lees hier mijn 1 mei toespraak Beste vrienden, kameraden,1 mei 2008. Een beetje emotioneel en niet zonder trots spreek ik voor de eerste keer tot u als voorzitter van sp.a, de partij die we met zijn allen doodgraag zien. We zijn opnieuw fiere socialisten. We hebben de kracht van onze overtuiging, de wil om onze maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen en de verdomde plicht om mensen vertrouwen te geven.

En het vertrouwen in ons land is historisch laag. Gezinnen krijgen het moeilijker om de eindjes aan elkaar te knopen, het investeringsenthousiasme van de ondernemers daalt, Vlamingen en Walen wantrouwen elkaar als nooit tevoren en het gros van de bevolking heeft alle geloof in de politiek verloren.

En je kan het de mensen niet eens kwalijk nemen. Ook ik kan bezwaarlijk zeggen dat ik op dit moment fier ben op mijn stiel, nochtans de nobelste van alle beroepen, de zorg voor de gemeenschap en voor elkaar.

Cynici zeggen wel eens dat het beleid niet al te veel verschil kan maken. Het voorbije jaar heeft bewezen dat het beleid wel degelijk een verschil maakt. Er is veel beloofd. Met goed bestuur. Met daadkracht. De regering-Leterme zou op vijf minuten het verschil maken. Een hallucinant jaar later is dat inderdaad gelukt…

We zien een regering die aaneen hangt van woorden, geen daden.
We zien een regering die beweert niet te kunnen besturen, omwille van internationale evoluties, de teruggelopen economische groei, de kredietcrisis...
We zien een regering die nieuwe studies bestelt... om vorige studies te bestuderen, over koopkracht, kernenergie, maximumprijzen, de kost van de vergrijzing...
We zien een veelkleurige regering met historisch veel ministers en staatssecretarissen. Maar we zien geen ploeg, zij hebben géén idee, geen moed en geen project.

Dat is het grootste drama van de voorbije maanden. Er gebeurde niets, op een moment dat de politiek haar verantwoordelijkheid moest nemen.

Want politiek doet er wél toe. Het maakt wél uit of er een beleid gevoerd wordt.
Of er beslissingen genomen worden. Of er antwoorden komen op de dagelijkse vragen en problemen van mensen.

De  afgelopen maanden tonen wat er gebeurt als de politiek daaraan verzaakt.
Het zijn maanden waarin de realiteit de fictie overtrof.
Waarin het lijkt of politiek en samenleving twee afzonderlijke werelden zijn.
Elk met een aparte logica. Compleet los van elkaar.

Maanden waarin de regering wereldvreemd was. Voor gestegen prijzen. Van voeding en energie. Voor gedaalde koopkracht. Voor afgenomen vertrouwen. Van consumenten én van bedrijven.Voor toenemende arbeidsdruk.

De conclusie is eenvoudig. Adieu Verhofstadt III, daar komt Leterme I. De meest virtuele regering van de laatste 50 jaar. Deze regering bestaat niet. De bevolking weet dat al lang. Alleen de premier heeft het nog niet door.

Met als dieptepunt, kameraden, het beschamende vertoon in het parlement gisteren. De conservatieve partijen lopen dan wel niet hoog op met het stakingsrecht, maar een verlengd weekend voor kibbelende parlementsleden, dat hebben ze zich toch maar mooi gegund.

Sommigen zeggen, ‘Caroline, wees blij, sp.a zit toch in de oppositie’. Maar dat kan ik niet, vrienden. Daarvoor zijn de mensen en de gemeenschap mij te dierbaar.  De sociaal-economische situatie is ernstig. De economie dreigt stil te vallen. En de kansarmoede duikt weer op in de wijken.

In december eiste de sp.a de uitvoering van een sociale agenda. Niet omdat we per se wel of niet in de regering wilden. Maar omdat een sociale agenda nu meer dan ooit nodig is.

Laat ons even de afgelopen maanden van dichterbij bekijken. Ik zal geen volledig overzicht geven, maar even bij de trieste ‘hoogtepunten’ blijven staan. We zien een indrukwekkende ‘drietrapsraket’.

