De crisis treft meer en meer mensen maar sp.a vindt dat werknemers niet voor de tweede keer de rekening moeten betalen. Sommige werkgevers trachten nu hun winsten opnieuw zo snel mogelijk op te drijven, op de rug van de werknemers. sp.a verzet zich daartegen. Want de crisis mag geen alibi zijn om ons sociaal model uit te hollen.

We stappen mee op omdat we vinden dat werknemers beschermd moeten worden tegen de gevolgen van de financiële en economische crisis. Bedrijven moeten beseffen dat als ze vandaag uit snel winstbejag blind verder snijden in het vlees van onze economie, ze de volgende crisis alweer aan het voorbereiden zijn.


Maakt dit ons blind voor de problemen waar veel werkgevers vandaag mee kampen? Hebben we dan geen oog voor de competitiviteit? Geenszins. De harde tijden zijn nog niet voorbij en we weten dat er ook de komende maanden nog jobs zullen sneuvelen. We beseffen ook dat het economisch herstel slechts met vertraging nieuwe jobs zal opleveren en niet noodzakelijk in die bedrijven of sectoren die tot voor de crisis de grootste werkverschaffers waren.


Harde tijden mogen evenwel geen alibi zijn voor liberale, economische wetmatigheden die door sommigen vandaag (opnieuw) als natuurwetten worden gepresenteerd. Onze eerste zorg vandaag gaat uit naar werknemers, werkzoekenden en hun gezinnen. Wij moeten ervoor zorgen dat we zoveel mogelijk mensen in jobs met toekomst kunnen houden en dat we nieuwe jobs creëren door zelf te investeren. En wie werkloos wordt, moet worden opgevangen en ondersteund met een degelijk vervangingsinkomen en een opleiding naar een nieuwe job. Bovenal moeten we vermijden dat de toekomstkansen van kinderen en jongeren vandaag vergooid zouden worden omdat de crisis hen en hun ouders in de armoede dreigt te duwen.

 
Oneerlijk debat

 

We zijn net zoals de vakbond bereid om het overleg met de werkgevers een kans te geven, maar we weigeren wel vooraf vrij spel te geven aan wie de crisis misbruikt om de aanval in te zetten op ons sterk en beproefd sociaal model. De voorstelling van zaken als zou er moeten worden gekozen tussen sociale bescherming OF competitiviteit vinden we fundamenteel oneerlijk. Het is een doelbewust gecreëerde schijntegenstelling. We zien vandaag te vaak hoe in bedrijven zeer concurrentiële afdelingen toch worden opgedoekt omwille van overcapaciteit of onderinvestering in nieuwe producten. Te vaak spelen in die beslissingen platte, nationale reflexen van het hoofdkwartier mee. Ook hebben we bedrijven de winst, toen ze er was, in grote mate naar aandeelhouders zien draineren.

               
De balans van de inspanningen is dan ook uit evenwicht. Er wordt al meer dan 10 jaar een beleid van loonmatiging en lastenverlagingen gevoerd. Maar net zo goed is in die periode voor de crisis almaar meer toegevoegde waarde naar de aandeelhouders gevloeid in plaats van naar de lonen.

               
Uiteraard moeten we verder inspanningen leveren om competitief te blijven en werkzoekenden kansen op een job te bieden. Maar het kan niet dat bedrijven vandaag onder het mom van de crisis druk uitoefenen om unilateraal terug te komen op eerder gemaakte collectieve afspraken. Zeker niet na de steunmaatregelen en lastenverminderingen die deze bedrijven in dank hebben aanvaard bij recente herstructureringen en na het misbruik van de notionele interestaftrek. In bepaalde gevallen moet de sociale bescherming van werknemers zelfs worden uitgebreid. Arbeiders ontslaan gaat vandaag te gemakkelijk door het uitblijven van het gelijk statuut voor arbeiders en bedienden. Arbeiders dreigen hierdoor als eersten een tweede keer de crisis te betalen.


We stappen vandaag ook mee op om die scheeftrekking in het crisisdebat weer recht te trekken. Want wie gaf de aftrap voor deze crisis? D
at waren zeker niet de werknemers. Als de Vlaamse industriëlen vandaag klappen krijgen, is dat door de onverantwoordelijkheid van hun financiële collega’s en hun aandeelhouders en niet door de buitensporige eisen van de werknemers. De concurrentie in de Europese industrie heeft een punt bereikt waarop ze koopkrachtvernietigend werkt. Het zijn feiten die om een uitleg van de werkgevers schreeuwen. Zijn zij eigenlijk bereid om voor onze industrie en ons Europees sociaal model op te komen? Wat bieden ze in ruil voor de inspanningen die ze (opnieuw) van de werknemers vragen?

               
Indien er geen bevredigend antwoord komt, begrijpen we dat de werknemers –zoals de aandeelhouders voor hen- zoveel mogelijk uit de brand proberen te slepen. Voor het huis instort en de overheid opnieuw puin mag ruimen.

 

Een marathon


De discussie over de golf van ontslagen is nog maar een begin. Nu gaat het om jobs, straks over het afbouwen van de schuld en de kost van onze pensioenen en gezondheidszorg en over de strijd tegen armoede. De crisis zal ons nog minstens tien jaar parten spelen. De afgelopen jaren zijn veel inspanningen geleverd om meer mensen aan het werk te krijgen, de koopkracht te verbeteren, de schuld af te bouwen en onze pensioenen en gezondheidszorg voor iedereen te garanderen. Dat werk is niet voor niets geweest, maar de crisis beukt er wel duchtig op in. De onverantwoordelijkheid van enkelen bedreigt de ‘grote kleine’ inspanningen van velen. We willen opnieuw een collectieve inspanning leveren om samen sterker uit deze crisis te komen.


Maar de sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen, en dat is vandaag niet gegarandeerd. Zo bestaat de federale regering het om ons allen extra te belasten met retributies en accijnzen, maar de speculanten legt ze geen strobreed in de weg. Ook de banken, die we samen hebben gered, tonen zich stuitend hardleers. 750 mensen verliezen hun job bij BNP Paribas. Diezelfde bank opent 35 nieuwe privatebankingcentra voor vermogende cliënten vanaf 250.000 euro en twee ‘wealth management’-centra in Brussel en Antwerpen voor vips met meer dan 4 miljoen euro op de rekening. Aandeelhouders zullen er verwend worden door werknemers die door hen onder druk worden gezet om in te leveren op hun loon. Het is een samenleving waar we ons met hand en tand zullen blijven tegen verzetten. Daarom stappen we mee op. De betoging vandaag is voor ons het begin van een marathon voor ons sociaal model.