Naar aanleiding van het Oxfam-rapport “Handel in suiker: een ongelijk speelveld voor het Zuiden” vond in de commissie landbouw van het Vlaams parlement een debat plaats rond het Europese suikerbeleid. “Minister Schauvliege minimaliseerde echter het Europese protectionisme en de nefaste impact die suikerproducenten in het Zuiden daarvan ondervinden,” aldus Güler Turan (sp.a)

Handel kan een krachtige motor voor duurzame economische ontwikkeling in het Zuiden zijn, op voorwaarde dat die eerlijk gereguleerd wordt. Het historische Europese suikerbeleid heeft echter een structureel onevenwicht op de suikermarkt veroorzaakt. Dat toont een recent rapport van Oxfam aan.

Jarenlang voerde Europa een protectionistisch suikerbeleid dat de Europese industriële bietsuikerproductie beschermde en rietsuiker vanuit landen in het Zuiden weerde van de Europese markt. Dat gebeurde via een combinatie van subsidies, productiequota en gegarandeerde prijzen voor Europese bietsuiker én torenhoge importtarieven voor rietsuiker. Het resultaat is dat er in de EU onzinnig veel bietsuiker wordt geproduceerd en rietsuiker geen eerlijke kans krijgt op onze markt. Deze gang van zaken heeft nefaste gevolgen voor rietsuikerproducenten in het Zuiden en is bovendien onverantwoord vanuit duurzaamheidsperspectief. Het Europese suikerbeleid heeft bijvoorbeeld een verwoestende impact op Paraguayaanse handelspartners in suiker, maar ook op vele andere duurzame, kleinschalige riettelers in het Zuiden. Dit staat in schril contrast met het engagement van Europese en Vlaamse beleidsmakers rond de duurzame ontwikkelingsobjectieven (Sustainable Development Goals) die de internationale gemeenschap vooropstelt.

In 2006 liberaliseerde Europa grotendeels de suikermarkt, onder druk van de Wereldhandelsorganisatie. Zowel de prijsondersteuning voor bietsuiker als de productiequota werden afgebouwd. Toch blijft de markt een ongelijk speelveld. Een Paraguayaanse suikerboer moet bijvoorbeeld een importheffing betalen van 419€/ton verwerkte suiker, waardoor hij kansloos is op de Europese markt.

Sinds de hervormingen van 2006 wordt de Europese suikermarkt nog meer dan voorheen gedomineerd door een klein aantal grote spelers, die lustig lobbyen voor het behoud van protectionistische maatregelen.

Naast de suikerboeren uit het Zuiden, is de Europese consument de dupe van het Europese suikerbeleid, want de gemiddelde prijs voor witte suiker in de EU ligt een pak hoger dan die op de wereldmarkt.

Helaas had minister Schauvliege enkel oog voor de belangen van de Belgische suikerbiettelers en minimaliseerde ze de protectionistische maatregelen van de EU. Wat de dominantie van een klein aantal suikergiganten op de markt betreft, maakte ze zich er van af door te stellen dat “Europa daar nauwgezet op toekijkt”.