Griekenland krijgt dagelijks het verwijt dat het niet hervormt. Daarbij wordt steeds verwezen naar belastingfraude en –ontwijking. Nochtans heeft de Griekse regering in maart maatregelen genomen om belastingontwijking door multinationals structureel aan te pakken. Maar de trojka vroeg om die weer in te trekken. Daarmee doet de trojka in de praktijk het omgekeerde van wat ze publiek verklaart.

Met anderen woorden, de trojka en een aantal Europese leiders spreken met dubbele tong. Ze bekritiseren de Griekse belastingmoraal, maar verzetten zich anderzijds tegen Griekse maatregelen die belastingontwijking door multinationals en kapitaalvlucht aan banden leggen. Dat de Griekse regering deze inconsistentie niet aan de kaak stelt, toont in de eerste plaats aan dat ze  boven alles een akkoord nastreeft.

Op 21 maart 2015 werd in het Griekse staatsblad een nieuwe wet (4321/2015) gepubliceerd die belastingontwijking door multinationals moet beperken. De wet voert een bronheffing in van 26% (gelijk aan het tarief van de vennootschapsbelasting) op transacties met belastingparadijzen of voor internationale transacties die onvoldoende economische ‘substance’ hebben. Lees: voor transacties met postbusvennootschappen om belastingen in Griekenland zoveel mogelijk te ontwijken. De bronheffing kan binnen de drie maanden worden teruggevorderd, als aangetoond is dat er geen sprake is van een postbusvennootschap (1). Onmiddellijk kwam er kritiek van de grote belastingconsultants. Zo reageerde KPMG in maart: “Greek legal entities will finance the Greek State at no interest cost to the State, using capital to which they already have difficult access, channeling liquidity away from further development in Greece.”

Feit is dat sinds de bankencrisis onder meer Nederland en Luxemburg belastingontwijking van multinationals faciliteren. Bijna de helft van alle buitenlands kapitaal in Griekenland wordt via Nederland en Luxemburg omgeleid, vooral via postbusvennootschappen. Nederland speelt een belangrijke rol in de kapitaalvlucht uit Griekenland. De stock aan kapitaal vanuit Griekenland in Nederland nam toe van 3% voor de crisis naar bijna 16% na de crisis.

Bron: UNCTAD

Uit het document van de trojka van 26 juni 2015 ‘Actions to be taken in consultation with EC/ECB/IMF staff’ - wat het laatste voorstel was aan Griekenland voorafgaand aan het referendum - blijkt dat de trojka zulke wetten wil terugdraaien. Nog opmerkelijker: tegelijk vraagt de trojka de Grieken om het tarief van de vennootschapsbelasting te verhogen van 26% naar 28%. In de praktijk komt dit neer op de vraag om lokale ondernemingen in Griekenland zwaarder te belasten, maar de belastingontwijking door grote multinationals dus blauwblauw te laten.

Alvast is duidelijk dat Luxemburg en Nederland belastingontwijking uit Griekenland faciliteren, met alle gevolgen van dien voor de Griekse begroting én de Griekse bevolking. We kunnen ons de vraag stellen in welke mate Nederland en Luxemburg hierop aandrongen.

(English version)

 

BIJLAGEN

Creditor proposals - 26 June 2015

KPMG in Greece - Tax Newsletter