Het is een objectief gegeven dat het kerkbezoek in Vlaanderen de voorbije decennia alsmaar is teruggelopen. Door het tekort aan priesters moesten de parochies worden gehergroepeerd waardoor meer en meer kerken de voorbije jaren leeg kwamen te staan. Dit is eveneens het geval voor andere kerkelijke gebouwen zoals pastorijen, kloosters, abdijen of begijnhoven.

"Heel veel kerkelijke instanties beseffen dat ze hun onroerende goederen zelf niet meer kunnen onderhouden om diverse en uiteenlopende redenen waardoor een belangrijk deel van dit erfgoed dreigt verloren te gaan", stelt Michèle Hostekint vast. "De kerkraden en lokalen overheden moeten dan ook enorme inspanningen leveren om dit kerkelijke patrimonium up-to-date te houden, in die mate dat het beheer van het waardevolle religieuze erfgoed in Vlaanderen een serieuze uitdaging vormt voor de kerkelijke overheden maar ook voor lokale besturen en de erfgoedverenigingen".

Het kerkelijk patrimonium is op vandaag dan ook een heel grote zorg en bron van ongenoegen voor vele gemeentebesturen in Vlaanderen. Ook in de toekomst zullen de lasten en de kosten voor het onderhoud de begrotingen van heel wat gemeentebesturen en kerkraden bezwaren. Alle indicaties wijzen er op dat deze leegstand in de toekomst nog zal toenemen, waardoor deze problematiek vereist om een langetermijnvisie te ontwikkelen.

"Het kerkelijk erfgoed behoort tot de biotoop van Vlaanderen waarbij het behoud van de intrinsieke erfgoedwaarde van wezenlijk belang is. De massale aanwezigheid van het kerkelijke erfgoed heeft bovendien een bredere betekenis en kan worden beschouwd als een symbool van ons rijke verleden en van ons Vlaams cultureel erfgoed", meent Michèle Hostekint, die reeds in de vorige legislatuur de problematiek ter sprake bracht, en onlangs de leegstand en herbestemming van het kerkelijke erfgoed opnieuw aankaartte aan in het Vlaams Parlement.

Minister van Onroerend Erfgoed Bourgeois liet verstaan dat de openstelling en herbestemming van het kerkelijk erfgoed een grote uitdaging en een complexe problematiek is. Tevens gaf hij aan dat hij in overleg met de kerkelijke overheid naar oplossingen wil zoeken om de groeiende leegstand van kerken op een zinvolle wijze te benaderen en hij liet uitschijnen dat het de bedoeling is om dossiers die leiden tot herbestemming van onroerend erfgoed prioritair te behandelen. Daarbij wil hij wil herbestemmingen aanmoedigen. Tevens gaf hij aan dat er een gemengde werkgroep wordt opgericht onder leiding van de Vlaamse Bouwmeester. Die werkgroep zal de herbestemming van kerkgebouwen (veel kerken zijn beschermde monumenten) bekijken.

Michèle Hostekint: "Het is een goede zaak dat de minister ook de gemeenten wil betrekken en met hen convenanten wil sluiten voor de restauratie en onderhoud van waardevolle kerken om zo een planmatige aanpak van het beschermd kerkelijk erfgoed te stimuleren. Gerestaureerde gebouwen waarvan de originele functie verloren gegaan is, moeten een herbestemming krijgen en zo veel mogelijk toegankelijk zijn voor het publiek".