Het eerste stof van de financiële crisis is nog niet neergedaald, en daar zijn ze al: de minnaars van het kapitalisme waarvan we net het ware gezicht hebben gezien. De overheid heeft het weer gedaan. Het siert Lijst Dedecker dat ze zo snel zo duidelijk zijn. Dat ze zo snel klaarheid scheppen over wat hun mening is over het kapitalisme. Het biedt het voordeel van de duidelijkheid. Daarom een korte repliek om te stellen wat sp.a van dit standpunt van Lijst Dedecker vindt.

Laten we het economisch houden. Volgens LDD is het systeem van kredietverstrekking noodzakelijk en heeft het zijn verdiensten. Dat is waar. Het is bekend dat een land dat van een ontwikkelingsfase naar een ontwikkelde fase moet gaan, dat het best kan doen op basis van een degelijk financieel systeem. Niemand stelt dat in vraag. De vraag die we wel moeten stellen is waarom men in het huidige financieel systeem met de deposito’s en spaargelden van gewone mensen wereldwijde, snelle risico’s is gaan nemen. Risico’s  die ze zelf niet meer konden inschatten. Want dat is er gebeurd. Niet door deregulering, want de recente Basel-akkoorden waren een poging voor meer regulering. Wel door een gebrek aan controle. De bankiers willen steeds meer en steeds sneller. En dat zonder enig ethisch besef. Hun loon en bonus staan in functie van steeds meer en steeds sneller. Blijkbaar dachten de bankmanagers dat het hun tijd wel zou duren, en dat ze na hen de brug wel zouden ophalen. Ik zeg u: vertrouwen is goed, controle is beter.

Nog economisch. Natuurlijk is de kredietverschaffing best te vergelijken met een bloedsomloop. Maar je komt van ver als je in deze crisis de overheid met de vinger wijst. Misschien waren Jean-Marie Dedecker en zijn partijgenoten even het land uit, maar Bush, Brown en Balkenende hebben ingegrepen nadat de systeemcrisis op volle snelheid is gekomen. LDD zegt dat de impliciete garantie van de overheid om de banken niet failliet te laten gaan, een mentaliteit van onzorgvuldigheid heeft gecreëerd in de banksector. Come again? Het is de schuld van de overheid dat het financieel kapitalisme heeft gedaan wat het heeft gedaan? Komaan zeg. Maar laat ons even die redenering doortrekken.

Eind september is de interbankenmarkt stilgevallen. De banken stelden vast dat de risico’s die ze zelf hebben genomen ongemeen groot waren; en dat de prijs voor dat risico te hoog opliep. Het gevolg was dat de cash-rijke banken razendsnel beslisten om hun geld bij zich te houden. De andere banken konden hun plan trekken. Als ik de redenering van Lijst Dedecker goed begrijp, was dat het moment bij uitstek om de banken op hun verantwoordelijkheid te wijzen door er een paar te laten failliet gaan. Zo een stelling zegt alles over hun programma.

Een derde economisch argument. De bloedsomloop die de kredieten zijn laat de ondernemingen groeien aan hun eigen tempo. Juist. Maar weten de denkers van de Lijst Dedecker dat de overheid de laatste jaren is tussengekomen om de nieuwe initiatieven en de innovatie op gang te houden? De financiering vanuit de banksector kwam er maar niet. Het was te risicovol voor de banken. Veel innovatie en groei-ondernemingen waren niet van de grond gekomen als de overheid niet voor financiering had gezorgd.

De economische redeneringen van Lijst Dedecker zijn ronduit ontnuchterend. Een financieel systeem is natuurlijk nodig. Als bloedsomloop. Maar wie het systeem zoals het heeft bestaan verdedigt, is blind voor de realiteit.

Wij maken ons zorgen over de mensen die hun job dreigen te verliezen, of hun huis of hun spaarcenten. Daarom moet de aandacht verlegd worden van de vergadertafels van de banken naar de ontbijttafels van de gezinnen. Daarom willen we een overheid die stuurt en zekerheid biedt aan mensen, spaarders, belastingsbetalers. Een overheid die zorgt dat het allemaal eerlijk verloopt. Daarom moet parlementaire onderzoekscommissie uitspitten waar het systeem fout ging. Daarom moeten  de banken het Beschermingsfonds voor de spaarder op basis van hun risicoprofiel financieren. Daarom moet de spaardersgarantie opgetrokken worden naar 100.000 euro en uitgebreid worden naar tak21- en tak23-beleggingen. Dan worden ook alle mensen beschermd die aan pensioensparen doen en een  levensverzekering hebben. Die bescherming moet opgaan voor alle Belgische spaarders, ook voor hen die klant zijn bij bijkantoren van internationale banken zoals Kaupthing en Deutsche Bank. En banken die banken zijn. Niet banken die als er meer regulering komt, zoeken naar uitwegen om ze te omzeilen. Banken waar mensen gerust hun geld kunnen plaatsen. Het zal al lang genoeg duren voor die zekerheid terug is. Een nieuw internationaal financieel systeem met een Europese regulator moet deze eigengereide en cynische koers stoppen.

De mensen vragen meer zekerheid en hebben nu wel hun bekomst gehad van het casinokapitalisme.