Met deze intentieverklaring stellen Dirk Van der Maelen en ikzelf ons kandidaat voor het voorzitterschap van sp.a. Lees kritisch mee en geef ons jouw eerlijke mening. Wij kijken uit naar jouw commentaar en willen er graag rekening houden om op 21 september een nog sterker onderbouwde en gedragen verklaring van te maken.Klik hier voor de pdf-versie Zorgen voor zekerheid, genieten van vrijheid

1. Een partij met vragen en met antwoorden

Een socialistische partij moet antwoorden bieden op de vragen die mensen zich stellen. Mensen dromen terecht van een goed leven, zonder kopzorgen. De droom van elke socialist is een samenleving opbouwen die zorgt voor zekerheid, een dynamische samenleving die vrijheid garandeert en waarin de verhoudingen tussen mensen rechtvaardig zijn. Politiek bedrijven is zich voortdurend herbronnen. Een progressieve partij die niet voortdurend vragen stelt en antwoorden zoekt, is verloren. Dat is een vaststelling van alle tijden. Maar voor sp.a geldt ze vandaag nog meer dan anders. Het resultaat van de federale verkiezingen in juni was immers slecht.

We moeten zowel binnen als buiten de partij trachten te ontdekken wat er verkeerd ging, wat er de volgende jaren beter kan. Daarbij houden we ons aan één belangrijke richtlijn: we willen een samenleving die zorgt voor meer zekerheid en die alle mensen de vrijheid garandeert om hun verwachtingen te realiseren. Elk voorstel wordt aan deze basiswaarden getoetst.

Dat proces van vragen stellen en antwoorden zoeken, willen wij graag leiden en begeleiden. Want onze ambitie is groot: wij willen dat sp.a een partij is die weet wat mensen verwachten, wat hun hoop en vrees is. Een partij van idealen, authenticiteit, ‘parler vrai’, zonder dogma’s en taboes. Een partij van vlees en bloed die in het hart van de toekomst staat. Een partij van mensen die vooruit kijken, maar telkens achterom zien of iedereen wel mee is.

 

2. Het goede leven
Om goed te kunnen leven, moeten mensen de zekerheid hebben dat ze vrij zijn van materiële zorgen. Dit kan als mensen hun talenten kunnen ontplooien door degelijk onderwijs, een kwaliteitsvolle job, een warm gezinsleven en een ontspannende vrije tijd. Mensen willen vandaag ook vrij hun ethische keuzes maken. Ze moeten zeker kunnen zijn van een veilige en gezonde leefomgeving. Ze willen zeker zijn dat ze hun weg vinden doorheen de vaak te ingewikkelde regelgeving en administratieve rompslomp.

Socialisten willen – in tegenstelling tot de rechterzijde - geen samenleving die de schijn ophoudt dat iedereen het recht heeft om vrij te leven, maar die vrijheid slechts gunt aan enkele geluksvogels. Wij willen een samenleving die alle mensen de zekerheid biedt om te genieten van een dynamisch leven, vrij van zorgen. Om die vrijheid voor iedereen mogelijk te maken, is het onmogelijk om iedereen zomaar zijn of haar zin te laten doen. Vrijheid en zekerheid bieden aan iedereen, kan maar als iedereen aan dat project meewerkt. Onze dromen en ambities zijn dus enkel te realiseren als een goed werkende overheid – de vertegenwoordiger van de gemeenschap - voor elementaire zekerheden zorgt.

Daarom is de uitbouw van kwaliteitsvolle en toegankelijke gemeenschapsvoorzieningen essentieel. Onder socialistische impuls hebben we er de voorbije decennia voor gezorgd dat België wereldklasse is in gezondheidszorg en onderwijs. Die twee basis-gemeenschapsvoorzieningen moeten nog beter worden uitgebouwd, net als in een aantal andere domeinen: een zeker en deftig pensioen, welvaartvaste uitkeringen bij tegenslag (armoede, werkloosheid, invaliditeit), een rechtvaardige kinderbijslag, een goede woning, een betaalbare en zuinige energiefactuur, een frequent openbaar vervoer, toegang tot moderne communicatiemiddelen als gsm en internet.

