De voorbije weken kregen we heel wat reacties op ons ontwerp van intentieverklaring. Tijdens onze afdelingsbezoeken, persoonlijk via mail of telefoon. Via de websites van Dirk en mezelf. Positieve zowel als negatieve commentaren. Maar vooral ook veel constructieve voorstellen, ideeën. Voor ons het bewijs dat onze partij leeft; dat heel wat mensen - samen met ons - vooruit willen. En daarom precies doen we het: om van onze partij opnieuw een partij van vlees en bloed te maken, van hart én hoofd.  We hebben in deze intentieverklaring - de statuten verplichten ons ze tot 5 pagina's te beperken - met die inbreng rekening gehouden. Op basis van deze intentieverklaring en gesteund door 72 afdelingen die 25.719 leden vertegenwoordigen, willen Dirk en ik graag leiding geven aan een open, een warme, een toekomstgerichte, een socialistische partij. Klik hier voor de pdf-versie

Samen zorgen voor zekerheid, samen genieten van vrijheid.

Spreken is zilver. Zwijgen is lood. Een partijmilitant verdraaide deze gekende spreuk tijdens een van de vele discussies die we de voorbije weken in onze afdelingen gevoerd hebben. Hij heeft gelijk. Natuurlijk kan het lonen om in bepaalde gevallen te zwijgen, maar in onze partij moet het motto zijn dat spreken loont. De voorbije periode hebben onze leden te weinig hun mening kunnen geven.

Te lang was sp.a de partij van het hoofd. Enkel van het hoofd. De partij van de juiste analyses, van de dossiers, van het rationele handelen. U verdient beter. sp.a moet een partij zijn die zowel hoofd als hart raakt. Een partij die begeestert. Daarom moet onze partij opnieuw een partij van vlees en bloed worden. Van alle leden. Van u en ons. Een partij waarin elke stem telt.

We mogen onze partij niet laten verdelen. We moeten onze partij eensgezind uitbouwen als een open partij. Bij ons telt iedereen mee, jong en oud, man en vrouw, arm of rijk, met of zonder werk, van hier of ginder. De diversiteit van  onze achterban is onze rijkdom. Het is net onze sterkte om bruggen te slaan tussen kansarme groepen en het kansrijke midden. Die kracht moeten we versterken en omzetten in onze dagelijkse werking. Want enkel een dynamische sp.a is een aantrekkelijke partij.


1. Een partij met vragen en met antwoorden
Een socialistische partij die niet voortdurend vragen stelt en antwoorden zoekt, is verloren. Dat is een vaststelling van alle tijden. Voor sp.a geldt ze vandaag nog meer dan anders, want op 10 juni hebben we zwaar verloren. We moeten hieruit onze lessen trekken. In de eerste plaats door te luisteren naar onze militanten. Zij stellen zich grote vragen bij de richting en de werking van onze partij.

Dat proces van vragen stellen en antwoorden zoeken, willen wij graag begeleiden. Want onze ambitie is groot: wij willen dat sp.a een partij is die weet wat mensen verwachten, wat hun hoop en vrees is. Een partij van idealen, authenticiteit, ‘parler vrai’, zonder dogma’s en taboes. Een partij die in het hart van de toekomst staat. Een partij die niemand uitsluit of stigmatiseert. Een open partij van mensen die vooruit kijken, maar telkens achterom zien of iedereen wel mee is.

2. Het goede leven
Mensen dromen van een goed leven, zonder kopzorgen. De droom van elke socialist is een samenleving opbouwen die zorgt voor zekerheid, een dynamische samenleving die vrijheid garandeert en waarin de verhoudingen tussen mensen rechtvaardig zijn.

We zijn tegen een samenleving waar je enkel als je voldoende geld hebt, je dromen kan waarmaken. En waar er geen plaats is voor mensen die ziek worden of hun job verliezen. In zo’n samenleving heb je niets aan je vrijheid. Dat is vrijheid gebaseerd op drijfzand. Niet op zekerheid.

Dat is niet de vrijheid die mensen verdienen. Het is een systeem dat een samenleving verdeelt. In zij die alles hebben en toch nog steeds meer krijgen. En zij die niets hebben en steeds minder krijgen.

