sp.a'ers, wie zijn ze? Wat denken ze? sp.a-voorzitster Caroline Gennez heeft het antwoord. Ze liet een wetenschappelijke analyse van haar partij maken door de UGent. Er werden duizend sp.a-leden ondervraagd, zowel actieve als passieve leden. Een van de belangrijkste conclusies die Gennez trekt uit het onderzoek, is dat bijna iedereen lid kan zijn van sp.a.

'Dit ledenonderzoek toont aan dat wij een partij zijn voor de doorsnee Vlaming', zegt Gennez. 'Gematigd links van het centrum en ethisch-progressief.' En overwegend katholiek. Vier op de tien SP.A-leden noemt zich christelijk of katholiek. Iets meer dan een derde is vrijzinnig. Bij de mandatarissen ligt die verhouding anders. Daar noemt 65 procent zich vrijzinnig. Een op de vijf mandatarissen rekent zich tot het christendom of het katholicisme.

Met een gemiddelde leeftijd van 55 jaar kan de SP.A bezwaarlijk een jongerenpartij genoemd worden. De belangrijkste leeftijdsgroep is die tussen 56 en 65 jaar (22 %). Vooral die oudere leden zijn weinig enthousiast over de multiculturele samenleving. Om de technische fiche van de SP.A'er compleet te maken: een meerderheid is arbeider, technisch en hoger niet-universitair onderwijs zijn de belangrijkste opleidingsniveaus en ruim 40 procent heeft het moeilijk om rond te komen.

Gennez kondigde onmiddellijk bij haar aantreden al aan dat ze de partij wou laten doorlichten. De voortdurende verwijten dat er niet naar 'de basis' geluisterd wordt, zijn daar niet vreemd aan. De resultaten van het onderzoek sterken haar in de overtuiging dat sp.a geen linksere koers moet gaan varen. Zo vindt bijna de helft van de leden (47,8%) het generatiepact een goede zaak. Opvallend, want het pact werd in aardig wat analyses net aangehaald als een reden voor het slechte verkiezingsresultaat van de sp.a in 2007. Vooral sp.a Rood en het ABVV waren die mening toegedaan. Nu blijkt dat slechts 22 procent van de leden echt tegen het generatiepact is.

In deze tijden van karteldiscussies levert het onderzoek interessant cijfermateriaal. De leden blijken eerder pragmatisch van aard en zijn bereid compromissen te sluiten. De partij heeft erg weinig programmapuristen in de rangen, niet meer dan één op de tien wil tot elke prijs vasthouden aan het programma.

De snelheid waarmee Caroline Gennez vorige week het kartel opblies na de partijraad van Vl.Pro kwam voor sommigen als een verrassing. De cijfers geven haar echter gelijk. Binnen de partij was er geen groot draagvlak voor het kartel met de links-liberalen. Een derde van de leden is voorstander, een derde is tegen en de rest zal het worst wezen. Het programma van Spirit (zoals Vl.Pro nog heette toen het onderzoek plaatsvond) wordt het 'minst slecht' beoordeeld. Het krijgt een vijf op tien, terwijl andere partijen het moeten stellen met 1,2 of 3 op tien.

Ook voor de toekomst van Bert Anciaux (Vl.Pro) en andere Vl.Pro'ers die een partijwissel overwegen is de analyse leerrijk. 83 procent vindt namelijk dat op de kieslijsten best alleen mensen met een lidkaart staan. Ze willen ook meer kansen voor de eigen mensen.

Niet alle leden stemden bij de federale verkiezingen in 2007 voor SP.A/Spirit. Een kleine 10 procent ging vreemd, hoofdzakelijk met CD&V en Groen! Mogelijk speelde het communautaire discours van de christendemocraten daarbij een rol. Bij de socialisten zitten amper voorstanders van een onafhankelijk Vlaanderen, maar dat betekent niet dat het communautaire verhaal hun koude kleren niet raakt. Ruim de helft van de leden wil meer bevoegdheden voor de gemeenschappen en gewesten.

Een andere opvallende vaststelling is dat bij de Vlaamse socialisten niet meer mensen zijn aangesloten bij de vakbond dan gemiddeld in Vlaanderen. De 'syndicaliteitsgraad' van sp.a ligt rond het Vlaamse gemiddelde: 62 procent. 'We zijn geen de vakbondspartij maar een diverse, open ledenpartij', zegt Gennez. De dominerende vakbond is niet verrassend het socialistische ABVV, goed voor 82 procent. Vooral jongeren neigen ook naar het ACV. Meer dan een vijfde is er lid van.

Het onderzoek bevestigt uiteraard ook heel wat denkbeelden over sp.a. Het mag geen verrassing heten dat de prioritaire thema's werkgelegenheid, pensioenen, gezondheidszorg en armoedebestrijding zijn. Driekwart vindt dat werklozen harder moeten worden aangepakt als ze werk weigeren. 'We zijn een sociale partij, die voor sociale bescherming is, maar tegen hangmatsocialisme', zegt Gennez.

Appreciatiecijfers van het oppositiewerk van SP.A zijn niet voorhanden. Over het regeringswerk is men binnen de partij betrekkelijk positief. Iets meer dan 65 procent vindt dat er de afgelopen jaren goed werk geleverd is.