Voor de doorsnee belastingplichtige is zowat de helft van de elektronische aangifte reeds door de fiscus ingevuld. Dat is een goede zaak, stelt Dirk Van der Maelen, maar dat kan en moet veel beter. Een volledig ingevulde aangifte moet het objectief zijn, ook voor wie een papieren aangifte verkiest. "Leuker kunnen we het invullen van uw aangifte niet maken. Wel makkelijker."

De belastingbrief in de welbekende bruine enveloppe is de afgelopen weken bij ieder van ons in de bus beland. Het formulier telt dit jaar Nog maar eens 32 codes meer dan vorig jaar, zo'n 740 in totaal nu al. En elk jaar opnieuw wordt de aangifte ingewikkelder. Je hebt haast een boekhouder nodig om de klus geklaard te krijgen. Veel mensen bestempelen het invullen van hun aangifte dan ook als een van de meest ergerlijke klussen van het jaar. Maar dat hoeft niet zo te zijn. Een vooraf ingevulde aangifte voor iedereen is technisch mogelijk. Waar wachten we op?

Op de website van de Nederlandse belastingdienst staat een filmpje, de voice-over gaat als volgt: ‘In Nederland weten we: de belastingaangifte, die hoort er bij. Op dit moment wordt de aangifte voor Els ingevuld.... en de aangifte van Peter, Rob en Glenn...... en ook de aangifte van de familie De Jong...... want dit jaar vult de Belastingdienst de aangifte alvast voor u in. U moet ‘m wel zelf controleren, aanvullen en vóór 1 april versturen. Leuker kunnen we het niet maken. Wel makkelijker.' Dat is de juiste instelling van een echt klantvriendelijke fiscus. In ons land is er op dat vlak nog werk aan de winkel.

De mensen lastigvallen met vragen waarop je het antwoord al weet is allesbehalve klantvriendelijk. Toch moet je een heleboel zaken invullen op het belastingformulier die de administratie al kent. Op Tax-on-Web worden de gekende gegevens wel vooraf ingevuld: bezoldigingen, pensioenen, voorafbetalingen, pensioensparen, dienstencheques, kadastraal inkomen,...

En aangezien voor de helft van de belastingplichtigen minder dan tien codes van toepassing zijn, kunnen we zeggen dat voor een doorsnee belastingplichtige zowat de helft van de elektronische aangifte reeds door de fiscus wordt ingevuld. Dat is een goede zaak, maar dat kan en moet veel beter. Een volledig ingevulde aangifte moet het objectief zijn, ook voor wie een papieren aangifte verkiest. Maar eerst en vooral moeten een pak van die 740 codes worden geschrapt.

Directe korting

Minister Reynders verdedigt het grote en steeds verder oplopende aantal codes door te stellen dat het doorgaans over aftrekposten gaat en dat daar toch niemand tegen kan zijn. Het bos van codes moeten we dan maar voor lief nemen.

Het fiscaal bevoordelen van bepaalde aankopen en investeringen hoeft echter niet in de aangifte te gebeuren. De fiscale aftrek voor energiebesparende uitgaven (zoals isolatie, efficiënte condensatieketels, hoogrendementsbeglazing, zonnepanelen, enzovoort), voor uitgaven in het kader van inbraak- en brandbeveiliging, startpakket internet, en zovele andere, zou best vervangen worden door een directe korting op factuur. Dat gebeurt nu al als je een milieuvriendelijke wagen koopt, met de medewerking van de verkoper in kwestie die de korting zelf terugvraagt aan de fiscus. Bijkomend voordeel is dat je geen anderhalf jaar moet wachten op de eindafrekening.

Daarnaast kunnen we alle ‘oude' hypothecaire leningen laten opgaan in het eenvoudigere systeem van de woonbonus. Momenteel bestaan er 3 regimes naast elkaar en het duurt nog meer dan 20 jaar voordat de oude regimes zijn uitgedoofd.