Amper vijf dagen na de verkiezingen verhoogde Electrabel de energieprijzen. Nu we de berekening van onze nieuwe maandelijkse voorschotten zien, weten we wat dat voor een doorsnee gezin betekent. Een stijging van de maandelijkse factuur met 300 euro. Mensen bellen mij in de absurde situatie dat ze dit jaar geld terug krijgen omdat ze zuinig verbruikt hebben, maar dat hun maandelijkse forfait voor volgend jaar fors wordt opgetrokken. Begrijpe wie kan…

Vanaf augustus stegen ook de prijzen van voeding. Voor een gezin met een kind met ongeveer 200 euro. Meer dan in onze buurlanden, zo berekende de nationale bank, en sneller dan redelijk gaven zelfs distributeurs en groothandelaars toe.

En dan de verzekeringen: de premies voor de broodnodige hospitalisatieverzekering gaan pijlsnel de hoogte in. Mét een paar honderd euro, wel te verstaan.

En wat deed de regering? Niets!

Dit is het resultaat van een regering van loze beloftes, zonder beslissingen:
De energiefactuur: plus 300 euro
Voeding: plus 200 euro
Hospitalisatieverzekeringen: plus 300 euro
Eindsom: plus 800 euro Of anders gezegd: voor vele gepensioneerden een maand pensioen. Voor vele gezinnen, het verschil tussen wat comfort en wat spaargeld of krasselen om rond te komen. En dat op minder dan een jaar tijd.

Als socialist maakt me dat kwaad. Verontwaardigd. Wij hebben dan ook niet zomaar toegekeken. We hebben voorstellen ingediend. Om de stijging van prijzen een halt toe te roepen. Met maximumprijzen. Met een betere controle op de prijzen. We kregen geen gehoor.

We hebben voorstellen ingediend om de gezondheidszorg betaalbaar te houden voor iedereen. Toegankelijk en van even goede kwaliteit voor iedereen. Want gezondheidszorg raakt ons hart. Door de supplementen te beperken. Door premies slechts gecontroleerd te laten stijgen. Door op termijn alle noodzakelijke uitgaven weer onder de eerste solidaire pijler van onze ziekteverzekering te brengen. We kregen geen gehoor.

Maakt ons dat moedeloos? Neen. Maakt ons dat verbitterd? Neen. We worden er enkel maar meer vastberaden van. Elke dag een beetje meer. Want er werd gezegd dat socialisten na 20 jaar regeringsdeelname geen oppositie kunnen voeren. De socialisten zetten zichzelf klem, werd gezegd, in een onmogelijke spagaat tussen regering en oppositie op twee niveaus. Wie dacht dat we geen oppositie kunnen voeren, is eraan voor de moeite.Wie dacht dat we niet bij de les zijn, vergist zich. De nieuwe BTW-regeling op bouwgronden? Geschrapt op voorzet van sp.a. Wie dacht dat we geen begroting kunnen lezen, bijt in het zand. Een premier die krampachtig roept dat sp.a liegt over gestegen expertenkredieten. De waarheid heeft hem snel achterhaald.

In het begin van het jaar stelde de nationale bank vast dat er een probleem dreigde voor de laagste inkomens.
Daarom verklaarde de regering om het belastingvrije minimum voor hen te verhogen vanaf juli. Dat zou gebeuren via een directe verrekening via de bedrijfsvoorheffing, dus met een onmiddellijk effect op het inkomen.
Maar wat blijkt? Die belofte blijft belofte. Ze staat niet in de programmawet die de begroting moet uitvoeren. Vergeten? Weer een materiële fout?

sp.a  heeft dat proberen recht te zetten. Tot onze verbazing weigerde de regering. Maar onze verbazing werd nog groter toen we de verklaring kregen: er was helemaal niets aan te passen. Het was niet de bedoeling om die belastingsverlaging toe te kennen aan zieken, invaliden en gepensioneerden. Conclusie: als de begroting wordt gestemd in mei, zit daar geen belastingsverlaging in vanaf 1 juli. En komt ze er al helemaal niet voor de laagste pensioenen.