Dit is niet de samenleving die wij willen. Iedereen heeft recht op vrijheid. Het recht om eigen keuzes te maken, eigen beslissingen te nemen en zijn leven vorm te geven. Dat is het goede leven. Zelf bepalen welke school je kiest voor je kind. Kunnen rekenen op de beste zorgen. Het huis dat je thuis wordt. Kunnen genieten van een prachtige groene omgeving.

Het zijn keuzes die enkel en alleen gemaakt kunnen worden, als je zeker weet dat de fundamenten van de samenleving sterk zijn. Het kan enkel als je weet dat het onderwijs kwalitatief hoogstaand is. Dat de Belgische gezondheidszorgen tot de beste ter wereld behoren. Dat goed en aangenaam wonen betaalbaar is. En dat de sociale zekerheid iedereen de nodige bescherming biedt.

Vrijheid en zekerheid: ze lijken tegengestelden. Dat zijn ze niet. Ze zijn onlosmakelijk verbonden. Er is geen vrijheid voor iedereen zonder zekerheid.

Als socialisten willen wij dus zorgen voor zekerheid zodat iedereen maximaal van zijn vrijheid kan genieten. Die rechten willen we voor alle mensen. Voor onze medemensen in de derde wereld én de vierde wereld, voor onze kinderen en kleinkinderen. Want een modern socialisme is per definitie internationaal en ecologisch. Emancipatie, bevrijding van het Zuiden door internationale solidariteit en eerlijke wereldhandel zijn evidente bekommernissen. Net zoals een wereldwijd duurzaam milieubeleid. We kunnen niet aanvaarden dat de factuur van energieverspilling, afval en vervuiling naar de toekomstige generaties doorgeschoven wordt.

3. Sterke en rechtvaardige gemeenschapsvoorzieningen

Vrijheid en zekerheid bieden aan iedereen is enkel te realiseren als een goed werkende overheid voor elementaire zekerheden zorgt. Daarom is de uitbouw van kwaliteitsvolle en toegankelijke gemeenschapsvoorzieningen essentieel.

Het gaat dan om hoogstaand onderwijs, degelijke gezondheidszorg, een zeker en deftig pensioen, welvaartsvaste uitkeringen, een rechtvaardige kinderbijslag, een goede en betaalbare woning, een lage en zuinige energiefactuur, een frequent openbaar vervoer en toegang tot moderne communicatiemiddelen als gsm en internet.

We hebben ondertussen geleerd dat marktwerking niet altijd leidt tot eerlijke prijzen voor de consument. Kijk maar naar de ongehoorde prijsstijgingen in de energiemarkt. Daarom willen we dat essentiële gemeenschapsvoorzieningen niet verder geprivatiseerd worden. De gemeenschap moet controle hebben over haar basisinfrastructuur.

Om alle mensen die broodnodige zekerheid op toegankelijke en kwaliteitsvolle gemeenschaps-voorzieningen te garanderen, moeten we ijveren voor een eerlijke en correct werkende fiscaliteit. Eerlijke belastingen zijn progressieve belastingen: de sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen. Dat geldt vooral voor de grondslag van onze belastingen. Het arbeidsinkomen daalt tegenover het inkomen uit kapitaal. Toch blijft arbeid zwaarder belast. Dat is niet rechtvaardig. Volgens het principe van ‘de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten’ moet deze evolutie gekeerd worden.

Ook willen we niet langer dat gewone werkende mensen die correct hun belastingen betalen, gestraft worden. Want wie correct betaalt, betaalt eigenlijk te veel. Omdat er bedrijven en mensen zijn die de belastingen ontduiken. Dit vergt een niet aflatende strijd tegen fiscale fraude. Zo vermijden we dat het altijd dezelfden zijn die het gelag betalen.
>
4. Een versterkte en vernieuwde sociale zekerheid

Socialisten zijn de architecten van de sociale zekerheid. De toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van onze sociale  bescherming zijn onze kerntaken. Wij onderscheiden ons van alle andere partijen door onze zorg voor een solidair systeem dat alle mensen zekerheid biedt. Wat goed is in onze sociale zekerheid willen we behouden, maar we willen vooral onze sociale zekerheid blijven verbeteren.

