Axel Haelterman waarschuwt in De Standaard van 16 april 2011 voor fiscale impact van de vergrijzing. Het is een terechte waarschuwing en we moeten ons daarop voorbereiden. Bijvooreeld door na te denken over een vermogenswinstbijdrage. Dat voorstel kan evenwel niet (meer) op de gratie van de professor en gerenomeerd fiscaal adviseur rekenen. "Een vermogensheffing of vermogensrendementsheffing is in België fiscale nonsens" zegt hij daarover. En over de verdedigers van dit voorstel zegt hij: "De SP.A heeft een luide tamtam. Hij is momenteel groter dan het electorale draagvlak van de partij, als je het mij vraagt. Het is een tamtam die veel gehoord wordt en veel weldenkende Vlamingen en Belgen zijn bang dat ernaar geluisterd wordt." Lees: wie voorstander is van een vermogenswinstbijdrage is geen weldenkend mens.

Wie nooit van mening verandert heeft zelden iets geleerd, maar de bocht die Haelterman maakt is wel erg scherp. In La Libre Belgique van 20 februari 2010 waarschuwde Haelterman al eerder voor de impact van de vergrijzing op ons belastingsysteem. Zijn voorstel toen: "Nous sommes donc voués à faire évoluer notre fiscalitè vers une taxation beaucoup plus axées sur le rendement du patrimoine. (...) C'est la logique! Il s'agirait d'introduire un système à la hollandaise, un cadastre du patrimoine connu des autorités, où tout déteneur de patrimoine dispose d'un revenue supposé. (...) Ce que je dis n'est ni gauchiste ni socialiste: c'est prgamatique." Enkele maanden ervoor, op 24 september 2009, vertelde Haelterman in Trends dat België voor belasting op roerende inkomsten zowat een belastingparadijs is en vond hij het tijd "om een wijze man te laten nadenken over een nieuw consistent model om roerende inkomsten te belasten". Vervolgens stelde hij het Nederlands systeem voor als oplossing: "hoe meer ik erover nadenk, hoe meer logica ik zie in dat systeem." Het grote voordeel zag Haelterman in de eenvoud en in de beperking van ontwijkingsgedrag: "De banken mogen alle producten ontwikkelen die ze willen, er is dan een fiscaal model dat daar dwars doorheen gaat." Maar nu is een vermogenswinstbijdrage volgens de topfiscalist dus fiscale nonsens. Zijn belangrijkste argument is ... het mogelijke ontwijkingsgedrag.


Waarover Haelterman door de verschillende interviews heen wel consistent is, is zijn voorstel om één of meer harteloze (woordkeuze van Halterman zelf) professoren-fiscalisten een nieuw fiscaal model te laten uittekenen waar de volksvertegenwoordigers dan nog wat punten en komma's mogen aan veranderen. Dat experten en professoren geraadpleegd worden wanneer wetgeving die betrekking heeft op hun vakgebied tot stand komt is een zeer goede zaak. En zeker op vlak van fiscaliteit kan het voorstel van Haelterman op veel bijval rekenen: haal de politici uit de fiscale speeltuin en laat objectieve experten een hervorming uittekenen. Objectiviteit en neutraliteit zijn bij sommige van die experten echter ver te zoeken. Dat is bijvoorbeeld het geval bij de professor die openlijk blijft solliciteren om de hervorming van de fiscaliteit te mogen uittekenen. De stellingnames van professor Haelterman zijn veel meer van politieke aard (zoveel mogelijk snoeien in overheidsuitgaven, de vennootschapsbelasting regionaliseren, een verschuiving van de belastingdruk richting meer indirecte belastingen, familiale zorgverstrekking begunstigen en tegelijk in de zorgverlening van de overheid besparen, ...) dan dat het bedenkingen van een expert zijn. Het is uiteraard zijn goed recht om in een politiek en maatschappelijk debat stelling te nemen, maar als de professor politieke keuzes wil maken en de fiscaliteit wil hervormen op basis van zijn maatschappelijke en sociaal-economische visie dan moet hij maar in de politiek stappen.


Tenslotte kan nog opgemerkt worden dat Haelterman erg kritisch was over de resultaten van de onderzoekscommissie naar de grote fiscale fraude. De omzetting van de aanbevelingen zou tot overkill leiden, de onderzochte dossiers waren dossiers van ontwijking en niet van fraude. Het is een filosofie die breed wordt gedragen door topfiscalisten die naast professor ook fiscaal raadgever (o.a van de diamantsector) zijn en grote fraudeurs verdedigen voor de rechtbank. In de onderzoekscommissie getuigde advocate Bourmanne over deze ‘filosofie': "Une certaine idéologie tente de faire passer pour de l'ingénierie fiscale ce qui est de la fraude fiscale et de faire passer pour un évitement de l'impôt ce qui est éluder l'impôt et c'est de se réfugier derrière le choix licite de la voie la moins imposée. Il y a des avocats qui conçoivent les montages de sociétés de liquidités ou qui les défendent devant les tribunaux. Ces mêmes avocats sont parfois professeurs d'université et dispensent aux étudiants une théorie, à savoir que la société de liquidités n'est pas une fraude mais que c'est le choix licite de la voie la moins imposée. Ces mêmes avocats parfois donnent cours aux magistrats du parquet de Bruxelles. Certains avocats nourrissent régulièrement en tant qu'avocats de cassation des pourvois en cassation. Nous sommes face à une pensée unique qui repose sur une idéologie de faire passer pour de l'ingénierie fiscale ce qui est de la fraude. (...) Cette « pensée unique » mine la démocratie."

   

Dirk Van der Maelen