Als arbeid te duur wordt, wordt ze schaars. Als grondstoffen schaars worden, worden ze te duur. Beiden fnuiken op termijn onze economische groei. Als er niks socialistisch is aan het zwaar belasten van arbeid, is het evenmin socialistisch om water of energie te verspillen. Gelukkig geldt de omgekeerde redenering evengoed: arbeid goedkoper maken of zuinig omgaan met onze grondstoffen creëert net welvaart. In tijden van economische crisis investeren in energiebesparing leidde in 2012 tot 3.500 extra jobs in de bouwsector. Deze vaststelling biedt perspectief. Omdat we nood hebben aan nieuwe banen, nu oude meer dan eens verloren gaan.

Hedendaagse milieuproblemen volgen moeiteloos de globalisering van ons economisch systeem. Lokale productie - met in hoofdzaak lokale afzetmarkten - leidde in de vorige eeuw tot lokaal te beteugelen geurhinder of watervervuiling. Niet dat deze traditionele milieuvervuiling definitief tot het verleden behoort, maar op haar retour is ze wel. Nieuwe uitdagingen zoals klimaatverandering, uitputting van grondstoffen of verlies aan biodiversiteit verschillen hier fundamenteel van. Die uitdagingen manifesteren zich mondiaal waardoor nationaal beleid er moeilijk vat op krijgt. Een gevoel van onmacht en onzekerheid lijkt wel onvermijdelijk. En toch… klimaatverandering is geen noodlottig fenomeen dat ons overvalt vanuit het niets. Het is bij uitstek een door onszelf gecreëerd risico. We hebben er dus impact op. sp.a wil vanuit deze vaststelling vernieuwd handelingsperspectief bieden.

De strijd tegen klimaatopwarming kan in de volgende legislatuur enkel succesvol zijn als de verschillende overheden in ons land samenwerken. Dat is al een staatshervorming op zich. De wijze waarop sinds 2009 (!) gebakkeleid wordt over wie welke inspanningen moet leveren inzake broeikasgasreductie is hemeltergend en niet voor herhaling vatbaar. sp.a past voor een nieuw rondje van hetzelfde en wil dat de inspanningsverdeling inzake klimaat deel uit maakt van de verschillende regeerakkoorden. Die samenwerkende overheden zijn geen detail, omdat de omslag naar 100% hernieuwbare energie gesteund moet worden door een ongelofelijk brede basis in de samenleving en onmogelijk kan afhangen van een toevallige meerderheid die na verkiezingen ontstaat.

Gelukkig stel ik vast dat het noodzakelijke draagvlak groeit. Als in de vorige eeuw de overheid gezinnen en bedrijven bij de hand nam op weg naar schonere producten of productieprocessen, nemen diezelfde gezinnen en bedrijven vandaag steeds vaker zelf het voortouw. Het valt mij op hoe steeds meer bedrijven hun grondstoffen maximaal willen aanwenden of hoe mensen zelf het voortouw nemen om auto’s of tuinmateriaal te delen of versleten spullen te repareren. Wanneer ik lees dat onze wetgeving onvoldoende duidelijkheid biedt over de juridische voorwaarden waarbinnen particulier autodelen kan, weet ik wat de volgende regeringen te doen staat: ruimte bieden aan zulke initiatieven. Want ze leveren niet enkel een bijdrage in de strijd tegen klimaatopwarming, ze verhogen evengoed het comfort van ons dagelijks leven.

De idee dat we in tijden van budgettaire schaarste weinig ruimte hebben om een duurzaam klimaatbeleid te voeren, gaat wat mij betreft niet op. Omdat investeren in klimaatbeleid ook betekent investeren in jobs. Omdat de strijd tegen klimaatverandering ons met andere woorden heel wat oplevert. Omdat het kan… als we de juiste keuzes maken. Dat hadden die jongeren vorige week onder de VRT- toren duidelijk begrepen.

Bruno Tobback Voorzitter sp.a