Beste bankier,

Het lijkt intussen een eeuwigheid geleden. U bent het misschien vergeten, maar wij - de samenleving - in geen geval. Miljarden hebben we in de nasleep van 2008 in uw voortbestaan gepompt. En wat blijkt nu? Er wordt weer aardig verdiend in bankenland. Zo hebben de vier grootste banken alleen al in de eerste helft van 2015 hun winst met bijna de helft verhoogd: van 1,9 miljard euro tot 2,7 miljard euro. 2,7 miljard euro.

In een arme en dichtbevolkte wijk als de mijne lijkt het zelfs alsof u het met opzet doet: alle filialen sluiten om de kosten te drukken

De samenleving draaide destijds op om u een reddingsboei aan te reiken, is het dan zo veel gevraagd om daar iets voor terug te krijgen? Blijkbaar wel, want die 2,7 miljard staat in schril contrast met de resem afvloeiingen die u hebt doorgevoerd. Maar liefst 10.000 mensen verloren hun job, bijna een vijfde van het totale personeelsbestand.

U hebt ook naar harte geherstructureerd, want één vijfde van kantoren sloot de deuren. Hebt u er al eens bij stilgestaan dat dat monsterbedrag - of zelfs maar een deeltje ervan - ook de mensen kan dienen, steunen en helpen? Ze ontvangen amper nog rente op hun spaarcenten, voortaan moeten ze zelfs betalen als ze u hun spaarcenten toevertrouwen. Ze zien hun tarieven alleen maar stijgen en krijgen steeds minder dienstverlening.

Meer voor minder. Dat lijkt uw motto. Behalve als het gaat om de winsten door te sluizen naar uw aandeelhouders en vermogende klanten. Dan is het meer, meer en nóg meer. Op de koop toe mag u sinds deze week gratis geld lenen bij de Europese Centrale Bank. Meer nog, in sommige gevallen krijgt u er centen bovenop. Het is de wereld op zijn kop.

De gevolgen zijn navenant: misschien minder voor de jonge gast die mee is met zijn tijd, in de bruisende stad woont en die vlotjes zijn zaakjes regelt via internet. Neen, ik heb het over mijn kranige buurvrouw in Molenbeek, de papa die onze talen onvoldoende beheerst of de mama die computeranalfabeet is. Waar moeten zij heen met al hun vragen en bekommernissen? In een arme en dichtbevolkte wijk als de mijne lijkt het zelfs alsof u het met opzet doet: alle filialen sluiten om de kosten te drukken.

Ook in landelijke gemeenten verder weg van de hoofdstad past u die strategie toe. In sommige buurten is het zelfs zo erg gesteld dat je in een straal van verschillende kilometers geen bankautomaat meer vindt die werkt, laat staan een persoonlijke dienstverlening in een kantoor. In mijn wijk alleen al verdwenen de voorbije vijf jaar drie bankkantoren. Laatst de Fortis in de Gentse Steenweg.

Probeert u het zich voor te stellen. Hartje Molenbeek, één van de drukste winkelstraten van het land en met een bevolking van meer dan dertigduizend mensen. En in kilometers omtrek geen kantoor meer in de buurt. De wachtrij in het dichtstbijzijnde resterend filiaal (aan de Belfius aan Zwarte Vijvers) roept herinneringen op aan oude Oost-Europese toestanden. Ik weet waarover ik spreek, want op geregelde tijdstippen sta ook ik in die veel te lange rij. Zo ontzegt u ons allen een basisdienstverlening die werkelijk het verschil maakt. Niet voor u, maar voor de mensen.

Selfbanking, internetbanking? In de buurten en wijken waarover ik spreek, kennen de mensen dat niet. Daarom vraag ik u in alle bescheidenheid om eens naar buiten te kijken tijdens uw volgende bestuursvergadering, daar helemaal bovenaan in uw kantoor. 33 miljard heeft de samenleving u destijds toegeworpen om uw job te verzekeren. Mag daar dan iets tegenover staan zoals een basisdienstverlening? Met die 2,7 miljard moet dat toch te doen zijn, niet?

En om meer winst te maken zijn er andere mogelijkheden dan de kosten voor de klanten te verhogen of in de dienstverlening te snijden. Bonussen en toplonen voor uw topkader beperken bijvoorbeeld, of geen dividend voor de aandeelhouders? Het zijn maar enkele suggesties.

Kortom, kom wat dichter bij de mensen en dichter bij de reële economie van elke dag. Het zou u werkelijk deugd doen, geloof me. Meer zelfs, u zal er wel bij varen als u eindelijk eens investeert in mensen.