10.907 vreemdelingen teruggestuurd in 2016”, titelde de Standaard gisteren. Daarmee zou Francken zo’n 8% ‘beter’ doen dan in 2015, toen zo’n 10.081 personen terugkeerden. De staatssecretaris maakte hierbij een optelsom van (1) het aantal vrijwillige terugkeerders, (2) het aantal gedwongen terugkeerders (repatriëringen), (3) de Dublin-overdrachten en (4) de terugdrijvingen (aan de grens, ‘Zaventem’ zeg maar).

Maar hoe moeten we die cijfers nu interpreteren? En maakt Francken waar wat hij eerder beloofde?

 

Toen Theo Francken exact een jaar geleden de terugkeercijfers van 2015 voorstelde, gunde hij ons ook een blik op de toekomst. Het jaar 2016, zo benadrukte hij, zou een cruciaal jaar worden. “De vluchtelingenstroom is pas in de tweede helft van 2015 op gang gekomen. Heel veel dossiers zijn er dus niet behandeld. De beoordeling zal dit jaar gebeuren.”[1]

Voor vrijwillige terugkeer sprak Francken begin dit jaar een zgn. ‘bescheiden ambitie’ uit van 500 extra terugkeerders in 2016.[2] En voor gedwongen terugkeer stelde de staatssecretaris wat later dat het mogelijk moest zijn om 1000 personen extra te repatriëren.

 

Wat is daarvan nu terecht komen?

(1) Francken zegt nu dat er in 2016 4667 personen vrijwillig terugkeerden, tegenover 4187[3] een jaar eerder. Dat betekent dat er een verhoging zou zijn met 480 vrijwillige terugkeerders. De cijfers van de vrijwillige terugkeer voor de maand december zijn op het ogenblik van schrijven nog niet publiek beschikbaar, maar we geloven de staatssecretaris op zijn woord. Wellicht rekent de staatssecretaris hier evenwel ook de vrijwillige Dublin-terugkeerders mee. Zodra daarover meer duidelijkheid is, zal ik daar in een volgende blog dieper op ingaan. 

 

(2) De gedwongen terugkeercijfers (repatriëringen) gaan zowaar echter licht achteruit.

U leest het goed.

Natuurlijk waren die 100 bijkomende plaatsen er niet metéén, waardoor die ‘1000’ ook in de logica van de staatssecretaris niet gehaald kon worden. Maar een achteruitgang?

 

Van de vooropgestelde ‘1500 extra terugkeerders’ keerden er bijgevolg maximum slechts 453 (480 vrijwillige-27 gedwongen) effectief terug.

 

En toch zou er in 2016 globaal (alle categorieën samen dus) een stijging zijn ten opzichte van 2015 van zo’n 826 terugkeerders. Hoe kan dat nu?  

(3) Volgens De Standaard werd vooral ‘winst’ geboekt via de Dublin-transfers. Zo werden er vorig jaar 1138 asielzoekers aan een ander EU-land overgedragen. Enkele jaren eerder zei Francken hierover nochtans nog dit:

 

(4) Daarmee houdt het niet op. Francken telt daarnaast immer ook de terugdrijvingen mee. Amper 4 jaar geleden noemde Francken dit nog ongenadig ‘terugkeerstatistieken pimpen’.

 

Conclusie: staatssecretaris Francken haalde in 2016 zijn vooropgestelde doel van 1500 bijkomende vrijwillige en gedwongen terugkeerders niet. Hij haalde er maximum slechts 453 écht[4]. Dat probeert hij te camoufleren door ook cijfers te gebruiken die voordien alleen dienden om, dixit Theo Francken anno 2012, “de cijfers te pimpen”.

[1] HLN, 23 januari 2016.

[2] DS, 23 januari 2016.

[3] Cijfers van de staatssecretaris zelf. Er is een verschil met de cijfers van zowel Fedasil (4053) als van Myria (4274), wat wellicht te verklaren is door de Dublin-transfers. 

[4] Zodra er meer duidelijkheid is over het aandeel ‘Dublin-transfers’ in deze ‘vrijwillige terugkeer’-cijfers, ga ik daarop in een volgende blog dieper in.