In sommige van deze domeinen heeft een ongebreidelde liberalisering niet voor een betere dienstverlening gezorgd. Marktwerking leidt niet altijd tot eerlijke prijzen voor de consument. Daarom willen we dat essentiële gemeenschapsvoorzieningen niet verder geprivatiseerd worden. De gemeenschap moet controle hebben over haar basisinfrastructuur zoals het gas-, electriciteits-, water-, spoor- en internet.

Om alle mensen die broodnodige zekerheid op toegankelijke en kwaliteitsvolle gemeenschapsvoorzieningen te garanderen, moeten we ijveren voor een eerlijke en correct werkende fiscaliteit. Eerlijke belastingen zijn progressieve belastingen: de sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen. Correcte belastingen impliceren een niet aflatende aandacht voor fraudebestrijding.

Socialisten willen zorgen voor zekerheid zodat iedereen maximaal van zijn vrijheid kan genieten. Die rechten willen we daarom ook voor onze medemensen in de 3de en 4de wereld en voor onze kinderen en kleinkinderen vrijwaren en uitbouwen. Ons modern socialisme is per definitie internationaal en ecologisch. Emancipatie, bevrijding van het Zuiden door internationale solidariteit en eerlijke wereldhandel zijn evidente bekommernissen. Net zoals een wereldwijd duurzaam beleid. We kunnen niet tolereren dat de factuur van onze energieverspilling, afval en vervuiling wordt doorgeschoven naar de toekomstige generaties.

 

3 De sociale zekerheid versterken en vernieuwen

3.1. Nieuwbouw op stevige funderingen
Socialisten zijn de architecten van de sociale zekerheid. De toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van onze sociale bescherming is onze ‘core business’. Wij onderscheiden ons van alle andere partijen door onze zorg voor een solidair systeem dat alle mensen zekerheid biedt. Wat goed is in onze sociale zekerheid willen we behouden, maar we willen vooral onze sociale zekerheid blijven verbeteren. Daarom moeten we de toekomst voorbereiden door extra aandacht te schenken aan hogere pensioenen, kwaliteitsvolle jobs, menswaardige uitkeringen, een hoogstaande gezondheidszorg en een rechtvaardige kinderbijslag.

3.2. Zekere en hogere pensioenen
Senioren moeten zorgeloos en in alle vrijheid van hun oude dag kunnen genieten. De zekerheid van een goed pensioen is daarbij een eerste voorwaarde. Ons wettelijk pensioen blijft te laag. Daarom willen we een verdere welvaartsaanpassing van de wettelijke pensioenen, de zogenaamde eerste pensioenpijler. We willen dat de verdere aanvulling van het wettelijk pensioen via de tweede pensioenpijler een recht wordt voor elke werknemer. We moedigen de sociale partners aan mee te werken aan een meer veralgemeende toekenning van solidaire tweedepijlerpensioenen. Wij willen samen met de vakbonden méér sectoren overtuigen om in hun paritaire comités groepsverzekeringen in te voeren. sp.a wil dat mensen die op pensioen gaan minstens 70 procent van hun nettoloon behouden.

3.3. Kwaliteitsvolle en betaalbare zorg
Zeker zijn dat, wanneer je ziek wordt, er voor je wordt gezorgd, verhoogt de kans op een lang en gelukkig leven. Zorgen voor zieke mensen is een basisgemeenschapsvoorziening. Gelukkig behoort België daarin tot de wereldtop. Dat moet ook zo blijven. Ook de meest geavanceerde zorgen moeten toegankelijk zijn voor iedereen. Wat de patiënt zelf betaalt in de zorgkost, moet naar beneden. De aanvullende hospitalisatieverzekering moet minder nodig en minder duur worden. Als je al het geluk hebt dat je een verzekering kan afsluiten, kost die soms tot 1000 euro per jaar. Dat is onhoudbaar. Wij kiezen ondubbelzinnig voor een model waarin de verplichte ziekteverzekering alle essentiële medische kosten, inclusief alle nieuwe medicijnen, voor iedereen financiert. Dat betekent ook dat ziekenhuizen en artsen geen supplementen meer mogen vragen bij een gewone behandeling of een ziekenhuisopname. Dat betekent ook dat we het systeem van de maximumfactuur willen behouden en versterken. Oudere mensen hebben niet enkel strikt medische kosten. sp.a pleit al lang voor een maximumfactuur voor de zorgsector. Deze Vlaamse maximumfactuur moet er nu ook komen. Het stelsel van de zorgverzekering moet solidair en zonder administratieve rompslomp gefinancierd worden.

