Vandaag is het Werelddag van het Geluk. Bij sommigen roept zo’n dag misschien zweverige beelden op van wierook, klankschalen en bloemenkransen, maar de realiteit is veel simpeler. Vraag aan tien Vlamingen wat zij het liefst van al zouden willen in het leven en dan is het antwoord 9 keer op 10: “Gewoon, gelukkig zijn.” Onderzoekers breken zich al jaren het hoofd over de vraag wat geluk nu precies is en hoe je het kan vergroten. Geen wonder als je weet dat we de afgelopen 30 jaar een indrukwekkende welvaart hebben gecreëerd, maar ons welzijn niet evenredig groeit.  Natuurlijk is een degelijk inkomen een belangrijke voorwaarde voor geluk.  Waar het ontbreekt aan de allereerste levensbehoeften is geluk zeldzaam.  De meest ongelukkige landen ter wereld hebben zonder uitzondering een BNP per capita van minder dan 15.000 dollar.  Maar het is ook duidelijk dat een degelijk inkomen op zich, geen voldoende voorwaarde is voor geluk: geld maakt gelukkig wanneer men er voldoende van heeft, maar vanaf een bepaald niveau vlakt dit geluksgevoel af. Vorige week nog bevestigde het Nationaal Geluksonderzoek van gezondheidseconoom Lieven Annemans (UGent) dat maar liefst een kwart van de Belgen zichzelf ongelukkig voelt. De onrustwekkende toename van het aantal burn-outs, depressies en zelfdoding, bevestigen een diep onbehagen. Hoe komt dat toch en vooral: wat kan de politiek daar aan doen? Natuurlijk kan de politiek dat geluk niet rechtstreeks creëren. Het is niet aan politici om te zeggen op welke manier mensen gelukkig moeten zijn of kunnen worden. Maar het is wel onze plicht om de juiste omstandigheden aan te reiken waarbinnen mensen hun eigen geluk kunnen zoeken. En waar kunnen politici die omstandigheden of voorwaarden beter creëren dan in hun eigen dorp of stad. Daar waar hun beleid een tastbare impact heeft op het échte leven. Ja, ook dat van jou.

Zo heeft de kwaliteit van jouw rechtstreekse leefomgeving immers een doorslaggevende invloed op jouw welbevinden. Wat zie je als je deur dicht slaat ‘s ochtends? Zijn er brede stoepen met bomen en een fietspad in je straat? Is er een plein met bankjes en terrasjes in jouw buurt of een park met groen en een speeltuin voor jouw kinderen? Vergis je niet: die dingen bepalen mee hoe je je voelt, ook wanneer je ‘s avonds weer thuis komt Hetzelfde geldt voor de zuiverheid van de lucht in jouw buurt. Als je dicht bij de ring of een autosnelweg woont, daalt je levenskwaliteit - en die van je kinderen - vanzelf. Wie daar nog aan twijfelt, moet de PANO-reportage van vorige week maar eens bekijken. Leefomgeving is één, sociaal contact is twee. Uit onderzoek naar de oorzaken van ongeluk, staat eenzaamheid vaak bovenaan. Wie weinig of geen vrienden heeft, geen deel uitmaakt van een vereniging, en uitgaat van wantrouwen scoort een pak lager op de geluksbarometer. Precies daarom is investeren in buurtfeesten of wijk-barbecues, in tijdelijke speelstraten of publieke ontmoetingsruimte zo belangrijk voor ons welbevinden. Dat is niet zomaar links romantisch gezwets, maar gewoon zwart op wit bewezen. Hoe vaak is de reactie na een eerste straatfeest niet: “Verdorie, dat was écht fijn, zo samen. Laten we dat volgend jaar gewoon opnieuw doen.” Tot slot is er nog een derde geluksfactor waar lokale politici wel degelijk invloed op hebben: de mate waarin jouw mening telt. Een bestuur dat alles boven de hoofden van mensen beslist, zonder inspraak, verlaagt immers het geluksgevoel. Als district hebben we niet veel bevoegdheden – sociaal beleid en veiligheid behoren bijvoorbeeld exclusief toe aan de stad – maar op die drie bovenvermelde geluks-indicatoren kunnen we wél ingrijpen. De achttiende en negentiende eeuwse Engelse filosoof Jeremy Bentham geloofde dat het einddoel van alle politiek ‘zoveel mogelijk geluk voor zoveel mogelijk mensen’ moet zijn. Daarom trekken we de komende maanden de wijken in om een nulmeting op te maken van het Bruto Borgerhouts Geluk. Om op basis van die nieuwe barometer concreet beleid uit te tekenen dat het geluk van de Borgerhoutenaren vergroot. Van álle Borgeroutenaren, zonder onderscheid.