De mensen van het Minderhedenforum hebben 251 Vlaamse poetsbedrijven gebeld met de volgende, eenvoudige vraag: "Een Vlaamse poetshulp graag, geen allochtoonse." Het ging om bedrijven die werken met dienstencheques. Meer dan 165 van hen maakten geen bezwaar en lieten weten dat er een 'Vlaamse' zou gestuurd worden.





De gedachte dat mensen moeilijk aan werk geraken met als enige reden dat zij van elders komen, is ondraaglijk.

Het lijkt er dus sterk op dat de Vlaamse dienstenchequebedrijven niet verlegen worden als ze deze vraag krijgen, en dat zij zelfs hun antwoord klaar hebben liggen. Bij meer dan twee derde onder hen komt dat antwoord neer op een schending van het discriminatieverbod. Dat zij niet zouden weten dat discrimineren op afkomst niet mag, is niet geloofwaardig. De sector liet meteen weten dat de bedrijven er herhaaldelijk op gewezen worden dat discriminatie niet kan.

Je zou nog kunnen denken dat dit toeval is. Of dat het een zaak is van één enkele zieke sector. Maar dat is helaas niet waar. Vergelijkbare anonieme onderzoeken in de sector van het interimwerk en bij Brusselse taxibedrijven gaven eenzelfde beeld: de vraag om 'autochtone' werknemers (of taxichauffeurs) is een gewone vraag, en wordt vaak ingewilligd. Of herinner u het geval van het kantelpoortenbedrijf Feryn, waarin de baas van het gelijknamige bedrijf in Terzake kwam vertellen dat hij vaak de vraag kreeg om blanke installateurs. En dat hij deze vraag ook steeds inwilligde. De rechtszaak die volgde, kwam tot het Europees Hof van Justitie, en leidde tot een veroordeling van België.

De conclusie is helder en schokkend: een migrant die in België huishoudelijk of persoonsgebonden werk wil doen, krijgt daar minder kansen toe om de eenvoudige reden dat hij van elders komt, een andere huidskleur heeft of een andere godsdienst belijdt. En dat geldt ook voor de kinderen van migranten die in dit land geboren werden en de Belgische nationaliteit hebben. Heb je een migratieachtergrond en wil je je in dit land graag opwerken door eenvoudig en hard werk? Dan zul je hindernissen moeten nemen die blanke Vlamingen niet op hun pad vinden. Daar is een woord voor. Het heet discriminatie.

Dat tast niet alleen de individuele levenskansen aan van de migranten en nieuwe Belgen die hier willen werken om hun leven te verbeteren. Het schaadt ook onze kansen om met zijn allen goed samen te leven. Mensen met een migratieachtergrond weten zeer goed dat er écht een onderverdeling bestaat tussen wij en zij. Dat zij, als zij willen werken, altijd vanuit de buitenbaan vertrekken. Zelfs hier geboren zijn of drager zijn van een Belgisch paspoort zal hen daar niet tegen beschermen.

Wat moet je daar als politicus aan doen? Je eerste taak is om uitdrukkelijk te erkennen dat er een ernstig probleem van discriminatie op de arbeidsmarkt bestaat, en om dat vervolgens ondubbelzinnig te veroordelen. "Ja, er wordt in ons land veel gediscrimineerd, en nee het is niet aanvaardbaar."

Een Vlaamse minister die in elk interview over het onderwerp het bestaan van racisme in twijfel trekt en beklemtoont dat het een relatief begrip is, waarover je beter niet te veel praat, zit niet op het juiste spoor. Een minster die racisme graag presenteert als een excuus voor persoonlijk falen al evenmin. Zo'n minister lijkt er vooral op uit te zijn om haar eigen kiezers bij voorbaat vrij te pleiten van alle zonden. Misschien levert dat wel wat stemmen op, maar juist is het niet.

Het tweede wat je als politicus moet doen is maatregelen treffen die effect sorteren. Die ervoor zorgen dat mensen die willen werken, ook kunnen werken. En niet vanwege afkomst, huidskleur of religie bij voorbaat geweigerd worden. Dat mystery calling en praktijktests werken om discriminerende praktijken bloot te leggen, blijkt glashelder uit deze, meest recente actie van het Minderhedenforum. Maar ook uit de discriminatietests die in het verleden gedaan werden bij interim- en taxibedrijven. In de VS is er een succesvolle traditie van praktijktests in elke bedrijfssector die gevoelig is voor discriminatie.

De waarden van Vlaanderen en België houden een ongecompliceerde belofte in aan elke inwoner van dit land, migrant of geen migrant: iedereen die hier wil werken en zich voor de rest aan de regels houdt, heeft het recht om hier te werken. Op voet van gelijkheid. De gedachte dat poetshulpen, taxichauffeurs, installateurs van kantelpoorten of interimwerkers moeilijk aan werk geraken met als enige reden dat zij van elders komen, is ondraaglijk.