Op zijn blogsite Theo tuurt en op Knack online reageert Theo Francken op de opinie verschenen op de website van Knack van Monica De Coninck (vooralsnog niet van adel, dus met grote D) en mezelf (vooralsnog werkend op de Grasmarkt en niet op de Graanmarkt). Hieronder enkele reacties op zijn reactie.

1. Hervestiging

Theo stelt dat ons idee dat hervestiging een middel tegen illegale migratie is, illusoir is. Enkel grensbewaking kan de vluchtelingen en migranten buiten houden.Daarmee laat Francken zijn echte doelstelling zien: vluchtelingen gewoonweg weren, in weerwil van de akkoorden die hij zelf heeft gesloten. Tot driemaal toe spreekt Francken zichzelf tegen.

Met zijn gesloten grenzen keert Theo Francken zich tegen zijn eigen woorden uit zijn beleidsverklaring: "Het recht op asiel is een cruciale internationale verplichting van België op basis waarvan bescherming wordt geboden aan vervolgde personen van overal ter wereld. Het recht op asiel is en blijft de hoeksteen van het asielbeleid. Vluchtelingen met een gegronde vrees voor vervolging moeten op asiel kunnen rekenen. België zal zijn internationale verplichtingen nakomen en bescherming bieden aan zij die hiervoor in aanmerking komen."

The Francken keert zich ook tegen de EU-Turkije deal die hij mee goedkeurde. In het voortgangsrapport staat letterlijk:

"The clear message to migrants is that getting on a boat in Turkey, and endangering lives in the process, is not worth the risk given that there is a legal and safe pathway through resettlement."

Ook in zijn felicitaties voor EU raadsvoorzitter Tusk, pleit Francken voor hervestiging: ‘Sterke toespraak van @donaldtusk op VN Migratietop: 'asiel in EU op termijn enkel nog via resettlement niet meer via illegale binnenkomst’. Het moet zijn dat de VN omgeving Franckens betere zelf naar voren brengt. Want in zijn reactie bij terugkeer is van die intentie tot hervestiging niets meer te merken.

De zaak blijft. Als we vanuit de EU geen ordelijke toegang verlenen, door mensen gedisciplineerd te laten wachten in vluchtelingenkampen op hervestiging, dan blijft er voor velen geen andere optie over dan het illegaal te proberen. De idee dat ‘enkel grensbewaking’ de illegale migratie kan tegenhouden, is illusoir. Tenzij je er heel veel verdrinkingsdoden voor overhebt. Want dit is de situatie: bij gebrek aan enig vluchtelingen- en migratiekanaal naar de EU, zijn er alleen illegale manieren zijn recht op asiel aan te vragen. 12 miljoen Syriërs zijn gevlucht, en allerminst om geluk te zoeken of hun kans eens elders te wagen.

Theo Francken wijst op de miljoenen kandidaat-migranten die aan de andere kant van de Middellandse Zee zitten te wachten en niet uit een conflictzone komen. Hij heeft het dan over de Afrikaanse migranten die zich in Libië verzamelen, niet over de vluchtelingen uit Syrië, Irak en Afghanistan. Maar de vraag is opnieuw hoe je hen duidelijk maakt dat het geen zin heeft om te proberen naar de EU te komen. Door aan te geven dat er niemand in komt of dat je er enkel in komt als je objectief in gevaar bent? Dus beide gaan nodig zijn: grensbewaking en een correct, streng en gecontroleerd asielkanaal, bij voorkeur via hervestiging.


2. Terugkeer

Waar Theo gewoonweg in de fout gaat, is over de geschiedenis van repatriëring en regularisatie. Onze cijfers over repatriëring komen gewoon uit het jaarverslag van Myra. Theo betwist blijkbaar niet dat zijn cijfers lager liggen dan de onze en vindt drie excuses:

1/ Paars had het makkelijker want er werden minder vluchtelingen erkend en ze gingen makkelijker terug. Het klopt dat er minder werden erkend, maar draai het om: het betekent ten eerste dat de huidige, erkende vluchtelingen echt nood hebben aan bescherming. Ten tweede als het klopt dat repatriëring van niet-erkende asielzoekers nu moeilijker gaat, dan is dat reden temeer om via hervestiging te werken en niet wachten tot ze hier op illegale wijze zijn gearriveerd.  Uit de getuigenissen van de mensen die het terugkeerbeleid vorm gaven in die tijd, kan ik bovendien niet besluiten dat het een makkie was.
2/ Theo Francken verwijt ons te willen ‘regulariseren in plaats van repatriëren’ in ons decennia aan de macht. Zoals zo vaak wordt onze niet-deelname aan de regeringen Leterme (met gedoogsteun van N-VA) en Van Rompuy handig vergeten. De humanitaire regularisaties piekten in 2009 tot 2011, met sp.a in oppositie. Monica De Coninck voerde toen het verzet tegen die regularisaties aan vanuit haar positie als OCMW  voorzitter van Antwerpen. Eénmaal terug in de regering, werden de regularisaties fors beperkt. Theo Francken zet gewoon de trend van de vorige regering verder.
3/ Over repatriëringen moet Theo Francken al helemaal niet hoog van de toren blazen. Er werden in 2015 ongeveer 3000 minder illegalen gerepatrieerd dan het jaargemiddelde van de paarse periode. Theo verklaart dat door de afbouw van de capaciteit in gesloten centra onder de regering Di Rupo met … 102 plaatsen. 3000 repatriëringen minder verantwoorden door 100 plekken minder in gesloten centra, dat is niet zeer ernstig. Hij heeft die ondertussen verder opgetrokken, na de vluchtelingencrisis in 2015. Elke staatssecretaris had hetzelfde gedaan in zijn plaats.

Ik betwist niet dat Theo Francken probeert om extra terugkeer te realiseren. Maar hij stoot op dezelfde obstakels en moeilijkheden als zijn voorgangers. En hij zoekt de excuses bij de vorige regering. Feit blijft: zijn beleid op vlak van terugkeer is tot nu toe niet succesvoller. Zijn focus op de terugkeer van criminele vreemdelingen is een rookgordijn om de aandacht af te leiden van het gebrek aan vooruitgang op vlak van de terugkeer van niet-criminele vreemdelingen.