In de luwte van de BHV-storm bevestigde Caroline Gennez (33) begin deze week haar macht als voorzitter van sp.a. Ze wees Frank Vandenbroucke terecht en rekende in één beweging af met het woelige verleden van de socialisten. Ondertussen kijkt ze verbaasd naar het gehannes in de Wetstraat. 'Ik begrijp het ook niet meer.'

Ze heeft een zonnig kleurtje. Van veel 'onder de mensen' te komen. Afdelingen bezoeken, spreken met iedereen die zich socialist voelt, of dat nog net niet beseft. Caroline Gennez lijkt in haar nopjes. Het gaat weer wat beter met sp.a.
En toen kwam Frank Vandenbroucke. 'sp.a moet mee over de staatshervorming onderhandelen en zich niet opsluiten in de oppositie', vindt hij. Probleem: zijn nieuwe partijleiding vindt dat niet. 'Zoek dan maar iemand anders', mompelde hij maandagvoormiddag op de vergadering van het sp.a-partijbureau. 'Frank, doe niet onnozel', zei Caroline Gennez. De nieuwe voorzitster kreeg gelijk. Vandenbroucke bond in en ging terug naar zijn ministerstoel in de Vlaamse regering. Incident gesloten.
Maar het was méér dan een incidentje in de coulissen van de socialisten. Het was het definitieve einde van het Teletubbie-tijdperk, toen de Vier Wijzen (Frank Vandenbroucke, Steve Stevaert, Patrick Janssens en Johan Vande Lanotte) decreteerden wat moest gebeuren. Caroline Gennez heeft het overgenomen en moet de partij die na 10 juni vorig jaar op apegapen lag, nieuw leven inblazen. Maar kan ze dat wel?
'Ik zal alvast proberen, maar dat doe je niet alleen. De partij was na de vorige verkiezingen echt geblesseerd. We hebben de spirit - die naam is nu toch vrij - teruggevonden. De mensen zijn opnieuw trots socialist te zijn.'

Hoe heeft u dat zo snel gedaan gekregen?
Caroline Gennez: 'Ik geloof dat je op een authentieke manier aan politiek moet doen. Ik laat me niet leiden door strategieën en perceptie.'

Waren uw voorgangers daar niet wat te veel mee bezig, waardoor ze de voeling met de realiteit kwijt waren?
'Ik heb niet veel zin om over mijn voorgangers, voor wie ik veel respect heb, te spreken. De partij zat twintig jaar in de regering. Dat heeft voor te veel routine en te weinig gevoel gezorgd. We moesten constant het compromis verdedigen als was het iets van ons, terwijl politiek eigenlijk helemaal anders is: de samenleving onderzoeken zonder taboes. Als jonge criminelen oude dametjes beroven van hun sacoche, dan moeten die gestraft worden en moet je dat als politicus ook durven zeggen.'

En ze in heropvoedingskampen stoppen, zoals uw partij op 1 mei verkondigde. Is dat het soort nieuwe flinkheid dat de sp.a moet herlanceren?
'Het is niet omdat we in de oppositie zitten dat we dat nu plots durven zeggen. Als er problemen zijn, moeten we daar consequente antwoorden op geven, Veiligheid is niet links of rechts. Veiligheid is een recht. We moeten daarin kordaat zijn.'

Dat zegt Jean-Marie Dedecker ook.
(windt zich op) 'Maar neen! Neen! Zij drijven op de angst. Wij proberen die angst weg te nemen. Wij vinden dat die crimineeltjes opnieuw respect moet worden bijgebracht. Stuur hen op retraite, leer hen opnieuw omgaan met de anderen. Thuis en op school. En als ze daar niet meer weten wat gedaan met die jonge gasten, dan moet de samenleving haar verantwoordelijkheid nemen.'

