Het is niet cynisch om realistisch te zijn over wat het Belgische parlement vermag tegen de VS. Een Belgisch verbod op militair gebruik van verarmd uranium is maar een stapje in de goede richting, maar desondanks een waardevol symbool.

Geen Amerikaanse leiband

 Een wapenwet voor de galerij. Dat besluit De Standaard over het Belgische verbod op wapens met verarmd uranium op basis van een bericht van de Amerikaanse ambassade aan Washington uit 2007 . Dat we er met een Belgische wet niet voor kunnen zorgen dat wapens met verarmd uranium van vandaag op morgen de wereld uit zijn, is een open deur intrappen. Van dergelijke naïviteit blijf ik gespaard. Maar dat het een wet is voor de galerij, een electoraal nummertje zonder meer, getuigt dan weer van een cynisme dat me volledig vreemd is. Ik doe aan politiek vertrekkende van verontwaardiging en met als doel een wezenlijk verschil te maken. In het dossier ‘wapens met verarmd uranium' is dat niet anders. Ik was en ben nog steeds erg verontwaardigd over het gebruik van wapens met verarmd uranium. Het zijn onmenselijke wapens. Ze veroorzaken onomkeerbare schade aan het erfelijk materiaal, doen kankers ontwikkelen en tasten het centrale zenuwstelsel aan. Bovenal veroorzaken ze veel burgerslachtoffers, eufemistisch ‘collateral damage' genoemd, en beschadigen ze het milieu voor jaren. Daarom heb ik het initiatief genomen voor een wettelijk verbod. En na veel trekken en sleuren achter de schermen is dat verbod er ook gekomen.

Trekken en sleuren

Een meerderheid vinden voor het voorstel was niet simpel. De tegenstand was groot. Vanuit legerkringen was er tegenstand omdat wapens met verarmd uranium militair bijzonder performant blijken te zijn en vanuit Buitenlandse Zaken was er tegenstand omdat men vreesde in een moeilijk parket te komen ten aanzien van de VS. Binnen de paarse regering lag het voorstel moeilijk bij Open VLD en de MR en de Amerikaanse ambassade werd gealarmeerd, waarschijnlijk door één van die laatste partijen. Om tot een meerderheid te komen, moesten we aanvaarden dat de wet pas twee jaar later in werking zou treden en dat hij niet zou verhinderen dat Belgische militairen samen operaties zouden uitvoeren met troepen die wel gebruik maken van wapens met verarmd uranium. Daar kon ik mee leven, die laatste voorwaarde gold immers ook bij de invoering van het verbod op landmijnen en clustermunitie. Dat het verbod er ondanks de grote tegenstand is gekomen, daar ben ik nog steeds fier op. Niet de SP.A maar Stef Goris (LDD) en de liberalen hebben toen in het zand gebeten. Dat verklaart waarschijnlijk de zure en neerbuigende toon die Goris tegen de Amerikaanse ambassadeur hanteerde met betrekking tot de wet.

Symbool

Het verbod op wapens met verarmd uranium heeft een beperkt toepassingsgebied. Alleen het Belgisch leger mag ze niet meer gebruiken. We kunnen in België geen wet goedkeuren die uraniumwapens verbiedt voor buitenlandse krijgsmachten. De impact op korte termijn is dus beperkt en in die zin kunnen we spreken van een symbool . Maar dat betekent niet dat deze wet er eentje is voor de galerij. Ook het wettelijk verbod op landmijnen en clustermunitie waarvoor ik mee aan de kar heb getrokken, zijn er indertijd gekomen als symbool, als eerste stap naar een wereldwijd verbod. Ondanks de initieel beperkte draagwijdte van deze verbodsbepalingen kregen beide internationaal navolging met respectievelijk het verdrag van Ottawa - intussen ondertekend door meer dan 150 landen - en het verdrag van Oslo, dat werd ondertekend door meer dan 100 landen. In tegenstelling tot wat de Amerikaanse ambassadeur dacht werd de wet niet ‘on the shelf' gelegd. Ik heb me zowel in binnen- als buitenland ingezet voor een internationaal verbod op uraniumwapens. Door ondermeer mijn aanhoudend gestook heeft België zijn stemgedrag in de VN gewijzigd en behoren we daar nu tot het kamp van de voorstanders van een wereldwijd verbod. Het internationaal draagvlak voor een verbod wordt ook steeds groter doordat steeds meer landen een nationaal verbod op wapens met verarmd uranium overwegen. In Costa Rica, Japan, Nieuw-Zeeland en een aantal Scandinavische landen hebben volksvertegenwoordigers al wetsvoorstellen ingediend met het oog op zo'n verbod. Op termijn zal er een internationaal verdrag komen dat wapens met verarmd uranium verbiedt. Daar ben ik van overtuigd. En dat is de finale doelstelling: onmenselijke wapens de wereld uit helpen.

Dirk Van der Maelen

 

België ratificeert verdrag tegen clustermunitie

Van der Maelen inspireet Costa Ricaanse Parlementsleden

Van der Maelen neemt deel aan hoorzittingen in Nieuw Zeeland

Van der Maelen in Japan om te pleiten voor verbod op uraniumwapens

Clusterbommen zijn voortaan verboden