Vindt u het ook logisch dat iedereen recht heeft op betaalbare, kwaliteitsvolle en toegankelijke gezondheidszorg? Dat is voor ons vanzelfsprekend.Toch lezen we in het programma van de Europese liberale partij (ELDR) dat “de interne [vrije] markt moet worden versterkt en uitgebreid op het gebied van energie, postdiensten, financiële diensten, spoorwegen en gezondheidszorg”. Het is een van de vijftien prioriteiten die in het ELDR-programma voor de Europese verkiezingen worden gesteld. Het wordt vandaag voorgesteld in Tour & Taxis, met Open Vld en MR als trotse gastheren.

Dit voorstel doet ons de wenkbrauwen fronsen. Want gezondheidszorg is bij uitstek een publieke dienst. En onze gezondheidszorg hoort bij de beste in Europa. We gaan die nu toch niet te grabbel gooien?

Publieke dienstverlening is de hoeksteen van onze welvaartsstaat. Om dit fundamentele principe te behouden, vragen wij in ons Europees programma heel duidelijk dat Europa rekening houdt met de manier waarop onze gezondheidszorg georganiseerd is. Geen blinde uitbreiding van de interne markt dus. Om het Europese sociale en solidaire systeem verder uit te bouwen, zijn er goede afspraken nodig over gezondheids- en sociale diensten.

In het ELDR-programma lezen we alleen de vraag naar een versterking van de interne markt. Zonder meer. De financiële en economische crisis heeft nochtans aangetoond dat ongereguleerde markten een onmiddellijk effect hebben op ieders leven. Het is onbegrijpelijk dat de Europese liberalen, zelfs na een systeemcrisis, nog steeds geloven dat de markt zichzelf wel zal regelen. Hoeveel mensen die hun spaarcentjes in rook zagen opgaan, of hun job verloren, heb je nodig om de liberalen de ogen te openen?

De interne markt is een belangrijke stap op weg naar een gezamenlijk Europees project. Maar ze is geen doel op zich. We denken beter heel goed na voordat we haar inschakelen in het uitvoeren van publieke diensten. Want we hebben het hier niet alleen over consumenten, maar ook over cliënten en patiënten. We hebben het hier over mensen.

In het Europees Parlement woedde onlangs een interessant debat over grensoverschrijdende gezondheidszorg, oftewel over het recht op medische verzorging in andere Europese landen. Dat vinden we op zich een goede zaak. Maar de liberale Europese parlementsleden pleiten simpelweg voor een open markt voor gezondheidszorg. Dat kan ertoe leiden dat een recht voor enkelen – minder dan één procent van de patiënten – de zorg voor velen ondermijnt.

Voordat ze roepen om een uitbreiding van de interne markt, zouden de liberalen beter onderzoeken of die wel overal werkt. Wie zal er dan voor zorgen dat iedereen de beste zorg krijgt. Wie de kwaliteit van de dienstverlening garandeert, en de arbeidsvoorwaarden van het personeel. Voor ons is de interne markt een meerwaarde. Maar ze mag nooit de bovenhand halen op sociale afspraken. Daarom vragen socialistische parlementsleden duidelijke afspraken over de mogelijke gevolgen die een uitbreiding zou hebben voor de mensen. We vragen duidelijkheid over de prijs van een behandeling.

Die bedenking maken we ons ook bij een uitbreiding van de interne markt van de spoorwegen, de post en de energiesector. Er is inderdaad een rol weggelegd voor de markt. Daar gaat de discussie niet over. De discussie gaat, alweer, over mensen. We vinden het essentieel dat we een publieke dienst niet herleiden tot een machine om private winsten voort te brengen. Toegankelijke en betaalbare dienstverlening is een sociaal en economisch recht. Heeft de liberalisering in de energiesector een prijsvoordeel opgeleverd voor de consument? In België alleszins niet.

In 2006 haalden de Europese socialisten een pak diensten uit de fel gecontesteerde dienstenrichtlijn: een belangrijke overwinning. Het merendeel van de liberale parlementsleden steunden onze strijd toen niet. Ze bewijzen nu opnieuw waarom.

Vandaag, in hun Manifesto, vragen de Europese socialisten en sociaaldemocraten een Europa dat sociale verworvenheden niet afzwakt, maar de sociale lat overal hoger legt. We vragen een weloverwogen combinatie van marktopening en regulering. In het liberale programma vinden we nergens zo’n engagement terug. En dat verontrust ons.

Caroline Gennez, voorzitter sp.a
Poul Nyrup Rasmussen, voorzitter PES