De Tijd, 09/06/2011, Thomas Peeters. 

Als een van de weinige grootsteden in Europa heeft Brussel geen museum voor moderne en hedendaagse kunst. Nochtans zijn bij banken, overheidsinstellingen en privéverzamelaars duizenden werken voorhanden. Iemand moet ze gewoon samenbrengen. Maar wie? En hoe?

Dromen van Tate Modern in Brussel

Veel topkunst is niet publiek in Brussel. Wie weet dat de NMBS zes werken van Paul Delvaux bezit?

Wie vandaag in Brussel van hedendaagse en moderne kunst wil genieten, kan op een waaier aan locaties terecht: de kunsthal Wiels, het cultuurhuis Bozar, het Museum voor Moderne Kunst, de Elektriciteitscentrale, een handvol (kleine) privémusea. Ook de banken Dexia, ING en KBC beschikken over vrij omvangrijke verzamelingen. Maar veel van die werken zijn niet publiek. En wie weet dat de NMBS zes topwerken van Paul Delvaux bezit?

Eén toplocatie - een volwaardig museum met een vaste collectie zoals in Parijs (Centre Pompidou), Londen (Tate Modern), Berlijn (Hamburger Bahnhof), Antwerpen (M HKA) of Bazel (Schaulager) bestaat - ontbreekt in onze hoofdstad. 'Er is in Brussel een grote kloof tussen het potentieel en wat er echt te zien is', zegt Hans De Wolf, kunsthistoricus aan de VUB. Samen met Vlaams Parlementslid Yamila Idrissi (sp.a) ijvert hij voor een nieuw museum dat de collecties van bestaande musea, overheidsinstellingen, banken en privéverzamelaars samenbrengt. De nieuwe verzameling heeft een potentieel van 'zeker 10.000' moderne en hedendaagse kunstwerken, stellen zij.

Idrissi toetste het idee al af bij enkele banken en overheidsinstellingen. 'Ze lijken ervoor open te staan, op voorwaarde dat het een goed gebouw is', zegt ze. 'Het museum moet echt een landmark zijn. Een nieuw gebouw? Een geschikt bestaand pand lijkt momenteel niet voorhanden in Brussel. Het beursgebouw is technisch onvoldoende uitgerust voor moderne kunst.'

Burgemeesterssjerp

Maar de groep rond Idrissi en De Wolf is niet de enige met een museumdroom. Ook MR-politicus Alain Courtois, bekend als organisator van het voetbaltoernooi Euro 2000, werkt aan een museumproject voor Brussel. De ambitieuze liberaal dingt volgend jaar mee naar de burgemeesterssjerp in de hoofdstad. Hij droomt hardop van een 'Guggenheim voor Brussel', luidt het, op de site van Tour & Taxis of aan het Jubelpark. Dat privémuseum zou plaats kunnen bieden aan de moderne collectie van het Museum voor Moderne Kunst en werken uit privéverzamelingen. Kostprijs: 65 à 70 miljoen euro.

Courtois heeft een werkgroep met topindustriëlen in het leven geroepen om te zien of in de bedrijfswereld een financieel draagvlak bestaat voor een dergelijk museum. Yamila Idrissi en Hans De Wolf geloven echter niet in een levensvatbaar museumproject zonder overheidssteun.

En de Brusselse instellingen? De Brusselse regering heeft geen culturele bevoegdheid. De stad Brussel komt nog voor het zomerreces met een eigen, nieuw museumconcept. Het stadsbestuur zou het denkspoor van het beursgebouw alweer verlaten hebben en nu belangstelling tonen voor de Heizelvlakte. 'We zullen zien of we ons in hun plannen kunnen terugvinden', zegt Idrissi. 'Maar als het is om een tweede Elektriciteitscentrale te bouwen, doe ik niet mee.'