"Ik ben de politiek niet beu, omdat ik ervan overtuigd ben dat die niet in handen mag zijn van cynische kwakzalvers"

Deze week was een kantelmoment voor u. U heeft duidelijk gemaakt dat u zich door de oudere garde niet meer laat doen. Heeft u dat ook zo ervaren?
'Ik heb nooit het gevoel gehad dat ik me liet doen. Ik probeer correct te zijn. Ik functioneer beter in een groep. Ik kan niet vanop een berg decreteren, zonder het gevoel dat ik gevolgd word. Ik kom heel goed overeen met Frank. Maar het is mijn rol om standpunten te verzoenen en zelf een lijn te trekken. Dat is ons gelukt, tot ieders tevredenheid. Daarom begreep ik die opwelling van Frank niet. Hij heeft zichzelf daar geen dienst mee bewezen. Hij zit goed en graag in de Vlaamse regering.

Vroeger was de eensgezindheid van de socialisten haast ontroerend. Geen zuchtje was te noteren na een partijbureau. Nu wordt er ruzie gemaakt en weten de journalisten dat nog voor het einde van de vergadering.
'Die vergaderingen zijn zo lek als een zeef, dat klopt. Maar dat is eigen aan de nieuwe tijd, zeker? Kijk, vroeger kon er niks uit het partijbureau lekken want er werd niet gediscussieerd. Nu is dat wel het geval. Maar we zitten nog volop in een proces van volwassenwording. Ik heb iedereen voor de keuze geplaatst: ofwel zijn we voor het interne debat -waar ik zelf een voorstander van ben - en sluiten we daarna eensgezind de rangen en verdedigen we de afgesproken lijn. Niet zoals maandag gebeurde. Louis Tobback had gelijk toen hij het vergeleek met een kaartersclub. Ik ben voorstander van het interne debat, maar daar moet iedereen mee om kunnen.'

Die vrijheid bij sp.a is ook nieuw. Ten tijde van de Teletubbies bestond die niet. Het einde van dat tijdperk is sinds maandag echt een feit. 'Steve is al drie jaar gouverneur in Limburg, Patrick zit in Antwerpen... Het concept bestond al een tijdje niet meer. Dat is helemaal niet erg. We moeten de partij nu met een nieuwe generatie een nieuw elan geven.'

Hoe gaat u dat doen?
'Door geloofwaardig te zijn en door aanwezig te zijn. Ja, ook in de lokale afdelingen. Ik ga vaak en veel op bezoek.'

"Ik begreep de opwelling van Frank niet. Hij heeft zichzelf daar geen dienst mee bewezen"

Hoe reageert men daar op u?
'Ik heb dat altijd veel gedaan. In Limburg weten ze dat. Maar in andere regio's vonden ze het aangenaam dat ze iemand van de top zagen. Het is nog altijd het belangrijkste dat de mensen weten dat de top naar hen luistert en niet zonder de basis kan.'

Het is toch vreemd dat het zo lang heeft moeten duren om opnieuw naar de basis te luisteren. Uw voorgangers hebben het u blijkbaar niet gemakkelijk gemaakt.
'Ach. Je moet de mensen dankbaar zijn dat ze hun verantwoordelijkheid hebben willen nemen. Over mij zullen ze binnen een paar jaar misschien ook zeggen dat ik niet de juiste beslissingen heb genomen. Maar nu is het debat gevoerd en kunnen we verder.'

Hoe ziet de toekomst eruit voor uw partij?
'Iedereen moet zich heel erg thuisvoelen bij de sp.a. Als je dan ook eerlijk bent, dan komt de slinger weer terug in onze richting.'

U vindt zelf dat dat nog niet voor de regionale en Europese verkiezingen van volgend jaar zal zijn. Maar als u die trein mist, kan het nog héél lang duren voor de sp.a weer in een regering zit.
'Het probleem van de voorbije periode waren de continue wissels aan de top van de partij. Ieder legde zijn eigen accenten. Niemand kon nog volgen. Dat was heel verwarrend. Wij moeten nu ons eigen huis op orde zetten en de fundamenten opnieuw verstevigen. Daarnaast zijn we nu een heel nieuwe generatie aan het smeden. We hebben politici met een smoel nodig.'

Zijn die nieuwe talenten er?
'Ik vind van wel. Iemand als Peter Vanvelthoven...'