Tenslotte kunnen nog een aantal codes geschrapt worden voor aftrekposten die nog moeilijk verdedigbaar zijn zoals de onderhoudskosten van een kasteel en de aftrekbaarheid van de bezoldiging voor een privéhuisbediende, kok of kamermeisje.

Zoals gezegd worden op Tax-on-Web een aantal gegevens vooraf ingevuld zoals bezoldigingen, pensioenen, voorafbetalingen, pensioensparen, dienstencheques, kadastraal inkomen, fiscaal aftrekbare giften... Die gegevens worden door andere instanties bij de fiscus aangeleverd. Dit systeem kan worden uitgebreid.

Waarom wordt aan de banken en verzekeraars alleen aanlevering van de inlichtingen over pensioensparen gevraagd? Waarom ook niet de aflossingen van hypothecaire leningen en de premies levensverzekeringen? Voor wie dat echt niet wil kan de mogelijkheid worden voorzien om uitdrukkelijk geen automatische informatieverstrekking aan de fiscus toe te laten. In dat geval zullen deze belastingplichtigen hun belastingaangifte zelf moeten aanpassen.

In Nederland leveren de banken rechtstreeks gegevens aan de belastingdienst voor het invullen van de belastingaangifte. Ze zien dat als een belangrijke service aan hun klanten, zo liet de voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken optekenen in De Telegraaf.

Tax-on-web

De onlineaangifte Tax-on-web is een succes. Meer en meer mensen maken er gebruik van. Vorig jaar waren het er al meer dan drie miljoen. Maar daarvan wordt een derde, meer dan een miljoen aangiften, door belastingambtenaren zelf ingevuld op vraag van de belastingplichtige op kantoor of op een zitdag. Zelfs als dat gemiddeld maar enkele minuten per aangifte in beslag zou nemen, wat twijfelachtig is, gaan zo vele duizenden werkuren verloren die bijvoorbeeld aan fiscale controle besteed zouden kunnen worden.

Bovendien moet voor elk dossier dat een ambtenaar via Tax-on-web voor een belastingplichtige indient, een samenvattend rapport in tweevoud worden afgedrukt en ondertekend om vervolgens, samen met de blanco ondertekende aangifte van de belastingplichtige, in het papieren dossier van de belastingplichtige te worden geklasseerd. Efficiënt is anders. Waarom niet meer inlichtingen laten aanleveren en de (elektronische) aangiftes op geautomatiseerde wijze invullen?

Ondanks het grote succes van Tax-on-web vullen de helft van de belastingplichtigen nog steeds een papieren aangifte in. Daarop is niets vooraf ingevuld. Dat ingevulde papieren aangifte mogelijk zijn, bewijst de fiscus zelf door dit jaar meer dan 700.000 aangiften vooraf ingevuld aan de betrokken belastingplichtigen te bezorgen. Alleen als ze niet akkoord gaan met de rekening of de aangifte onvolledig is, moeten ze de fiscus op de hoogte brengen.

Het gaat echter alleen om belastingplichtigen met een zeer eenvoudige aangifte zoals gepensioneerden en mensen met alleen een vervangingsinkomen. Met enkele doortastende maatregelen kunnen we ervoor zorgen dat iedereen een vooraf ingevulde aangifte krijgt, op papier of elektronisch. Als fiscaal aftrekbare uitgaven worden omgezet in een directe korting op factuur en de automatische aanlevering van inlichtingen door de banken wordt uitgebreid, dan komen we al een heel eind ver.

Een echt klantvriendelijke fiscus maakt komaf met de grootste ergernis van haar ‘klanten', en vult de belastingbrieven automatisch in. Bovendien kunnen duizenden ambtenaren zich bezighouden met nuttiger zaken dan het invullen van belastingaangiftes. Waar wachten we op?

 

Dirk Van der Maelen

 

Deze bijdrage verscheen in De Standaard .