3.4. Kwaliteitsjobs met zekerheid en tijdsvrijheid
De Belgische economie draait op volle toeren.Het aantal faillissementen daalt en er zijn heel wat rendabele en groeiende ondernemingen. Het aantal vacatures is groot. Toch kampen vooral jongeren en alleenstaande ouders met een gebrek aan werkzekerheid. Daarom moeten drempels die mensen beletten aan het werk te gaan, weggewerkt worden. Dit kan door meer aandacht te hebben voor de vrijheid van werknemers om hun werk, gezin en vrije tijd op een bevredigende manier te combineren. De zekerheid van de werkgever vergroot: tevreden werknemers zijn productiever en loyaal aan het bedrijf. Zo biedt een zelfde arbeidsregime gedurende het hele jaar te weinig vrijheid aan werknemers. Sommige ouders zouden graag in de zomervakantie thuis zijn en de rest van het jaar voltijds werken.

De arbeidsmarkt kent pieken en dalen, die vaak op voorhand gekend zijn (bv. horeca, tuinbouw,…). Nu worden die dikwijls ingevuld met wisselende uitzendkrachten. Dit zorgt voor een verlies aan competentie, belast het bedrijf met telkens nieuwe introductiekosten en doet de collegialiteit onder de werknemers geen deugd. De zekerheid en vrijheid voor alle betrokkenen verhoogt, als ook collectief onderhandelde kleinere contracten op jaarbasis mogelijk worden (bv. 3,5/5de of via poolingbedrijven). Als we creatief en slim omspringen met arbeidstijd, door kwaliteitsjobs mogelijk te maken, bieden we werknemers antwoorden op de vraag hoe ze aan de ratrace kunnen ontsnappen. En we bieden hen meer zekerheid op vrijheid.

3.5. Elk kind heeft recht op evenveel zekerheid
Elk kind is gelijk en heeft dus recht op evenveel zekerheid. Daarom willen we het systeem van de kinderbijslag rechtvaardiger en eenvoudiger maken. Het bedrag voor elk kind moet even hoog zijn. Dat betekent een drastische verhoging van de kinderbijslag voor het eerste en tweede kind en voor kinderen van zelfstandigen. De rangorde van een kind in een gezin mag geen onderscheidend criterium zijn. De criteria die uiteraard wel recht geven op een verhoogde bijslag blijven de leeftijd en handicap.

3.6. Een strijd tegen armoede op drie fronten
Het leven wordt duurder. Dat maakt mensen onzeker over hun toekomst en belet hen zorgeloos te genieten van hun vrijheid. Daarom moeten we de koopkracht van de mensen verhogen. Door een selectieve lastenverlaging voor modale inkomens en een verdere welvaartsaanpassing van de uitkeringen, kunnen we er voor zorgen dat de mensen netto meer overhouden. Maar dat moet gepaard gaan met een verdere uitbouw van betaalbare gemeenschapsvoorzieningen.

Dat is het enige, evenwichtige recept om de strijd tegen armoede, een topprioriteit voor een socialistische partij, met succes te voeren. Armoede biedt geen zekerheid en nog minder vrijheid.

De fiscale bijsturingen van de rechtse coalitie die in de steigers staat, zullen de koopkracht van de gewone mensen niet verhogen. Zo is bewezen dat een vlaktaks, een vermindering van de progressiviteit in ons belastingsstelsel, enkel de hoogste inkomens dient. Immers, de sterkste schouders dragen dan niet langer de zwaarste lasten. Daardoor komen de zekerheid en betaalbaarheid van onze gemeenschapsvoorzieningen, in de eerste plaats sociale voorzieningen, in het gedrang. Met als gevolg dat de armoede zal toenemen.

Een basispakket elektriciteit voor elk gezin
We willen zoveel mogelijk maatregelen nemen die direct impact hebben op het gezinsbudget. De betaalbaarheid van energie is hierbij van het grootste belang. Elk gezin moet het recht krijgen op een basispakket elektriciteit dat voldoende is om een zuinig gebruik volledig te dekken. We stellen een verdrievoudiging van het huidige basispakket voor. Zo zal een gezin van vier dat nu voor een waarde van 81 euro elektriciteit krijgt, een pakket van 243 euro ontvangen. Dit kan voor een deel gefinancierd worden uit de algemene middelen én voor een belangrijk deel door de afroming van de ‘windfall profit’ van grote elektriciteitsproducenten.

