[image] Vandaag, bijna 1 jaar na mijn aantreden, ben ik een tevreden voorzitter. Ik ben tevreden om gisteren, kameraden. Gisteren discussieerden, debatteerden we met meer dan 1000 mensen, enthousiaste socialisten en progressieve sympathisanten, wijze mensen die onze overtuiging (nog) niet delen…maar met een open geest en een blik op de toekomst. Met broodnodig enthousiasme, en ja, met een gezonde dosis zelfvertrouwen. Dat is wat we u beloofden, kameraden, een partij waar ruimte is voor discussie, een netwerk van mensen met een mening, een partij die soms zoekend is maar ook over de grenzen kijkt, een partij zonder dogma’s en taboes, een club van mensen van vlees en bloed. Ik zag oude kameraden en nieuwe vrienden, en we waren met velen. Gisteren was voor mij een inspirerende dag, het startschot van het proces dat ons leidt naar een programmacongres in januari en een lijstvormingscongres i

Vrienden,
Kameraden,

Ik wil eerst jullie allemaal bedanken voor jullie aanwezigheid en medewerking op dit tweedaags congres. And I would like to thank Sunder for his inspiring message. Et je te remercie, Elio, d’être ici.

Tien jaar geleden, ik denk dat het mei 1998 was, stond ik hier op de VUB in aula Q op exact dezelfde plaats. Het was het Toekomstcongres van de SP. Ik gaf mijn eerste politieke speech. Ik was voorzitter van wat toen nog de Jongsocialisten waren. Doodzenuwachtig. Mijn toespraak ging over macho’s in de politiek. Als ik het nieuws van de voorbije week wat gevolgd heb, beste vrienden, dan is dat thema nog altijd brandend actueel…

Vandaag, bijna 1 jaar na mijn aantreden, ben ik een tevreden voorzitter. Ik ben tevreden om gisteren, kameraden. Gisteren discussieerden, debatteerden we met meer dan 1000 mensen, enthousiaste socialisten en progressieve sympathisanten, wijze mensen die onze overtuiging (nog) niet delen…maar met een open geest en een blik op de toekomst. Met broodnodig enthousiasme, en ja, met een gezonde dosis zelfvertrouwen. Dat is wat we u beloofden, kameraden, een partij waar ruimte is voor discussie, een netwerk van mensen met een mening, een partij die soms zoekend is maar ook over de grenzen kijkt, een partij zonder dogma’s en taboes, een club van mensen van vlees en bloed. Ik zag oude kameraden en nieuwe vrienden, en we waren met velen. Gisteren was voor mij een inspirerende dag, het startschot van het proces dat ons leidt naar een programmacongres in januari en een lijstvormingscongres in maart voor de Vlaamse en Europese verkiezingen van juni 2009.

Beste vrienden,
Ons land is na 500 dagen rooms-blauw compleet geblokkeerd. Onze samenleving is een geblokkeerde samenleving geworden. Non-beleid, opbodpolitiek en het slechtere improvisatiewerk hielden België en Vlaanderen in de ban.
De CD&V zorgde niet voor de beloofde splitsing van BHV, wel voor de trieste splitsing van Fortis en het eigen kartel.
De VLD schreeuwt ondertussen moord en brand dat er niets gebeurt. De VLD is in deze regering het  vriendje van de pyromaan, dat met fonkelende oogjes toekijkt hoe de boel in de fik gestoken wordt en dan de brandweer belt. 
Dat trieste politieke schouwspel speelt zich af, vrienden, tegen de achtergrond van de grootste financiële crisis sinds de jaren ‘30. Die financiële crisis dreigt snel een economische crisis te worden. Mensen maken zich grote zorgen, over hun spaargeld, hun job, over hun verlies aan koopkracht. Deze regering vergroot de onzekerheid, voedt het wantrouwen. Ze laat de gewone mensen aan hun lot over.

Ik begrijp die zorgen van mensen.

Maar bij Open VLD hebben ze het nog altijd niet door. De wereld ziet er vandaag helemaal anders uit. Ik verheug me daar niet over. Maar met het neoliberalisme van sommigen is het vergaan zoals het communisme in 1989. Het is een ideologie die in een paar weken letterlijk failliet is gegaan.

Terwijl zelfs Karel Vink zegt dat hij niet boos maar furieus is op de banken, blijft Karel De Gucht, in interviews, Maurice Lippens een sjieken typ vinden. Als er daar niemand is bij Open VLD die hem tegenhoudt, dragen ze hem nog voor als ondernemer van het jaar.

