Je kan er niet naast kijken: De zomer van 2012 mag dan abnormaal fris en nat zijn, het is ook de zomer van het geweld en verhitte discussies over de aanpak ervan.





Voor slachtoffers heeft geweld geen kleur of religie

De kranten staan er bol van: geweld tegen politieagenten, geweld tegen zorgverleners, verbaal geweld tegen gerokte vrouwen, fysiek geweld tegen homo's, tegen cipiers, leraars en buschauffeurs, geweld tijdens een jogging in Bredene godbetert.

Zijn we met z'n allen nu gewelddadiger geworden? Gaan we echt allemaal sneller op de vuist? Of is er een hardnekkige minderheid die meer feiten pleegt? Wordt die groep veelplegers groter? Vinden we hen alleen in de grote steden?

Een telefoongesprek met de korpschef van de lokale politie leert me dat er inderdaad wel een onderscheid gemaakt moet worden met wat in Brussel gebeurt. Daar proberen wellicht georganiseerde bendes om no-go-zones voor de politie te creëren, om hun duistere zaken vlotter te kunnen afhandelen. 'Wellicht', want die gasten werken uiteraard niet met persmededelingen.

De korpschef wijst op een verhoogde media-aandacht voor het fenomeen agressie, dat volgens hem in een middelgrote stad als Dendermonde geen structurele stijging kent maar evenmin helemaal uit te roeien is.

In dat geval is de verhoogde aandacht voor geweld een bewijs van een verhoogde maatschappelijke gevoeligheid en alertheid ten opzichte van agressie. En dus misschien ook een goede zaak. Een verhoogde meldingsbereidheid van bijvoorbeeld geweld tegen holebi's legt het probleem bloot en kan een aanzet zijn om nieuwe feiten te vermijden. Ten minste als we de juiste aanpak naar voren schuiven.

Dat een aanpak nodig is, daar is iedereen het over eens. Geweld en agressie zijn immers onaanvaardbaar. Omwille van de lichamelijke en psychologische schade bij de slachtoffers, maar ook omwille van het algemeen maatschappelijk aanvoelen, het (on)veiligheidsgevoel, de sfeer. We zijn allemaal slachtoffer.

De ervaring uit het voetbal leert ons dat een structurele en volgehouden inspanning kan lonen: een combinatie van ingrepen in infrastructuur, streng optreden, snel straffen (stadionverbod) en begeleiding heeft ervoor gezorgd dat vandaag opnieuw gezinnen met kinderen naar het voetbal gaan. De stadions zijn niet langer 'the concrete jungle' voor hooligans en geweldenaars.

Maar welke aanpak ? Daarover verschillen de meningen. Lik op stuk, zero-tolerance, strengere straffen, … Enig opbod valt niet te ontkennen.

De hoofdvogel werd afgeschoten door de liberale vakbond, die het leger wou laten patrouilleren in probleemwijken. Dat was sinds de jaren tachtig en de CCC of de Bende van Nijvel geleden. Ik was onlangs in Parijs. Aan de voet van de Notre Dame patrouilleren daar Alpijnse Jagers met machinepistool. Mijn veiligheidsgevoel werd niet echt positief geprikkeld. De slinger laten doorslaan maakt ons opnieuw allemaal slachtoffer.

Iedereen heeft het moeilijk met het snel vrijlaten van daders van feiten waarvan de schuld vaststaat. Heeft zo een onderzoeksrechter wel voeling met de maatschappij, vraag je je dan af. Het zou een goede zaak zijn als maatschappelijke dienstverleners beter beschermd zouden worden. Zij verdienen respect en geen slagen.

De oorzaken aanpakken, aandacht hebben voor sociale omstandigheden, sensibiliseren,… Enkel softe maatregelen zijn ontoereikend, daarover bestaat ook consensus. Of toch niet ?

Ik kan me ergeren aan de soms wel erg selectieve verontwaardiging. Seksueel geweld, in al zijn vormen, is geen privé-zaak. Voor een slachtoffer heeft geweld geen kleur of geen godsdienst.

Net zoals ik het op mijn heupen krijg van het zoeken naar excuses in maatschappelijk of sociale achterstelling. Natuurlijk is het onaanvaardbaar dat bepaalde groepen in onze maatschappij systematisch aan de kant worden gelaten. En elk protest en elke actie daartegen zal mijn steun krijgen. Maar men kan sociale achterstelling en discriminatie nooit inroepen om geweld te verrechtvaardigen. In mensentaal: "ge kunt terecht van uw kloten maken, maar ge houdt uw poten thuis". Bovendien werpt het actuele geweld een smet op alle jongeren, de allochtone in het bijzonder. Een hele generatie allochtone jongeren is vandaag het slachtoffer van het geweld van een minderheid.

Een onvoorwaardelijke maatschappelijke veroordeling van geweld is de eerste stap naar een meer leefbare samenleving. Als we allemaal slachtoffer zijn, zijn we ook allemaal verantwoordelijk voor de oplossing.