Deze verdere uitbouw van onze gemeenschapsvoorzieningen via het basispakket elektriciteit heeft een directe impact op de koopkracht, is herverdelend, en biedt de mensen meer zekerheid en vrijheid. Het brengt ons een stapje dichter bij een leven vrij van zorgen.


4. Een eerlijke en veilige samenleving


4.1. “Het zijn altijd dezelfden die het gelag betalen”

De totale overheidsontvangsten bedragen ongeveer 47 procent van het Bruto Binnenlands Product. Dat is meer dan voldoende om als gemeenschap te kunnen zorgen voor zekerheid en vrijheid voor allen. Als ons belastingsstelsel eerlijker, transparanter en correcter georganiseerd wordt, kunnen de belastingen zelfs dalen zonder de zekerheid van de mensen te bedreigen.

Wij willen een rechtvaardige vereenvoudiging van ons belastingsstelsel. Er bestaat vandaag een complex systeem van belastingsafrekening, waarvan vooral mensen die beschikken over een eigen boekhouder, kunnen profiteren. Er bestaan immers allerlei aftrekposten waar heel wat modale en kleine inkomens niet van kunnen genieten. Die komen enkel ten goede aan de hogere inkomens. Zo bestaat er bijvoorbeeld een ‘sturende fiscaliteit’, met name belastingen of belastingsaftrekposten die het gedrag van mensen beïnvloeden. Wie bijvoorbeeld belangrijke isolatiewerken uitvoert, kan een deel van die kosten aftrekken. Zo wil de overheid mensen aanmoedigen hun woning te isoleren. Maar je moet natuurlijk eerst het geld hebben om de kosten van zo’n isolatiewerken te kunnen betalen. Daarom komt deze vorm van sturende fiscaliteit vooral de hoge inkomens ten goede.

Wij willen iedereen gelijk behandelen. Daarom is het eerlijker te werken met premies in plaats van met een belastingsaftrek. Premies hebben bovendien onmiddellijk impact op de koopkracht van mensen en bieden dus meer vrijheid in de besteding van het budget. Door bestaande aftrekken die ongelijkheid creëren af te schaffen, kan de belastingvrije som substantieel verhoogd worden. Ook dat betekent een drastische verhoging van het netto-inkomen van de gewone mensen.

Wij willen een evenwichtiger grondslag voor de inning van onze belastingen. Het arbeidsinkomen van onze maatschappij daalt tegenover het inkomen uit kapitaal. Toch blijft arbeid zwaarder belast. Dat is niet rechtvaardig. Volgens het principe ‘de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten’ moet deze evolutie gekeerd worden.

Wij willen niet langer dat gewone werkende mensen die correct hun belastingen betalen, gestraft worden. Want wie correct betaalt, betaalt eigenlijk te veel, omdat er bedrijven en mensen zijn die niet of veel te weinig betalen. Wie zijn belastingen eerlijk betaalt zou een belastingverlaging moeten krijgen en zo netto méér overhouden. De middelen daarvoor moeten komen van een correctere inning en een niet aflatende strijd tegen fiscale fraude.

Tot slot willen we een grondige renovatie van de belastingsadministratie.

4.2. “Kunnen we nog gerust buiten komen na het donker?”
Vrijheid is enkel gegarandeerd als mensen kunnen leven in een veilige samenleving. Onveiligheid treft de meest kwetsbare mensen het hardst. Wij zijn voorstander van een kordaat veiligheidsbeleid zonder dogma’s en taboes. Veiligheid is een collectief goed, een gemeenschapsvoorziening waar iedereen recht op heeft. Daarom is het een kerntaak van een overheid.

Wij willen dat mensen zich geen zorgen hoeven te maken over hun veiligheid. Het stedelijk veiligheidsbeleid dat onze burgemeesters en schepenen voeren zal als basis dienen voor een grondige discussie in de partij over veiligheid .

