De Duitsers en de rest van de EU hebben belang bij een stabiele Duitse coalitie, met sociaal-democraten. Dat is nodig omdat de EU dringend uit een ander sociaal en economisch investeringsvaatje moet tappen. Rechtser dan Merkel wordt het in Duitsland niet meer. De CDU heeft geen absolute meerderheid en zal dus met minstens één progressieve of linkse partij in zee moeten.

In de nieuwe beginselverklaring van de Europese sociaal-democraten stellen we drie pijlers centraal voor een Sociale Unie: sterk onderwijs, kwaliteitsvol werk en sociale minimumnormen op vlak van loon en armoedebestrijding.

Angela, das Mädchen, Merkel is zonder twijfel een ijzersterke politica. Een vrouwelijk rolmodel. Al is ze, in tegenstelling tot Thatcher, 'a lady that is for turning'. Als sociaal-democraat ben ik hoegenaamd geen fan van haar sociaal beleid. Of beter het gebrek aan sociaal beleid. En toch moeten we uit de verkiezingsuitslag in Duitsland hoop putten, hoop op een 'turn', een 'Wende', in de eerste plaats voor Europa.

De Duitse verkiezingen hebben de EU maandenlang lam gelegd. Een cartoon uit het Italiaanse blad Espresso toont een ukje op het strand dat dringend moet plassen. Barroso en Van Rompuy - in de rol van vaders van de EU - antwoorden: "Hou het maar op tot na de Duitse verkiezingen." Duitsland is inderdaad de grootste economie uit de Eurozone en speelt dus een centrale rol als we verandering willen. De afgelopen jaren was er van de voormalig sterke Duits-Franse pro-Europese as echter niks over. Een meer progressieve meerlandencoalitie in het hart van Europa is nochtans wat we nu nodig hebben.

Het klinkt misschien paradoxaal, maar misschien heeft de monsteroverwinning van de CDU in Duitsland net dat gebaard. Moeder Merkel heeft namelijk haar eigen kindjes opgepeuzeld. Haar eurosceptische en liberale coalitiepartner FDP en de anti-Europese AfD halen de kiesdrempel niet. Feit is: rechtser dan Merkel wordt het in Duitsland niet meer. De CDU heeft geen absolute meerderheid en zal dus met minstens één linkse of progressieve partij in zee moeten. Ofwel onderhandelt Merkel een Grosse Coalition met de SPD, ofwel hijst ze de kleinere Grünen aan boord. De Duitsers en de rest van de EU hebben belang bij een stabiele Duitse coalitie, met sociaal-democraten dus. Dat is nodig omdat de EU dringend uit een ander sociaal en economisch investeringsvaatje moet tappen. Dat is ook logisch, omdat de sociaal-democraten ook in het Parlement de tweede fractie zijn. En de Europese verandering zal er op alle politieke fronten moeten komen.

Eindelijk relance

Eerst en vooral moet werk gemaakt worden van relance. Een nieuwe Europese investeringsstrategie moet de nadruk leggen op groei in de plaats van op afbraak. Investeringen in onderzoek en ontwikkeling en Europese infrastructuur zoals de transport- en energienetwerken kunnen de economie aanzwengelen en jobcreatie centraal stellen.

De oprichting van een bankenunie, een sterke autoriteit die toezicht houdt en de sluiting van grote banken kan begeleiden, is het meest dringende wetgevende dossier op de Europese agenda. De verkiezingsuitslag doet velen in Brussel hopen op wat marge in de onderhandelingen. De SPD is immers voor een bankenunie met de Europese Centrale Bank als regulator voor grote banken. Duitsland is overigens ook een van de eersten in Europa om de splitsing tussen spaar- en zakenbanken door te voeren. Laat ons hopen dat er nu genoeg druk komt om dat overal in Europa te doen, zodat ons spaargeld veilig is.

Minimumloon in hele Unie

Met links in Duitsland kunnen we eindelijk werk maken van een nieuwe Social Deal voor Europa. In de nieuwe beginselverklaring van de Europese sociaal-democraten waarvan ik de pen mocht vasthouden, stellen we drie pijlers centraal voor een Sociale Unie: sterk onderwijs, kwaliteitsvol werk en sociale minimumnormen op vlak van loon en armoedebestrijding. Tot slot moeten we ook de samenhang binnen Europa versterken.

De Unie moet er een zijn van solidariteit waarin we zuurstof geven aan onze zuidelijke buren in moeilijkheden. We moeten dringend werk maken van de Eurobonds of een Europees schulddelgingsfonds dat schulden boven de 60 procent gemeenschappelijk maakt. Lidstaten zullen nog steeds hun schuld moeten terugdringen en hervormingen doorvoeren, maar op een dragelijk tempo en zonder massale jeugdwerkloosheid en sociale afbraak die we vandaag in de zuidelijke lidstaten zien.

Het (asociale) beleid van Merkel kan overduidelijk op de goedkeuring van de hele Duitse rechterzijde rekenen. Voor de progressieven is de maat echter vol. Dat bewijst de verkiezingsuitslag ook. Meer dan de helft van de Duitsers heeft niet op de CDU gestemd. Als sociaal-democraten, groenen en andere progressieven hadden samengewerkt, zag het plaatje er pas echt anders uit voor de modale Duitser. Laat dat een les zijn voor de toekomst van de linkerzijde. Voorlopig zal de koerscorrectie op Europees niveau moeten gebeuren: een minimumloon in de hele Unie is een belangrijke voorwaarde voor een echt sociaal Europa en meer interne cohesie.