“Ik snap het niet. Ik doe keihard mijn best, ik ben geschoold, ik wil nog zo graag werken en toch lukt het niet. En dan lees ik elke dag opnieuw dat tienduizenden vacatures niet ingevuld raken. En weet je wat het ergste is? Je ziet de mensen dan denken dat het wel aan mij zal liggen.”

Dit is geen fictie, maar het échte leven. Het leven van een vrouw van 54 met 30 jaar werkervaring. Een vrouw die zich bijschoolt, elke online vacature aanklikt en in bijna twee jaar meer dan 100 sollicitatiebrieven schreef. Open Vld haalde deze week de verplichte gemeenschapsdienst vanonder het stof om haar een hart onder de riem te steken. “Geen paniek, twee namiddagen verplicht klussen in de week en je uitkering mag je houden.” Is dat dan de soort vrijheid waarmee die partij zo graag mee te koop loopt?

Waste of talent

Voor niets gaat alleen de zon op, daar zijn wij socialisten het volmondig mee eens. Iedereen is het erover eens dat een goeie job die vrouw van 54 weer eigenwaarde kan geven, in zichzelf kan doen geloven, en doen groeien. En ja, ook bijdragen. Is het dan zoveel van een overheid gevraagd om het sluitstuk te zijn van haar traject naar werk? Om garant te staan voor de job waar ze zo naar snakt nadat ze een opleiding volgde of zich omschoolde? In tijden waarin ons onderwijs, onze zorg, of ons veiligheidsapparaat handen en voeten tekort komen, lijkt me dat geen overbodige luxe.

Als we weten dat we vandaag alles samen meer dan 8 miljard uitgeven aan vervangingsinkomens, begeleiding en opleiding van werkzoekenden, waarom investeren we een deel van die som dan niet in échte jobs? Is dat niet een veel beter idee dan die vrouw van 54 - afgedankt na een herstructurering - twee keer per week de straat te laten vegen?

In tijden waarin onze bedrijven en kmo’s schreeuwen om geschoold personeel zou dat zelfs een ‘waste of talent’ zijn. Het is heel simpel: als we willen dat de economische heropleving niet voorbijgaat aan tienduizenden mensen die vandaag langdurig op zoek zijn naar werk, moeten we gaan voor een radicale oplossing. Een oplossing die investeert in mensen die willen werken, in plaats van hen te bestraffen. Die hen echte vrijheid biedt in plaats te vaak vernederen.

Radicale oplossingen

Als we weten dat we vandaag alles samen meer dan 8 miljard uitgeven aan vervangingsinkomens, begeleiding en opleiding van werkzoekenden, waarom investeren we een deel van die som dan niet in échte jobs? Is dat niet een veel beter idee dan die vrouw van 54 - afgedankt na een herstructurering - twee keer per week de straat te laten vegen? De geschiedenis bewijst dat voor hardnekkige problemen soms radicale oplossingen nodig zijn. En precies dat doen basisbanen: voor wie kan en wil werken - maar één of andere reden na een scholing, opleiding of stage afgesloten blijft van de arbeidsmarkt - garandeert de overheid aan het eind van de rit een job. Geen flexi of intermin, maar een volwaardige job, met een correct loon en een idem dito sociale bescherming. Punt.

In nauw overleg met werkgevers en sociale partners kan een overheid de noden van samenleving en bedrijven perfect in kaart brengen om werkzoekenden naar zo’n basisbaan te leiden. Een overheid die zo’n basisbaan financiert als het de samenleving dient en de opstart verzorgt als bedrijven zo eindelijk verlost raken van een lange zoektocht.

Achterhaalde ideeën

Bij gebrek aan verbeelding en ambitie om meer mensen aan het werk te krijgen, blijft deze regering te vaak hangen in achterhaalde ideeën. Nu eens de verplichte gemeenschapsdienst, later ongetwijfeld de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd. Analyses en voorbeelden uit andere landen tonen telkens weer dat die recepten niet werken om langdurig werkzoekenden op de arbeidsmarkt te krijgen. Daarom is het tijd dat een overheid haar verantwoordelijkheid opneemt. Om van die werkloosheidsuitkering een loon te maken. Om van dat sociaal passief een sociaal actief te maken. Niet alleen onze welvaartsstaat zou er wel bij varen, ook onze economie zou er een boost van krijgen. En laat dat net iets zijn waar onze regering wél van wakker ligt.