 

5. Een vrije en zekere samenleving zonder taboes

5.1. Onze samenleving verandert, hoe gaan we daarmee om?
Vlaanderen is de laatste 50 jaar enorm veranderd. Het klassieke tweeoudergezin is niet langer de norm en het katholicisme niet langer de dominante levensbeschouwing. Onze samenleving is diverser geworden en biedt meer mogelijkheden. Voor heel wat mensen is dat even wennen, omdat de oude monocultuur waarin iedereen zich thuis voelde, vervangen is door een samenleving die ingewikkelder lijkt. Ook in die complexe samenleving komt het er op aan mensen zekerheid én vrijheid te bieden. Mensen moeten vrij zijn om hun eigen keuzes te maken en de gemeenschap moet hen de zekerheid bieden dat dit kan.

5.2. Vrijheid zonder stigmatisering in persoonlijke keuzes
Helaas is ons wettelijk arsenaal nog te veel gericht op de klassieke gezinsvorm. Eénoudergezinnen, ouders met co-ouderschap en alleenstaanden zijn daarvan de dupe. Onder impuls van sp.a kregen holebi’s het recht om te trouwen en kinderen te adopteren en werd voor alle gehuwden de mogelijkheid gecreëerd om zonder schuld uit elkaar te gaan. Maar onze wetten stigmatiseren mensen nog steeds. Dit belemmert hun vrijheid. Waarom blijft iemand wiens huwelijk spaak loopt voor de burgerlijke stand ‘gescheiden’? Dit is voor veel mensen een pijnlijke confrontatie met een tegenslag uit het verleden. Gemakkelijk te verhelpen door gescheiden mensen ook op hun identiteitskaart opnieuw als ‘alleenstaande’ te beschouwen. Gescheiden ouders in co-ouderschap kennen dan weer problemen omdat de kinderen – zelfs al verblijven ze evenveel tijd bij elke ouder – slechts op één adres ingeschreven kunnen worden. Dat heeft voor de co-ouder waar de kinderen niet ingeschreven zijn vaak oneerlijke financiële gevolgen. Ook dit kan makkelijk opgelost worden door kinderen in co-ouderschap ook twee co-adressen te geven.

5.3. Zekerheid voor nieuwkomers
Vlaanderen is veel kleurrijker geworden. Migratie is een maatschappelijk en economisch gegeven. Als onze bedrijven het goed doen, zal er in sommige sectoren schaarste ontstaan. Economische migratie is onvermijdelijk, maar wij pleiten voor duidelijke voorwaarden. Sociale dumping is verwerpelijk, misbruiken moeten harder worden aangepakt. Ook nieuwe werknemers hebben recht op zekerheid en dezelfde loon- en arbeidsvoorwaarden.

Het is moeilijk te begrijpen dat mensen die asiel aanvragen, lange tijd geen uitsluitsel krijgen, jaren in ons land verblijven, geïntegreerd zijn, de taal spreken en kinderen hebben die hier school lopen, worden teruggestuurd naar hun land van herkomst. Daar zijn ze niet zeker van hun vrijheid. Dat is onmenselijk. België is een gastvrij en gul land. Daarom pleiten we voor een regularisatie van alle gezinnen met schoolgaande kinderen. Het vasthouden van kinderen in gesloten centra is een schending van het Internationaal Verdrag van de Rechten van het Kind. Daarom moeten er in ons land half-open centra worden opgericht waar de eenheid van het gezin voor een eventuele uitwijzing gegarandeerd blijft, zonder voor de kinderen het recht op onderwijs in een gewone school te belemmeren.

5.4. “De wereld komt op ons af, kunnen we onze welvaart behouden?”
De Europese Unie is ontstaan als een uniek project dat vrede, veiligheid, vrijheid en zekerheid wilde garanderen aan alle Europeanen. Het is een project waarvan socialisten de inspirators waren en dat we blijven koesteren. De EU is op 50 jaar uitgegroeid tot een krachtige economische en monetaire speler. De euro en de interne markt hebben het Bruto Binnenlands Product van de EU geen windeieren gelegd. Armere lidstaten hebben in sneltreinvaart de rijkere landen bijgebeend. De EU heeft de lidstaten consequent op een spoor van duurzaamheid gedwongen. Daar zijn we heel tevreden mee.