Terwijl Steve Davignon zegt dat hij tegen gouden parachutes is – ontslagvergoedingen van 5 miljoen euro-, blijft de voorzitter van Open VLD die gouden parachutes verdedigen. Als hij het meent, kameraden, moet Davignon volgende keer voor sp.a stemmen…dat is dan misschien de Steve 2 waar sommigen voor pleiten.

Maar neen, vrienden, ik denk niet dat Davignon voor ons gaat stemmen. De traditionele economische elites in dit land zeggen nu furieus te zijn op de bankiers. Terecht. Ik wil ze daar graag over enkele maanden aan herinneren. Want elites, beste vrienden, zijn zelden écht kritisch voor zichzelf, gaan graag over tot de orde van de dag als het stof is gaan liggen…en als ze kritisch zijn, is het meestal van korte duur…

Ons land is een geblokkeerde samenleving geworden. De politiek kan geen knopen meer doorhakken. Ze is verstrikt in taboes. Onze politici kunnen geen beslissingen meer nemen. Als ze al eens beslissen, beslissen ze te laat beslist, of nemen ze verwarde beslissingen.

Beste vrienden, we hebben de voorbije weken de terugkeer van de overheid gezien. Ja, ja in nood kent men zijn vrienden.
Maar vergis U niet vrienden, wíj gaan niet dezelfde fout maken als de liberalen. Wij gaan niet in de val van de blinde ideologie trappen. Wij gaan geen verhaal brengen van de overheid omwille van de overheid. Iemand zei gisteren in ons economisch debat: de socialisten mogen nu zeker geen Maginot-linie optrekken: ze moeten geen oorlog proberen te winnen met de technieken van de vorige oorlog.  Maar we hebben wel nood aan een slimme overheid, een krachtige acteur die ons allemaal vertegenwoordigt, die onze gezamenlijke belangen verdedigt.

Socialisten staan voor een eerlijke overheid waar mensen op kunnen vertrouwen.
Nu is dat niet altijd zo. Het komt voor dat een verhoging van het brutoloon, brutopensioen of sommige uitkeringen leidt tot een netto verlies aan koopkracht. Door bepaalde brutoverhogingen komen mensen in een andere schaal voor voorheffing terecht, waardoor de fiscus meer afhoudt. Dat is absurd en schept onzekerheid.
sp.a pleit voor een wettelijk gewaarborgd principe dat een verhoging van het bruto nooit kan leiden tot netto minder over houden. Dat is fair.

Socialisten staan voor een overheid die zekerheid biedt.

Mensen die lenen om hun eigen huis te betalen, moeten tegenwoordig behoorlijk wat inspanning leveren. Als ze door tegenslag hun job verliezen, dreigen ze, door de leninglast, ook hun huis kwijt te raken. De woongarantieverzekering moet mensen daarvoor behoeden. De liberalen in de Vlaamse regering zijn niet geïnteresseerd, de private verzekeringsmarkt is geen kandidaat. sp.a pleit ervoor dat de overheid die zekerheid biedt. Mensen mogen geen 2 keer slachtoffer worden van tegenslag.

Socialisten staan dus voor een robuuste overheid, een overheid die voor mensen zorgt.
Maar dat is niet genoeg. We willen ook een preventieve overheid. Een overheid die niet alleen de problemen van vandaag beheert maar ook de oplossingen van morgen voorbereidt, die investeert in sociaal kapitaal, in mensen en dat al van jongs af aan.

En ja, vrienden, een preventieve overheid investeert massaal in de school en in kinderopvang. Ik ben Frank en Kathleen dankbaar voor hun werk in de Vlaamse Regering. Wij aanvaarden niet, vrienden, dat ouders elke dag angstig in de boekentas van hun kinderen kijken om te zien welke rekening er nu weer in zit.  Wij aanvaarden niet dat kinderen omwille van een gebrek aan degelijke kinderopvang al op 2 à 3 jaar een achterstand hebben die ze niet meer kunnen inhalen.
Die preventieve overheid investeert in de toekomst.

