier heeft de Belgische regering nogmaals impliciet haar steun uitgesproken voor dit type gevechtsvliegtuig. Als oppositiepartij betreuren we dit ten zeerste. Een aantal regeringsleden kan misschien tijdens de economische missie de indruk hebben gewekt dat ons land haar steun uitspreekt voor de F-35, maar wij willen hierbij onderstrepen dat wij met onze partij, sp.a, ons zullen blijven verzetten tegen deze keuze. Wij staan daar overigens niet alleen in, want opiniepeilingen tonen aan dat ook de meerderheid van de bevolking de aankoop van de F-35 niet ziet zitten.

Wij danken u ten zeerste voor de aandacht dat u aan deze brief hebt willen schenken.

Met de meeste hoogachting,

Dirk Van der Maelen                                       Alain Top

Federaal parlementslid sp.a                          Federaal parlementslid sp.a

Voorzitter van de Commissie Buitenlandse Zaken