De voorbije dagen en weken hebben een aantal nieuwsfeiten Aaron Ooms, voormalig voorzitter van de jongsocialisten,  zo hard aangegrepen dat hij zich afvroeg: is dit het nu, hebben we er ons bij neergelegd en kunnen we écht niet beter?

Nieuwsfeit 1 kwam uit Leuven. Patiënten die in het UZ een operatie ondergaan, kunnen daar kiezen: of een eenpersoonskamer en de garantie dat een professor de operatie uitvoert, of een meerpersoonskamer en de kans dat een assistent de scalpel hanteert. Artsen kunnen op die manier ook hogere supplementen vragen. Bottom line van het verhaal: wie geld heeft, heeft recht op de beste zorg.

Nieuwsfeit 2 kwam uit de koker van Philippe Geubels en zijn taboe. Door Geubels’ ogen zagen meer dan 1 miljoen Vlamingen hoe armoede een mens tekent en breekt. Hoe armoede gepaste zorg uitstelt. Een bezoek aan de tandarts wordt een onoverkomelijke berg, net als je kind naar de dokter sturen wanneer het ziek is.

Het derde nieuwsfeit betreft een reeks getuigenissen in het radio 1 programma Hautekiet. Daar werd de (thuis)zorg opnieuw onder de loep gelegd een jaar na een aanklacht van bandwerk. De getuigenissen zijn schrijnend: van kinderen die geen hulp krijgen omdat ze niet prioritair genoeg zijn tot verpleegsters die van bed naar bed hollen om toch een minimum aan zorg te kunnen bieden. Zulke verhalen grijpen ons bij de keel. We vinden dat niet eerlijk, we willen het anders. Maar verandert dat mededogen iets aan de grond van de zaak?

Mededogen is geen solidariteit

Het voelt goed om - al was het maar even - massale collectieve verontwaardiging te zien wanneer een menswaardig bestaan in het gedrang komt. Denk maar aan de vloedgolf aan warmte die de ‘Warmste Week’ ons land inblaast. Maar met mededogen komen we er niet. Mededogen is geen solidariteit. Solidariteit is onvoorwaardelijk en anoniem: het vertrekt van het idee dat iedereen tegenslag kan hebben in zijn leven, dat er dingen in ons leven gebeuren waar we schuld noch verdienste aan hebben. Wie er dan precies met jouw bijdrage geholpen wordt, doet er niet toe. Dat is de essentie van onze sociale zekerheid en ook de sterkte van het systeem: het laat zich niet sturen door emotie.

Zorgupdate

De sociale zekerheid is zowat het beste wat onze samenleving heeft voortgebracht maar vandaag is ze aan een update toe. Een zorgupdate. De overheid heeft genoeg cheques gegeven aan allerhande acties, het is hoog tijd dat ze het opnieuw zelf doet.

Kunnen we echt niet beter?

Onze jeugdzorg roeit met de riemen die ze heeft, maar is zwaar onderbemand. Het aantal jongeren met psychologische problemen neemt toe, maar worden te vaak aan hun lot overgelaten. Wachtlijsten puilen uit in alle mogelijke domeinen, gaande van zorg voor gehandicapten tot ouderen. In rust- en ziekenhuizen en in te veel zorginstellingen hebben verplegers en hulpverleners amper nog de tijd om ‘hallo’ te zeggen. Kunnen we echt niet beter? Natuurlijk wel. Maar dan moeten we afstappen van de bijzonder gevaarlijke geldende besparingsdrang en kiezen voor mensen in plaats van cijfertjes. Zodat geen kind nog een doktersbezoek moet overslaan omdat de ouders het geld er niet voor hebben. Waarom zou het ene kind systematisch langer en zwaarder ziek moeten zijn gewoon omdat het in een andere wieg werd geboren? Samen kunnen we echt wel beter dan alleen verontwaardiging en mededogen te tonen.

Als we 15 miljard over hebben om nieuwe gevechtsvliegtuigen aan te kopen, dan is er nog wel wat marge, me dunkt. Dan is 9 miljoen euro, nodig om elk kind tot zijn 18e gratis naar de dokter sturen, zelfs een habbekrats.

Kwestie van geluk

De beste zorg op het juiste moment mag geen kwestie van geluk of geld zijn, maar moet een absolute zekerheid zijn. Dat moeten we kunnen garanderen aan iedereen. En net dat is de sterkte van het sp.a-voorstel voor zorgzekerheid. Een 100% afdwingbaar recht, ingeschreven in onze grondwet. Zodat we niemand in de steek laten op het moment dat het tegenslaat. Zo’n zorgzekerheid bouwt een volledig nieuw hoofdstuk aan de sociale zekerheid, maar gemorrel in de marge volstaat niet langer. En ja, de vraag over de betaalbaarheid zal ook nu weer opduiken.

Destijds riepen anderen dat ook toen de sociale zekerheid in de steigers werd gezet. Maar als we 15 miljard over hebben om nieuwe gevechtsvliegtuigen aan te kopen, dan is er nog wel wat marge, me dunkt. Dan is 9 miljoen euro, nodig om elk kind tot zijn 18e gratis naar de dokter sturen, zelfs een habbekrats. Het is heel simpel: de samenleving die we willen zijn, hangt af van keuzes. Zoals de keuze om in een welvarende regio als de onze mededogen opnieuw om te zetten in solidariteit waar iedereen beter van wordt, waar iedereen bij wint.