De overheid is geen abstract gegeven. Ze bestaat heel concreet uit mensen, uit slimme mensen, die elke dag met hun job bezig zijn en die daarvoor respect verdienen. Maar ook dat hebben de liberalen niet begrepen. Want terwijl iedereen de voorbije dagen om de tussenkomst van de overheid gevraagd heeft gaan de liberalen op een karikaturale manier tekeer tegen iedereen die voor die overheid werkt. Dat zijn politiemensen, leraars, kinderverzorgsters, buschauffeurs, treinconducteurs… Het is overschot voor de liberalen. Het zijn ambetantenaren. Ze moeten weg.
Kan u zich inbeelden dat de CEO van een grote fabriek die herstructureert triomfantelijk en met de glimlach komt zeggen: ‘de komende jaar gaan we het met 5000 man minder doen, blind.’ Zo’n cynisme zou niet getolereerd worden. Terecht. Nochtans is het dat wat Vincent Q zegt tegen iedereen die bij de overheid werkt…

Nee, vrienden, het zijn niet de liberalen die de geblokkeerde samenleving gaan deblokkeren.
Het is van ons, socialisten, dat de agenda voor een gedeblokkeerde samenleving zal moeten komen: jobzekerheid, woonzekerheid, sociale zekerheid, veiligheid…

En niemand gaat ons helpen.
Wij gaan het dus moeten doén. Maar willen we het nog doen?
Deze regering heeft de mensen in de steek gelaten. Wij moeten opletten dat ook wij de mensen niet in de steek laten.  We hebben de voorbije week de indruk gegeven van een partij die bezig is met zichzelf. Over een peiling. Over ons profiel. Over interne discussie. Welnu, er is nog nooit zoveel gediscussieerd in deze partij. Gisteren waren we met meer dan 1000 mensen. Ik vind dat prima. Maar trap dan niet in de val om te roepen op een rooie De Decker.
Een rooie De Decker bestaat niet, dat is zoiets als een paarse Louis, een eerlijke Leterme of een verdraagzame De Winter.  In de partij van De Decker wordt er overigens helemaal niet gediscussieerd. In een éénmanspartij volgt iedereen de grote leider en voor zo’n partij bedank ik.

Hoe staat het nu werkelijk met ons profiel?
Goede vrienden, er is vorige week in het Vlaams Parlement één politieke partij door alle fracties, door alle andere politieke partijen een hele middag onder vuur genomen omdat die partij gepleit had voor een daadkrachtigere tussenkomst van de overheid in het Dexia-dossier. Weet U wie die partij was? De leden van de Vlaamse fractie zijn getuige. Die partij, dat waren wij, hé vrienden.

Wie heeft er de voorbije weken als eerste gepleit voor een parlementaire onderzoekscommissie over de financiële crisis. Dat was Peter hé vrienden, Peter Vanvelthoven.

Wie heeft er als eerste gepleit voor een bescherming van alle Belgische spaarders, ook zij die aan pensioensparen doen en een levensverzekering hebben? Dat was sp.a, he vrienden.

Wie heeft er als eerste gepleit voor de versterking van het banktoezicht en een Europese regulator? Dat waren wij, hé vrienden, samen met PES-voorzitter Pol Rasmussen.

Je kan een blinde niet verwijten dat hij niet ziet en een dove dat hij niet hoort, maar sommigen wíllen niet zien en wíllen niet horen.

En dan wordt het moeilijk. Maar wij gaan het samen moeten doen, hé vrienden. Iedereen die deze regering weg wil, en geloof me het zijn er veel, heeft de komende maanden de keuze. Ze kunnen voor ons kiezen. Maar ze kunnen ook kiezen voor andere, obscure krachten in de samenleving. Krachten die er geen belang bij hebben dat de geblokkeerde samenleving gedeblokkeerd raakt maar juist dat de boel nog meer komt vast zit te zitten.

In dit klimaat is er nood aan een politiek die wel bekommerd is om mensen, die wel bekommerd is om wat er aan de keukentafel gebeurt, aan politici die ijveren voor een eerlijke samenleving.
Socialisten moeten staan voor een eerlijke politiek, opkomen tegen alles wat niet juist zit. Eerlijkheid leidt tot verontwaardiging en verzet. Eerlijkheid geeft mensen zelfvertrouwen.

Onze verontwaardiging en ons verzet zijn heel concreet. We zijn een partij die de samenleving wil en kan deblokkeren. Een partij die niet alleen problemen aan de kaak stelt maar ze ook oplost. Maar laten we duidelijk zijn. Als we ons streven naar idealisme laten varen, worden we een conservatieve partij. Maar als we elk realisme laten varen, worden we een extreem-linkse partij.

Beste vrienden,

Een voorganger van mij heeft ooit een paar maanden voor de verkiezingen gezegd dat hij het bord ging afvegen. Wij moeten nu het tegenovergestelde doen. We gaan het bord volzetten. Iedereen moet de hort op. En we gaan dit samen doen. Daarvoor is onze overtuiging ons te dierbaar. Daarbuiten zijn er nog teveel mensen die socialist zijn en het zelf nog niet weten. Daarbuiten zijn er nog teveel mensen die ons nodig hebben. Hou het hoofd koel en het hart warm. Zo winnen socialisten verkiezingen.

Dank u.