Met de nakende heropening van de scheurtjescentrales en het langer openblijven van Doel 1 en Doel 2, levert deze regering onze energiemarkt over aan de willekeur van Electrabel, schrijft Johan Vande Lanotte.

Beste premier,

Geachte heer Michel,

Het is niet mijn gewoonte om een brief naar een eerste minister te schrijven. Ik denk niet dat ik het al eerder heb gedaan. Maar een aantal gebeurtenissen van de voorbije dagen dwingen mij ertoe.

Als u verder gaat op de weg die uw regering is ingeslagen, installeert u de komende tien jaar een monopolie op de energiemarkt en zullen de prijzen voor de gezinnen en de bedrijven stijgen. Dat zeggen wij al maanden en dat bevestigt een nieuw Creg-rapport (DS 26 augustus) , dat vakkundig uit het parlementaire debat werd gehouden. Geef toe, dat is voor een liberale politicus toch een bijzonder vreemde, ongewenste conclusie over zijn beleid.

Vorige week was er in de Kamer een hoorzitting over de veiligheidsproblemen in de kerncentrale van Tihange. Jan Bens, de directeur van de nucleaire waakhond Fanc, kwam uitleg geven. Het was een leerrijke vergadering. Niet zozeer wegens de veiligheidsproblemen, maar wel omdat er - voor wie tussen de lijntjes kan en wil lezen - eindelijk ook duidelijkheid kwam over de toekomst van Doel 3 en Tihange 2, de 'scheurtjes­centrales'. Het is een kwestie van maanden voor ze heropend worden. De ontdekking van gelijkaardige scheurtjes in een Zwitserse centrale drukte de pret niet. Met deze heropening verdwijnt het laatste argument van onder meer uw coalitiegenoot CD&V om Doel 1 en Doel 2 langer open te houden.

De gevolgen van het opnieuw openen van de scheurtjescentrales en van Doel 1 en 2 zijn groot. Nucleaire centrales kun je niet zomaar eventjes bijstellen naargelang van de vraag. Het is alles of niets. Als alle centrales weer open zullen zijn, zullen ze bijna 6.000 megawatt produceren.

Steekproef

We deden de steekproef een jaar lang en trokken na hoeveel elektriciteit sinds september 2014 nodig was op elke eerste dag van de maand, om 14 uur. Van die twaalf keer volstaat de nucleaire productie negen keer om minstens 95 procent van de behoefte te dekken. In vier gevallen zelfs 100 procent. 's Nachts is dat nog vaker het geval. Dat betekent dat buiten de piekvraag van 's morgens of 's avonds geen enkele extra producent nodig is. De andere producenten, inclusief die van hernieuwbare energie, zullen moeten afschakelen als ze er niet in slagen hun energie te exporteren.

Beste premier, daarvoor bestaat een naam: monopolie. Afnemers (bedrijven en leveranciers) zullen nauwelijks nog keuze hebben. Electrabel is de enige optie en dat betekent dat de prijzen zullen stijgen. De voorbije jaren slaagden we erin de prijzen voor energie gelijk of onder de prijs van onze buurlanden te krijgen. Dat was niet gemakkelijk. Maar nu gaan we opnieuw de richting uit van forse prijsstijgingen. Ik heb niet de indruk dat u daar echt bekommerd om bent, anders had u de btw niet verhoogd.

Het is niet te laat om én de bevoorradingszekerheid én ruimte voor nieuwe investeringen én een gezonde concurrentie mogelijk te maken. U hebt er de instrumenten voor in handen. Gesterkt door de recente ontwikkelingen blijf ik hopen dat u die zult gebruiken.

Johan Vande Lanotte - opiniestuk in De Standaard van donderdag 27 augustus 2015