Soms kan het heel simpel, met een idee dat al bestaat. Zo ook voor The Empty Shop, een initiatief van vzw Curieus. In Brugge, Brussel, Roeselare, Mechelen en Gent was er al een editie. En zo ook de voorbij weken in Oostende. Het concept is eenvoudig: we zoeken een lege winkel, we zamelen kleren in - miskoopjes in al hun vormen - en vullen daarmee de rekken. Tot slot bieden we alle giften te koop aan. Aan absolute prijsjes wel te verstaan en dat alles voor een goed doel. Circulaire economie dus, waarbij we niets verloren laten gaan, op zijn best. En blijven er kleren of schoenen over, dan gaat dat naar andere goede doelen voor mensen in nood.

Ondanks alle enthousiasme, moet het wel gezegd. Het is best intensief. Het concept van The Empty Shop vraagt een heuse inspanning. Inzamelen, reclame maken, sorteren, prijzen, verkopen, opzetten en afbreken: het is niet van de poes. Maar altijd doen vrijwilligers het met plezier. Niet alleen omdat het een goed gevoel geeft, maar evengoed omdat het nodig is. Want vandaag zijn er talloze organisaties en vzw’s die snakken naar extra middelen om hun werking vol te houden.

Zo kozen we in Oostende om de opbrengst van The Empty Shop te doneren aan vzw Tejo, een organisatie die gratis en anoniem psychologische begeleiding voorziet voor jongeren. En vandaag is dat meer dan ooit nodig. De cijfers spreken boekdelen: in 2016 alleen al stonden meer dan 5.000 jongeren in de wachtrij. Te wachten op hulp die er niet kwam. Tel daarbij de meer dan 14.000 mensen met een beperking die in Vlaanderen op een wachtlijst blijven staan, dan zijn dat symptomen die je als overheid niet kunt negeren. En toch gebeurt het. Toch is er altijd dat excuus dat het nu eenmaal niet anders kan. Toch is er nog altijd dezelfde mededeling, vaak na jaren wachten: “Sorry, maar nu even niet. Er zijn nog duizenden wachtenden voor u.”

Hoe de samenleving het overneemt als een overheid in gebreke blijft, is dan hartverwarmend en hoopgevend. Maar er schuilt ook een gevaar in. Met name dat al die schitterende initiatieven de gelatenheid bij een overheid doet toenemen. Zo van “Ah, goed werk, jongens, doe maar voort!” Ja, meer dan 100 mensen kwamen doneren aan The Empty Shop in Oostende en ja, meer dan 300 mensen kwamen shoppen. Maar onze opbrengst (en die van andere initiatieven) kan nooit structurele financiering bieden. Wel integendeel: eigenlijk zou zo’n extra moeten dienen voor een extra daguitstap of het begin van een buddysysteem voor jongeren met psychische problemen. Maar vandaag is dat geen optie. Vandaag werken vrijwilligers keihard om absolute basisnoden in te vullen. Vooral in de zorg.

De cijfers spreken boekdelen: in 2016 alleen al stonden meer dan 5.000 jongeren in de wachtrij. Te wachten op hulp die er niet kwam

Er is flink wat mis, me dunkt, als een overheid pertinent weigert - ja, ik schrijf bewust weigert - om mensen, jong en oud, gepaste zorg te bieden op het moment dat het nodig is. Wat er ook scheelt, vandaag is de kans 99% dat u in de wachtrij moet staan. Jarenlang. In een welvarende regio als de onze is dat niets minder dan beschamend. Net om die tekortkoming weg te werken is het sp.a-voorstel van zorgzekerheid - met een verankering in de grondwet - zo belangrijk. Precies omdat geen enkele overheid ooit nog aan die taak zou (kunnen) verzaken.

En vergis u niet: gepaste zorg voor wie dat nodig is op het moment dat dat nodig is (psychologisch of fysiek), is wel degelijk betaalbaar. Het is een kwestie van keuzes. In tijden waarin overheden blijkbaar de luxe hebben om, stel je voor, zo maar even 800.000 euro te spenderen in een poging om 50 wilde hamsters te laten overleven in Haspengouw, of godbetert 800.000 doneert in ruil voor lidkaarten aan een rijke zakenclub als de Warande is mijn keuze alvast gemaakt.