Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) heeft de beslissing genomen om drastisch te besparen in de dagpsychiatrie voor kinderen en jongeren in de algemene ziekenhuizen. Zonder enige vorm van overleg of discussie, niet met de sector en niet met de Vlaamse Regering, werd besloten om het personeelsbudget voor therapeuten voor kinderen en jongeren te halveren. Nochtans wees de Federale Raad voor Ziekenhuisvoorzieningen er in haar advies op dat het psychiatrisch dagziekenhuis een cruciale schakel is in de hervorming van de geestelijke gezondheidszorg. Had minister De Block de moeite genomen het advies te lezen, dan had de soap van de drastische besparingen in de dagpsychiatrie nooit plaatsgevonden.

Door het versluizen van zo'n 7 miljoen euro komt niet alleen de reguliere werking in gevaar, ook andere initiatieven komen in het gedrang, zoals bijvoorbeeld de 141 dagplaatsen voor kwetsbare minderjarigen, waaronder getraumatiseerde minderjarige vluchtelingen of slachtoffers van tienerpooiers. Kinderen en jongeren moeten de zorg krijgen die ze nodig hebben en niet eerst 365 dagen wachten voor een dagopname in de kinderpsychiatrie. Het tekort aan plaatsen is niet meer te verantwoorden, en toch wil De Block besparen. Minder geld zal onvermijdelijk leiden tot langere wachtlijsten, met alle gevolgen van dien.

De beslissing van De Block is eenvoudigweg onbegrijpelijk, zeker als we inzoomen op de noden op het terrein. Volgens specialisten zal een deel van het therapeutisch aanbod wegvallen of onmogelijk worden. 'Ik begrijp deze besparing helemaal niet', zegt kinderpsychiater Peter Adriaenssens. 'Het gaat om getraumatiseerde jongeren die soms dagelijks aan zelfmoord denken.' Dat alleen al zou bij minister De Block een alarmbel moeten doen afgaan. Vlaanderen voert de trieste ranglijst van de zelfdodingen al aan, met zo'n drie zelfdodingen per dag. Suïcide is de belangrijkste doodsoorzaak bij jongeren tussen 15 en 29 jaar. Moet het nog erger worden?

Ook ouders van kinderen die dagbehandeling volgen in de kinder- of jeugdpsychiatrie maken zich grote zorgen om het voortbestaan ervan. Aan wat mogen ze zich verwachten? De maatregel die op 1 juli in werking is getreden, zorgt voor grote onrust en onduidelijkheid. Zowel beleid als praktijk hebben geen zicht op de gevolgen van deze beslissing.

Met sp.a en groen dienden we in het Vlaams parlement een voorstel in om de federale beslissing te laten terugdraaien, in de hoop dat kinderen en jongeren met psychische problemen de nodige ondersteuning blijven krijgen en dat de afbouw van de hulp wordt voorkomen. Immers, preventie en geestelijke gezondheidszorg zijn ook Vlaamse materie en deze ondoordachte soloslim van minister De Block gaat lijnrecht in tegen het beleid van Vlaams minister Jo Vandeurzen (CD&V). Een snel overleg, vrijwaring van de noodzakelijke middelen, en het herstel van het geschonden vertrouwen met het werkveld zijn van het grootste belang als we alle kinderen en jongeren de hulp willen geven die ze nodig hebben.

Maar dat is buiten N-VA, CD&V en Open Vld gerekend. Als we de tussenkomsten van de verschillende collega's de voorbije weken hoorden, dan was een overgrote meerderheid ervan overtuigd dat minister De Block haar beslissing moest terugschroeven. Toch weigerden de meerderheidspartijen de sector een reddingsboei toe te werpen. Voor maanden blijft de jeugdpsychiatrie onderworpen aan de grillen van een minister die haar sector in onrust stort. Het blijft dan ook onbegrijpelijk dat de meerderheid, ook na de noodkreten van mensen op het terrein, gewoon de schouders ophaalt, omdat de loyauteit aan de regering dat nu eenmaal vereist. Kadaverdiscipline op de kap van onze jongeren, hoe moedig is dat?

Jan Bertels, Vlaams parlementslid voor SP.A
Tine Soens, Vlaams parlementslid voor SP.A

Verscheen eerder bij Knack.be