Maar op het sociale en fiscale vlak wekt de EU minder zekerheid. Mensen hebben het gevoel dat de (te snel) uitgebreide Unie weinig aandacht heeft voor de uitbouw en versterking van onze gemeenschapsvoorzieningen. De concurrentielogica is een heilige koe geworden en sommige liberaliseringsoperaties zijn niet in het belang van de consument. Dit heeft gezorgd voor een diep wantrouwen van de bevolking ten aanzien van de Europese constructie. De verwerping van de Europese Grondwet in referenda in Nederland en Frankrijk was daarvan het pijnlijkste voorbeeld. Wij willen dat wantrouwen helpen wegwerken. Wij vinden dat de Belgen zich via referendum kunnen uitspreken over het nieuwe institutioneel EU-verdrag. Europa moet opnieuw het project van vrijheid en zekerheid voor alle Europeanen worden.

Daarom moet er meer aandacht gaan naar een sociaal en fiscaal beleid in de Unie dat de lidstaten toelaat om hun sociale zekerheid en gemeenschapsvoorzieningen te versterken. De norm moet altijd het beleid van het best scorende land zijn. Zo wordt de EU een kader waarin de welvaart en sociale bescherming van het best scorende land de andere lidstaten aanzet om het even goed of beter te doen. Op monetair en budgettair vlak heeft dit gewerkt. Deze logica moet doorgetrokken worden naar het sociale niveau. Concurrentieregels mogen niet toegepast worden op diensten van algemeen belang zoals onderwijs, sociale zekerheid en gezondheidszorg. Dat bedreigt de sociale verworvenheden in ons land. Er moet daarom een richtlijn komen dat de Europese concurrentieregels niet van toepassing zijn in deze gebieden.

Als er daarenboven binnen de Unie geen fiscale harmonisatie komt, concurreren de lidstaten elkaars sociaal systeem stuk. We willen daarom een vennootschapsrichtlijn waarin die fiscale harmonisatie geregeld wordt. Wij willen tenslotte een EU die de huidige ‘Wild-Westglobalisering’ bijstuurt. Globalisering is enkel aanvaardbaar als die ons sociaal model niet bedreigt en niet enkel in het voordeel werkt van de rijke landen en de grote bedrijven.

Wij willen de vrijheid en de zekerheid die we hebben, voor iedereen garanderen. Ook voor mensen in de derde wereld. Een kwaliteitsvolle ontwikkelingssamenwerking is een noodzakelijke hefboom om de armste groepen bij te staan in hun zoektocht naar meer materiële welvaart en meer welzijn. We willen dat ons land in 2010 minstens 0,7 procent van ons Bruto Binnenlands Product uitgeeft aan ontwikkelingssamenwerking. Tegen 2015 zoeken we aansluiting bij de kopgroep van de 1 procentbesteders.

5.5. Wat met Vlaanderen, wat met België?
sp.a was als één van de enige politieke formaties betrokken bij alle staatshervormingen. De opeenvolgende staatshervormingen hebben zowel in het noorden als in het zuiden van het land een belangrijke, bestuurlijke dynamiek op gang gebracht. Niemand kan zich vandaag ook nog maar voorstellen dat we terug naar een unitaire staat zouden keren. Maar in tegenstelling tot sommige andere Vlaamse partijen is de staatshervorming voor ons een middel en geen doel op zich.

Stemmingmakerij in de communautaire discussie is niet aan ons besteed. De Vlaamse en Franstalige partijen hoeven elkaar niet met wederzijdse dogma’s te gijzelen. Door de stugge houding van die partijen dreigt België te verdampen. Dat is niet onze keuze. Wij pleiten voor een rationele benadering van de inrichting van onze staat. Het is zinvol om duidelijk de kerntaken en de financiering van de federale overheid te definiëren en dan volgens het subsidiariteitsprincipe te bekijken welke beleidsdomeinen beter door Vlaanderen, Wallonië en Brussel kunnen uitgeoefend worden.

Wij zien een toekomst voor België met een sterk Vlaanderen. Elke staatshervorming moet daarom gebaseerd zijn op het beter organiseren van onze ingewikkelde staatsstructuur. Voor ons is het essentieel dat de elementaire delen van het federale niveau worden behouden en verzekerd: pensioenen en gezondheidszorg in de eerste plaats.