Een ex-minister van 48 jaar.
'Het moet ook niet altijd jong, jonger, jongst zijn. Ik ken jonge mensen van 50 jaar en oude mensen van 18.'

Ik heb de indruk dat de oppositiekuur jullie goed bevalt. De vervelling van de macht is snel gebeurd.
'We hebben er nooit last van gehad, dat klopt. We doen aan politiek om dingen te realiseren. En als we niet geloven in wat die mensen van de federale regering vertellen, dan doen we niet mee met hen.'

De regering maakt het jullie ook erg gemakkelijk om oppositie tegen te voeren. Jullie moeten weinig doen, ze kelderen zichzelf wel.
'Door haar asociale beleid maakt ze het ons inderdaad makkelijk. Er is geen project, dus daar kunnen we ons simpel tegen afzetten. Maar door constant ruzie te maken, maakt de regering het ons wel moeilijk. Het is niet eenvoudig om dan belangrijke zaken als koopkracht op de agenda te krijgen. We kunnen alleen maar vaststellen dat het hallucinant is.'

Wat donderdag gebeurde in de Kamer, en de weken daarvoor rond BHV, wat vindt u daar zelf van?
'Ik ben niet meer trots op mijn stiel. Het is het mooiste beroep ter wereld. Maar dit toneel doet pijn. Ik ben daarvoor ontzettend kwaad op Leterme. Het cynisme waarmee hij omgaat met dit land, maakt me boos. Het lijkt hem allemaal niet te deren. Hij zit als een tamme eend op een berg te kijken naar het gekrakeel. In het begin kon ik er nog af en toe mee lachen, maar dat lachen is me nu vergaan. We zijn een jaar verder, maar staan nog minder ver dan vóór 10juni.'

Hoe zou u het doen?
'Ik ben géén kandidaat-premier. Maar in het geval van Leterme had ik wel minstens met mijn politieke familie aan de andere kant van de taalgrens gesproken. Maar ja, daar heb je een open geest voor nodig.'

"Ik ben ontzettend kwaad op Leterme. Hij zit als een tamme eend op een berg te kijken naar het gekrakeel en doet niks" 

Die is er niet?
'Ik heb niet de indruk dat dat het voornaamste criterium is. Ik denk niet dat de Vlamingen willen wat nu gebeurt.'

Ik vrees dat die allang niet meer kunnen volgen, mevrouw Gennez.
'Het is ook om te huilen.'

En jullie draaien mee in dat circus.
'Neen, wij zijn consequent. BHV splitsen zonder prijs, in vijf minuten: dat was Leterme zijn idee. Daar heeft hij de verkiezingen mee gewonnen. Natuurlijk moet BHV gesplitst worden, dat is logica. De Walen weten dat ook. Maar zij willen iets in de plaats. Moet je dat dan doen? Misschien niet. Maar dan moet je hen wel op een andere manier in het gareel houden. Nu is het een bende losgeslagen onverantwoordelijken.' 'Wij willen onmiddellijk stemmen, hoor. Dat is toch onwaarschijnlijk constructief voor een oppositiepartij. Ten tijde van de Lambertmontakkoorden was de CD&V - toen in de oppositie - niét zo hoffelijk. Integendeel, ze wilden niks steunen, ze waren overal tegen. Alle stappen in de staatshervorming die de jongste jaren zijn gezet, waren zonder CD&V en N-VA maar met sp.a en Spirit. Dat schijnen de mensen vergeten te zijn.'

Wordt u dat gedoe soms niet beu?
'Natuurlijk, zoals de meeste mensen. Gelukkig blijf ik ervan overtuigd dat het met ons anders kan worden. Dat is ook de reden waarom we er niet bij zijn.'

Er zijn er nochtans in uw partij die dat wel willen.
'Dat is een legitieme mening, maar ik vind het legitiemer om er niét bij te zijn. Het is nu toch maar een kakelclub. Ze wilden ons niet, dat ze nu hun plan trekken. De politiek word ik niet beu, omdat ik ervan overtuigd ben dat die niet in handen mag zijn van cynische kwakzalvers.'

 

frp

© 2008 Corelio