Beloftes. Dure woorden. Tenenkrullende vertoningen. Dat is niet waar politiek om moet draaien.

Als socialisten leggen we ons daar niet bij neer. We blijven constructieve voorstellen doen. We blijven bereid, als oppositiepartij, om mee te werken aan een staatshervorming als dat de situatie kan deblokkeren en als gewone mensen daar hun voordeel mee kunnen doen. We hebben dat gezegd vanaf de eerste dag na de verkiezingen en we blijven dat zeggen.

Ook blijven we onze hand uitsteken naar de minister van Justitie om mee te werken aan een harde en gerichte aanpak van criminele jongeren. Onze samenleving mag zulk gedrag niet aanvaarden. En onze samenleving mag er zich niet  bij neerleggen dat de toekomst van jongeren zo snel vergooid wordt.

In de Vlaamse en Brusselse regering nemen we elke dag opnieuw onze verantwoordelijkheid. Met constructieve voorstellen en concrete beleidsdaden. Zo willen onze Vlaamse ministers Kathleen Van Brempt en Frank Vandenbroucke 50 miljoen euro inzetten op drie kindvriendelijke domeinen:
meer en betaalbare kinderopvang,
een extra verhoging van de schooltoelagen,
en een naadloze overgang tussen kinderopvang en de kleuterklasjes.

Wie geen kinderopvang vindt of kan betalen, heeft meteen veel minder kansen om een interessante job te vinden. Bovendien is goede kinderopvang al lang niet meer alleen een kwestie van ‘op de kinderen letten’.
Het gaat hier om de toekomst van onze kinderen. Daar willen wij zorgzaam mee omgaan. Want elk kind heeft recht op een kansrijke toekomst.

Beste vrienden, kameraden,
Vlaanderen heeft nood aan een politieke beweging, een links-progressieve beweging, en ik reken daar ook onze kameraden van de vakbond en de mutualiteit toe, die de dingen zegt zoals ze zijn. Een beweging die niet vertrekt vanuit het wantrouwen van de burger, maar van het vertrouwen in de mensen.
Vlaanderen moet af van een mentaliteit waar de ene keer, omdat het goed uitkomt, het vingertje wordt opgestoken en de andere keer, omdat het slecht uitkomt, de blik wordt afgewend.

Vlaanderen heeft nood aan een politieke beweging van progressieve mensen van goede wil. Van bijzondere mensen dus. Onze mensen en onze beweging.
Mensen moeten fier zijn deel uit te maken van een socialistische beweging die niet alleen eerlijk maar ook edelmoedig is. Net die edelmoedigheid ontbrak de voorbije maanden in de politiek.

Simpel zal het niet zijn, kameraden, beste vrienden. Het politiek conservatisme en populisme is diep geworteld. Niemand zal ons cadeaus doen. We gaan ervoor moeten vechten.
Ik ben dan ook trots dat er zich zoveel kandidaten hebben ingeschreven bij onze vakbond voor de komende sociale verkiezingen. Het toont aan dat we springlevend zijn.

Ik wil rondom mij een groep van mensen, van binnen en buiten de partij, van militanten die ervoor willen gaan, die ervoor willen knokken. Oprecht en authentiek. Zonder verborgen agenda’s.

Vandaag is het 1 mei, de dag van de arbeid, de dag van werkende mensen, van gewone mensen. Het is uit respect voor die werkende mensen, voor onze mensen dat sp.a géén deel wil uitmaken van de besluiteloosheid, van het gebrek aan daadkracht, van de holle beloftecultuur. Dat we concrete voorstellen willen doen: tegen het dure leven, voor het recht op kinderopvang, voor een eerlijke wetgeving en voor een betaalbare en duurzame energiefactuur.

Het is voor die mensen dat we het niet willen hebben over symbolische vette vissen die we aan de haak willen slaan, maar over echte vissen. De echte vissen, die die je op je bord krijgt, en die al te veel mensen in de winkel nog maar moeilijk kunnen betalen.

Ik dank jullie