Om de toekomst voor te bereiden, moet vooral gewerkt worden aan de pensioenen. Het wettelijk pensioen is te laag en moet opgetrokken worden. De tweede pensioenpijler (groepsverzekering) moet een recht voor elke werknemer zijn. Vervolgens kiezen wij ondubbelzinnig voor een model waarin de verplichte ziekteverzekering alle essentiële medische kosten, inclusief nieuwe geneesmiddelen en moderne technieken, voor iedereen financiert. Ziekenhuizen en artsen mogen geen extra kosten aanrekenen voor een gewone behandeling of een ziekenhuisopname. Op die manier blijft onze gezondheidszorg toegankelijk voor iedereen. We zijn erin gelukt om de welvaartsvastheid van de pensioenen wettelijk te verankeren. Dat moet nu ook gebeuren voor het leefloon, de werkloosheidsuitkering en het kindergeld.
 Wij willen vooral zorgen voor kwaliteitsvolle jobs. Werknemers die instromen via precaire contracten – interimcontracten en contracten van korte duur – moeten perspectief krijgen op volwaardige contracten van onbepaalde duur. De combinatie werk en gezin is niet altijd even evident. We moeten de bestaande stelsels van tijdskrediet uitbreiden en zoeken naar nieuwe creatieve oplossingen om werkende mensen meer mogelijkheden te geven voor hun gezin te zorgen.

Als socialisten moeten we, naast het materiële, ook oog hebben voor de immateriële waarden op sociaal vlak. We moeten ons inzetten voor een zorgzame en solidaire samenleving en een sterke sociale samenhang.

5. Armoede hoort niet thuis in Vlaanderen
Vlaanderen is een van de rijkste regio’s in Europa. Maar het leven wordt duurder. En dat maakt mensen onzeker over hun toekomst. Daarom moeten we de koopkracht van de mensen verhogen. Door een selectieve lastenverlaging voor modale inkomens en een verdere welvaartsaanpassing van de uitkeringen, kunnen we ervoor zorgen dat de mensen netto meer overhouden. Maar dat moet gepaard gaan met een verdere uitbouw van betaalbare gemeenschapsvoorzieningen. Dat is het enige, evenwichtige recept om de strijd tegen armoede, een topprioriteit voor een socialistische partij, met succes te voeren. Armoede biedt geen zekerheid en nog minder vrijheid.

We willen zoveel mogelijk maatregelen nemen die direct impact hebben op het gezinsbudget. De betaalbaarheid van energie is hierbij van het grootste belang. Elk gezin moet het recht krijgen op een basispakket elektriciteit dat voldoende is om een zuinig  gebruik volledig te dekken. We stellen een verdrievoudiging van het huidige basispakket voor. Zo’n maatregel werkt herverdelend.

6. Onveiligheid hoort niet thuis in onze wijken

Vrijheid kan enkel als je je veilig voelt. Angst beperkt je wereld. Wie bang is om ’s avonds op straat te komen, sluit zich op. Ook hier is een zekere samenleving een voorwaarde tot vrijheid.

Wij zijn voorstander van een kordaat veiligheidsbeleid zonder dogma’s en taboes. Veiligheid is een collectief goed, een gemeenschapsvoorziening waar iedereen recht op heeft. Bovendien treft onveiligheid de meest kwetsbare mensen het hardst. Daarom is het een kerntaak van de overheid. Wij willen dat mensen zich geen zorgen hoeven te maken over hun veiligheid. Het veiligheidsbeleid dat onze burgemeesters en schepenen voeren zal als basis dienen voor een grondige discussie in de partij over veiligheid.

7. Onze samenleving verandert snel

Vlaanderen is de laatste 50 jaar enorm veranderd. Het klassieke tweeoudergezin is niet langer de norm en er is geen dominante levensbeschouwing meer. Onze samenleving is diverser geworden en biedt meer mogelijkheden. Voor heel wat mensen is dat even wennen, omdat de oude monocultuur waarin iedereen zich thuis voelde, vervangen is door een samenleving die ingewikkelder lijkt. Ook in die complexe samenleving komt het er op aan mensen zekerheid én vrijheid te bieden. We moeten vermijden dat sommige groepen van mensen zich uitgesloten voelen in de samenleving of dat ze zich voortdurend in de slachtofferrol plaatsen. Mensen moeten vrij zijn om hun eigen keuzes te maken en de gemeenschap moet hen de zekerheid bieden dat dit kan.