Voorafgaand aan de verkiezingen heeft sp.a gepleit voor een sociale staatshervorming. We willen de juiste instrumenten inzetten op het juiste niveau. Zo zijn we er bijvoorbeeld in het woonbeleid van overtuigd dat de versnippering van bevoegdheden (huurwetgeving federaal, rest Vlaams) een efficiënt bestuur onmogelijk maakt. Nochtans is de verzekering van het recht op wonen een belangrijke bekommernis. De prijzen om een woning te kopen of te huren zijn te hoog.

Omdat de bevoegdheid wonen niet rationeel georganiseerd is, zijn mensen op zoek naar een huis het slachtoffer. Dat moet anders. Ook in het belang van een slagkrachtig arbeidsmarktbeleid zijn we ervan overtuigd dat de instrumenten in één hand moeten verenigd zijn, steeds met respect voor de solidariteit van de organisatie van de sociale zekerheid. We vinden dat één en ander met garanties inzake financiering van de werkloosheidsvergoedingen gepaard moet gaan.

Tenslotte is het onmogelijk een land te besturen waar er elke twee jaar verkiezingen zijn. We willen dat de verkiezingen voor het federale parlement en de parlementen van de deelstaten opnieuw samenvallen.

 

6. Een partij van vlees en bloed
Een open partij met een hart en een ziel uitbouwen, dat is de uitdaging. Op alle niveaus, van de lokale afdeling tot het Europees Parlement. Wie zijn hart en intuïtie niet laat spreken, krijgt kiezers niet overtuigd. We moeten de mensen hoop geven. Onze politici moeten hun betrokkenheid bij maatschappelijke problemen tonen, mensen inspireren, het voortouw nemen. Die gedrevenheid moeten we overdragen op de meer dan 55.000 leden die de partij een gezicht geven.

6.1. Betrokkenheid vergroten
Als partij willen we iedereen die wil mee werken, de zekerheid bieden dat er naar hen geluisterd wordt. Iedereen die van ver of dichtbij een bijdrage wil leveren aan een open, dynamische partijwerking, moet ook echt betrokken worden bij die werking. Maar we willen iedereen ook de vrijheid geven om engagementen ook op een andere manier in te vullen, in middenveldorganisaties, actiegroepen of wat dan ook. Wie zich kan terugvinden in ons gemeenschappelijk project is welkom.

Bij ons telt iedereen mee, jong en oud, man en vrouw, arm of rijk, met of zonder werk, van hier of ginder. De diversiteit van onze achterban is onze rijkdom. Het is net onze sterkte om bruggen te slaan tussen kansarme groepen en het kansrijke midden. Die kracht moeten we versterken en omzetten in onze dagelijkse werking. Want enkel een dynamische sp.a is een aantrekkelijke partij.

6.2. Partijwerking herwaarderen
Onze partijstructuren werken nu onvoldoende. De leden verwachten – terecht – inspraak en betrokkenheid. De partijtop moet eensgezindheid opbouwen en slagkracht geven aan de partijstandpunten.

Op onze partijcongressen moet er voldoende ruimte zijn voor discussie en inspraak. We moeten daarvoor geen angst hebben. Discussie stimuleert de dynamiek. Laten we dat dan ook tonen en niet wegmasseren in strak geregisseerde congressen of laattijdige resolutiecommissies. Congressen moeten het forum voor de uitwisseling van ideeën worden. De sfeer tijdens de congressen kunnen we versterken door fora of rondetafels in de wandelgangen te organiseren.

Ook het partijbureau is teveel geëvolueerd tot een minisenaat. Niemand weet nog wie waarom in het partijbureau zit. We willen van het partijbureau opnieuw een krachtdadig instrument maken. Dat betekent een vermindering van het aantal leden en vooral een inperking van het aantal leden met raadgevende stem. Wie zetelt in het partijbureau moet zijn of haar stem volwaardig kunnen laten klinken.

De synergie met de provinciale – en dus ook de lokale – werking van de partij willen we vergroten. Daarom krijgen de 6 provinciale voorzitters, die op een provinciaal congres rechtstreeks verkozen worden, automatisch zitting in het nationale partijbureau.

Het partijbureau staat in voor de leiding van de partij tussen twee congressen. Een kleiner maar sterker partijbureau maakt parallelle structuren overbodig.

