Collega’s, 

In de gemeenteraad van oktober hadden we hier reeds een debat over de huidige vluchtelingencrisis. Ten aanzien van deze humanitaire crisis en de slachtoffers ervan blijven we vanuit onze fractie uitgesproken voorstander van een humanistische houding, de eigentijdse Europese waarden waardig en al helemaal niet de weinig humane waarden uit het verleden zoals sommigen ons die opnieuw willen opdringen.

De problematiek van de transitmigranten die zich vandaag in Zeebrugge in toegenomen mate aandient, wordt door velen over dezelfde kam geschoren als deze van de vluchtelingencrisis. Alhoewel er ongetwijfeld raakvlakken zijn, zijn er toch belangrijke verschillen.

Net zoals elke haven met belangrijke focus op Groot-Brittannië trekt Zeebrugge sinds jaar en dag transitmigranten aan. Het probleem is dus niet nieuw. Wie een beetje googlet vindt al gauw dat in oktober 2003 maar liefst 880 personen in Zeebrugge werden opgepakt. De jongste tijd is de toevloed van transitmigranten opnieuw toegenomen en vormt de humane beheersing ervan, als vanouds, een uitdaging.

Veel mensen maken geen onderscheid tussen transitmigranten en vluchtelingen. Nochtans zijn er duidelijke verschillen. Transitmigranten zijn mensen die niet erkend zijn als politiek vluchteling omdat ze ofwel nooit een aanvraag hebben gedaan ofwel wiens aanvraag ondertussen werd afgewezen. Sommige transitmigranten zijn in de tentenkampen van de Franse havens gepasseerd, anderen komen via Brussel. Hun traject is zeer divers. Deze transitmigranten hebben maar één doel voor ogen: in Groot-Brittannië geraken waar ze denken zich niet te moeten legitimeren en waar ze zich in het zwartwerkcircuit kunnen onderdompelen. Ze gaan compleet voorbij aan het gegeven dat ze in dat circuit al te vaak worden misbruikt. Transitmigranten zijn niet geïnteresseerd in de voorziene registratie- en erkenningsprocedures voor vluchtelingen. Ze hebben, door het doel dat ze voor ogen hebben, een grondig wantrouwen ten aanzien van officiële instanties en kiezen voor de illegale weg. Een aantal van hen is slachtoffer van mensenhandelaars die zich van enige humaniteit niks aantrekken. Wel integendeel, de mensenhandelaars hebben enkel persoonlijk financieel gewin voor ogen. Dat dit zeer lucratief is kon je gisteren nog in de journaals vernemen.

De verhoogde aanwezigheid van transitmigranten in Zeebrugge stelt ons voor een aantal uitdagingen. Voor de sp.a-fractie zijn dat de volgende:

1. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat een echt onbeheersbare toestroom van migratiemigranten en een humanitaire catastrofe met tentenkampen kan worden vermeden?

2. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat in de Zeebrugse gemeenschap, maar ook in de ruime Brugse omgeving, een sereen klimaat kan worden bestendigd, als het ondertussen al niet te laat is, om straks eventueel 300 vluchtelingen te onthalen in de kazerne Knaepen? Vluchtelingen die zich wel willen registreren en zich in de reguliere erkenningsprocedures willen inschrijven.

3. Hoe kunnen we de goedbedoelde maar lang niet altijd geslaagde initiatieven van vrijwilligers kanaliseren naar de officiële hulpverlening?

4. Hoe kunnen we op een humane wijze de illegale weg voor transitmigranten blokkeren?

5. hoe kunnen we ervoor zorgen dat de reguliere activiteiten in de haven geen schade ondervinden?

Collega’s, het antwoord op al deze vragen is waarschijnlijk niet eenduidig te geven en de valkuilen, zowel voor de overheidsinstanties, hulpverlenende organisaties, als de Bruggelingen zijn massaal. We doen toch een poging.

1. Het lijkt ons onmogelijk een echt onbeheersbare toestroom van tansitmigranten in Zeebrugge te voorkomen, als we niet met de nodige gestrengheid durven optreden. Deze gestrengheid moet zich in eerste instantie richten op de mensensmokkelaars, maar in tweede instantie ook op de transitmigranten zelf. Voor de mensensmokkelaars past enkel nultolerantie en strafrechterlijke vervolging. Zonder pardon. Voor de transitmigranten moet de aanpak evenzeer onbetwistbaar zijn, in die zin dat ze moeten worden afgeraden Zeebrugge als uitvalsbasis voor hun oversteek naar Groot-Brittannië te zien. Dat kan maar door de kans op geslaagde oversteek tot een minimum te beperken en door hen zelf, via tijdelijke vrijheidsberoving, aan te geven dat we dit ook niet zullen tolereren. Wie bij zijn pogingen om naar Groot-Brittannië te geraken misdrijven pleegt dient daarvan de juridische consequenties te dragen. Wie als transitmigrant wordt opgepakt dient – zoals nu reeds gebeurt- verder te worden aangemoedigd zich in te schrijven in de reguliere erkenningsprocedures voor vluchtelingen. Wanneer zij dit weigeren zit er niks anders op dan hun de toegang tot Zeebrugge te ontzeggen.