8. Een rationeel debat over Vlaanderen en België

De staatshervorming is voor ons een middel en geen doel op zich. Stemmingmakerij in de communautaire discussie is niet aan ons besteed. Wij pleiten voor een rationele benadering van de inrichting van onze staat. Het is zinvol om duidelijk de kerntaken en de  financiering van België te definiëren en dan te bekijken welke beleidsdomeinen beter op een bevoegdheidsniveau dat dichter bij de mensen staat, zoals Vlaanderen, Wallonië en Brussel, uitgeoefend kunnen worden.

Wij zien een toekomst voor België met een sterk Vlaanderen. Elke staatshervorming moet daarom de ingewikkelde structuur van ons land vereenvoudigen, zodat beter beleid mogelijk wordt in het voordeel van de mensen. Voor ons is het essentieel dat de elementaire delen van het federale niveau worden behouden en verzekerd: pensioenen en gezondheidszorg in de eerste plaats.

9. Het Europees project grondig bijsturen

De Europese Unie zorgde ervoor dat er vrede kwam in Europa. De Unie heeft er ook voor gezorgd dat er strenge regels kamen over milieubescherming. We vinden dat zeer positief. Maar op het sociale en fiscale vlak zorgt de EU voor onzekerheid. De concurrentielogica is een heilige koe geworden en sommige liberaliseringsoperaties zijn niet in het belang van de mensen. 

We willen méér aandacht voor sociaal en fiscaal beleid in de Unie. De norm moet altijd het beleid van het best scorende land zijn. Zo wordt het sociale en het fiscale beleid in de EU steeds beter. Concurrentieregels mogen niet toegepast worden op diensten van algemeen belang zoals onderwijs, sociale zekerheid en  gezondheidszorg. Dat bedreigt de sociale verworvenheden in ons land. Als de EU meer werkt in het belang van de mensen zullen de Europeanen de EU ook steunen. Wij zijn daarom voor een bindend referendum over de Europese Grondwet – met opkomstplicht.


Een partij waarin elke stem telt

1. Betrokkenheid vergroten
Een partij kan alleen nieuwe mensen aantrekken als de leden zich goed voelen bij de werking van de partij. De onvrede in de partij is nu te groot. En dat is onvermijdelijk na zo’n zware verkiezingsnederlaag. Maar de malaise zit dieper.

Onze leden verwachten – terecht – inspraak en betrokkenheid. We moeten meer luisteren naar onze leden. En onze leden moeten meer zeggingschap krijgen. Het interne debat in de partij moet eensgezindheid en slagkracht geven aan de partijstandpunten.

Op onze partijcongressen moet er voldoende ruimte zijn voor discussie en inspraak. We moeten daarvoor geen angst hebben. Discussie stimuleert de dynamiek. Laten we dat dan ook tonen en niet wegmasseren in strak geregisseerde congressen of laattijdige resolutiecommissies. Congressen moeten het forum voor de uitwisseling van ideeën zijn.

2. Ledenbeweging versterken
De kloof tussen de partijtop en de basis is te groot. Dat is een spijtige zaak. Nochtans loont het om te investeren in onze ledenbeweging. Wij hebben de voorbije jaren die verantwoordelijkheid steeds genomen in onze eigen lokale afdeling. Mechelen en Geraardsbergen zijn goed draaiende afdelingen, met veel leden en activiteiten. Wij hebben een positieve ervaring met afdelingswerking opgebouwd.

Elke mandataris moet zijn of haar verantwoordelijkheid in zijn of haar regio opnemen. Onze leden moeten in discussie met hen kunnen gaan. Dat kan via de lokale bestuursvergaderingen, dat kan met moderne communicatiemiddelen, zoals discussies rond concrete thema’s op het internet.

We moeten onze lokale afdelingen meer instrumenten aanreiken om hun werking te versterken. Dat kan gaan van actiemodellen rond een concreet dossier, zoals de invoering van een nieuwe buslijn of protest tegen de sluiting van een postkantoor. We moeten hen ook helpen bij hun ledenwerving. De traditionele rol van de bodes moeten we hierbij herwaarderen.

We weten meestal ook niet hoe nieuwe leden zich nuttig willen maken. Elk nieuw lid heeft recht op een inleidend gesprek met een  mandataris. Op die manier brengen we hun verwachtingen in kaart. Dit alles is belangrijk, om op een natuurlijke manier meer  klokken te horen luiden.

Onze leden hebben ook recht op toegankelijke informatie. Ons maandblad ‘Tapas’ beantwoordt niet aan de verwachtingen en wordt beter vervangen door een echt ledenblad. En we willen onze afdelingen helpen bij het maken van hun lokale publicaties.