Om de dynamiek en synergie tussen Brussel en het lokale niveau verder te versterken wordt de Raad van voorzitters en secretarissen uitgebreid met alle mandatarissen en een representatieve vertegenwoordiging per provincie. Op regelmatige basis zullen er discussies gevoerd worden over nationale thema’s met een duidelijke lokale verankering. Een keer per jaar zullen ook alle nieuwe leden uitgenodigd worden voor een kennismaking. Impulsen geven aan de afdelingswerking behoort tot de kerntaak van deze raad.

Dat geldt overigens voor de hele professionele staf: de studie- en communicatiedienst moeten de afdelingen voeden met informatie en kant-en-klare actiemodellen. Onze professionele staf staat in voor de dynamisering van het brede netwerk rond de partij. Dat kan bijvoorbeeld door de organisatie van 2x2x2 discussies: 2 nationale mandatarissen organiseren samen met 2 lokale mandatarissen en 2 externe experts een open debatavond over thema’s als werk of onderwijs.

6.3. Begeleiding is maatwerk
Het opmerken en waarderen van waardevolle krachten of nieuw potentieel politiek talent zouden tot de tweede natuur moeten behoren van iedereen die bij sp.a betrokken is. We moeten de rekrutering en begeleiding van ons politiek personeel verder professionaliseren. Voor alle niveaus binnen de partij – van militant tot parlementair – werken we vorming op maat uit.

We weten meestal ook niet hoe nieuwe leden zich nuttig willen maken. Elk nieuw lid heeft recht op een gesprek met een mandataris. Op die manier brengen we hun verwachtingen in kaart. Dit alles is belangrijk, om op een natuurlijke manier meer klokken te horen luiden.

6.4. Een open partij met een zuivere verhouding met vakbond en mutualiteit
sp.a werkt sinds een aantal jaren nauw samen met het brede middenveld (milieu-, derde wereld-, consumenetenorganisaties…). Deze samenwerking willen we verder verdiepen. Tegelijk willen we goed samenwerken met de socialistische vakbond en mutualiteit. De verhouding tussen partij, vakbond en mutualiteit kende de laatste jaren een paar moeilijke momenten. De verdere vernieuwing van onze partij kan best gebeuren in goede verstandhouding met vakbond en mutualiteit. Dit betekent niet noodzakelijk dat we het over alles eens zijn. De drie organisaties hebben elk hun eigen opdrachten vanuit dezelfde socialistisch geïnspireerde maatschappijvisie. Laten we op zoek gaan naar constructieve en concrete samenwerkingsvormen met vakbond en mutualiteit, met structureel overleg en werkbezoeken op het terrein.

6.5. Een kijk op de wereld
Een socialistische partij moet de vinger aan de pols van de wereld houden. Ook in haar structuren. Met onze Europese fractie, de PES (de Partij van Europese Socialisten), de Socialistische Internationale en het FOS (Fonds voor Ontwikkelingssamenwerking - Socialistische Solidariteit) zou dat eenvoudig moeten zijn. Alleen doen we dat niet of nauwelijks. We moeten duidelijker onze mening over die Europese of internationale fora durven kenbaar maken. Zo mag het wel eens gezegd worden dat de PES verworden is tot een praatclub zonder enige slagkracht in Europa of de wereld.

De komende maanden organiseren we een aantal open discussiefora over Europese thema’s, met buitenlandse sprekers. Dat geeft ons zuurstof en ideeën. Samen met FOS kunnen we onze kijk op de wereld verbreden. Met vertegenwoordigers van de lokale FOS-partners organiseren we een wereldwijde uitwisseling van ideeën. Jaarlijks kunnen we een van de zusterpartijen die in de Socialistische Internationale zetelen, uitnodigen in het kader van een uitwisselingsprogramma.

Onze internationale solidariteit moeten we op elk niveau in daden omzetten. Zo kunnen we, naast onze structurele bijdrage, ook 0,7 procent van ons verkiezingsbudget aan een goed doel schenken. Ook van onze afdelingen en provinciale werkingen verwachten we concrete actie en steun aan projecten in het Zuiden.

Caroline Gennez, kandidaat-voorzitter
Dirk Van der Maelen, kandidaat-ondervoorzitter
23.08.2007