Beste collega’s, we polsten ook verschillende erkende NGO’s die zich sinds jaar en dag specialiseren in de vluchtelingenproblematiek. Ook deze erkende NGO’s zijn hierin duidelijk. Wie zich in deze huidige vluchtelingencrisis niet wil inschrijven in de reguliere erkenningsprocedure schrijft zich uit en moet de consequenties daarvan dragen. Ook als dit een opsluiting in een gesloten instelling of eventuele repatriëring naar het moederland betreft. Dit is overigens ook de enige wijze om een sereen klimaat bij onze bevolking te garanderen.

2. Dat sereen klimaat wordt in elk geval niet geholpen door allerlei tendentieuze verklaringen van extreem links en rechts in de media, op de sociale fora, en nog veel minder door de organisatie van betogingen. Daar heeft in de huidige situatie niemand baat bij, niet de inwoners van Zeebrugge en al helemaal niet de ordediensten die nu de handen meer dan vol hebben. Terwijl extreem links en rechts garen proberen te spinnen op de groeiende polemiek, is het de uitdaging van het stadsbestuur en de officiële diensten om in alle sereniteit oplossingen te zoeken en aan te bieden.

3. Hoe goed de spontane hulpacties van vele mensen ook zijn bedoeld, het oprichten van een parallel hulpverleningscircuit, naast de officiële, draagt evenmin bij aan het bewaren van de sereniteit in Zeebrugge. We moeten er voor kiezen om de mensen die de legale weg bewandelen te helpen en dit via de officiële opvanginitiatieven of deze van daartoe erkende NGO’s. Wij vragen de spontane vrijwilligers uitdrukkelijk om de noodzakelijke hulpverlening ten aanzien van de transitmigranten over te laten aan de officiële instanties.

4. Politiediensten, ruim- en reinigingsdiensten, gezondheidsdiensten en andere overheidsinstanties doen hun werk correct, humaan en wettelijk. Daar staat onze fractie ook op. We horen uit verschillende kanten dat de politiediensten, in vaak zeer moeilijke omstandigheden met empathie, met de nodige sereniteit, maar ook met het noodzakelijke gezag optreden. We vertrouwen er op dat de burgemeester het onderscheid maakt tussen cowboyverhalen en echte klachten.

Bij de politie worden de lokale huisartsen of andere hulpverleners gesommeerd wanneer mensen daarom vragen of wanneer er duidelijke gezondheids- of andere problemen zijn.

We gaan er dus van uit dat zo humaan mogelijk en met respect voor de fysieke en elke andere integriteit ten aanzien van niet altijd gewillige personen wordt opgetreden en vragen respect voor de weinig evidente taakstelling van politiediensten, reinigingsdiensten en anderen.

De politie bezorgt de transitmigranten nu reeds alle noodzakelijke info. Een infopunt voor de transitmigranten, voor zover nodig, kan volgens ons dan ook enkel en alleen in samenwerking met de officiële instanties.

5. De maatregelen ter vrijwaring van de economische activiteiten in de haven lopen volgens ons gelijk met deze ter voorkoming van het inbreken in het haventerrein, vrachtwagens en schepen.. Mensensmokkelaars verdienen geen pardon. Wie bij zijn pogingen om Groot-Brittannië te bereiken misdrijven pleegt, dient hiervan de juridische consequenties te dragen. Maar we gaan ons niet aansluiten bij intentionele doemdenkers die nu reeds het toeristische seizoen verloren verklaren omdat er een probleem van transitmigranten is. Dat probleem is immers niet nieuw. We gaan dat al helemaal niet doen wanneer deze insinuaties zouden focussen op de komst van straks 300 reguliere vluchtelingen. Ook al blijven we vinden dat de kazerne Knaepen als opvangplek, door de havenactiviteiten en de aanhoudende problematiek van transitmigranten geen goede keuze is, we zullen onze verplichtingen nakomen als we daarom worden verzocht.

Collega’s,

Ook al hebben we empathie en voelen we ons emotioneel betrokken, we zijn met onze fractie niet bang om rationele keuzes te maken die een duidelijke lijn stellen voor wie hulp vraagt en wie hulp aanbiedt.

De uitzonderlijke situatie waarin Zeebrugge zich bevindt, als belangrijkste haven voor de verbinding tussen Europa en Groot-Brittannië, laat ons niet toe om veel tolerantie op te brengen voor mensen die halsstarrig en herhaaldelijk weigeren zich in het reguliere erkennings- en hulpverleningscircuit in te schakelen. Dat kan vanuit een emotionele bril hard lijken. Het is de enige oplossing om humane catastrofes zoals in de Franse tentenkampen te vermijden.

Voor de sp.a-fractie

Pascal Ennaert