Het opmerken en waarderen van waardevolle krachten of nieuw potentieel politiek talent zouden tot de tweede natuur moeten behoren van iedereen die bij sp.a betrokken is. We moeten de rekrutering en begeleiding van ons politiek personeel verder  professionaliseren. Voor alle niveaus binnen de partij – van militant tot parlementair – werken we vorming op maat uit. Begeleiding is maatwerk.

3. Partijstructuren herwaarderen
Het partijbureau is teveel geëvolueerd tot een minisenaat. We willen van het partijbureau opnieuw een krachtdadig bestuursorgaan maken. Dat betekent een inperking van het aantal leden met raadgevende stem. Wie zetelt in het partijbureau moet zijn of haar stem volwaardig kunnen laten klinken.

Om de dynamiek en synergie tussen Brussel en het lokale niveau verder te versterken wordt de werking van de Raad van voorzitters en secretarissen geherwaardeerd. Op regelmatige basis zullen er discussies gevoerd worden over nationale thema’s met een duidelijke lokale verankering. Een keer per jaar zullen ook alle nieuwe leden uitgenodigd worden voor een kennismaking.

Impulsen geven aan de afdelingswerking behoort tot de kerntaak van deze raad. Op de raad moeten we het intern debat over de partijwerking organiseren. En liefst op basis van concrete nota’s en voorstellen voor een versterking van de afdelingswerking.

Dat geldt overigens voor de hele professionele staf: de studie- en communicatiedienst moeten de afdelingen voeden met  informatie en kant-en-klare actiemodellen. Onze professionele staf staat in voor de dynamisering van het brede netwerk rond de partij. Dat kan bijvoorbeeld door de organisatie van 2x2x2 discussies: 2 nationale mandatarissen organiseren samen met 2 lokale mandatarissen en 2 externe experts een open debatavond over thema’s als werk of onderwijs. We willen de synergie met en de dynamiek van de lokale werking van de partij vergroten.

4. Een goede verstandhouding met vakbond en mutualiteit
De verhouding tussen partij, vakbond en mutualiteit kende de laatste jaren moeilijke momenten. We pleiten voor een goede samenwerken met de socialistische vakbond en mutualiteit. Dit betekent niet  noodzakelijk dat we het over alles eens zijn. De drie organisaties hebben elk hun eigen opdrachten vanuit dezelfde socialistisch geïnspireerde maatschappijvisie. Laten we op zoek gaan naar constructieve en concrete samenwerkingsvormen met vakbond en  mutualiteit, met structureel overleg en werkbezoeken op het terrein.

5. Een open partij
We werken sinds een aantal jaren nauw samen met het brede middenveld (o.a. milieu-, derde wereld- en consumentenorganisaties). Dat verrijkend proces willen we verder verdiepen. Onze militanten en mandatarissen kunnen hun engagement ook gestalte geven via deze organisaties. We streven een positieve wisselwerking met het maatschappelijk middenveld na.

We moeten met een open houding blijven kijken naar andere progressieve bewegingen. We moeten op zoek gaan naar wat ons bindt en welke positieve dynamiek dit kan teweeg brengen. Vanzelfsprekend in volle respect voor onze eigenheid als ledenbeweging en onze waarden als politieke organisatie.

6. Een brede kijk op de wereld

Onze internationale solidariteit moeten we op elk niveau in daden omzetten. Dus ook in de eigen partij. We moeten duidelijker onze mening op de Europese of internationale fora kenbaar maken. De PES (Partij van Europese Socialisten) is verworden tot een praatclub met te weinig slagkracht. De komende maanden organiseren we een aantal open discussiefora over Europese thema’s, met buitenlandse sprekers. Dat geeft ons zuurstof en ideeën.

Samen met FOS (Fonds voor Ontwikkelingssamenwerking) kunnen we onze kijk op de wereld verbreden. Met vertegenwoordigers van de lokale FOS-partners organiseren we een wereldwijde uitwisseling van ideeën. Jaarlijks kunnen we een van de zusterpartijen die in de Socialistische Internationale zetelen, uitnodigen in het kader van een uitwisselingsprogramma.


Caroline Gennez, kandidaat-voorzitter
Dirk Van der Maelen, kandidaat-ondervoorzitter