Na ongeveer 35 jaar stroom te hebben opgewekt met kernreactoren heeft ook België al een hoop kernafval bijeengesprokkeld en dat moet ergens bewaard worden. Dat gebeurt in de zwaar beveiligde site tussen Mol en Dessel, waar tegelijk heel wat pioniersonderzoek plaatsheeft en testen gebeuren om dit afval zo goed mogelijk op te slaan. Sommige stukken hebben immers radioactieve waarden die na duizenden jaren nog gevaarlijk zijn voor de mens en je kan daarmee m.a.w. geen enkel risico nemen.

Zo is er al sinds de jaren ’80 een proeflaboratium 250 meter onder de grond (foto) waar de berging van kernafval gesimuleerd wordt om te kijken aan welk tempo straling zich zou verspreiden, of de kleilaag wel alles kan tegenhouden en de grond voldoende stabiel is. Als we zoiets onder de grond steken kunnen we het ons niet veroorloven dat na 30 jaar terug te moeten opgraven omdat er scheurtjes in zijn ontstaan. Op termijn moet het reeds opgeslagen kernafval op de site ook efficiënter geborgen worden dan vandaag het geval is, maar de schaal is nog voorwerp van politiek debat.

De beslissing de kernreactoren van Doel en Tihange langer open te houden staat bijvoorbeeld garant voor meer kernafval. Anderzijds dragen ook sommige industriële en geneeskundige processen (bv. radiologie) bij aan onze berg kernafval. Voor energiewinning en de industrie is er een proper alternatief maar voor de geneeskunde is dat minder evident. De oefening wordt nog ingewikkelder door de technologische vooruitgang: nu kan men meer kernenergie produceren met dezelfde hoeveelheid uranium als vroeger, het afval in totaal gewicht verminderen en de radioactiviteit daarvan tot 90% lager maken. (met gevolg dat het “slechts” 1000 jaar gevaarlijk is voor de mens, i.p.v. 10000 jaar). Een belangrijke vraag is dan ook of we deze methoden gaan gebruiken om het bestaande kernafval minder gevaarlijk te maken en/of we de opslagcontainers zo gaan ontwerpen dat latere generaties dit nog zouden kunnen doen.

 

Alleszins niet alledaagse materie. Wel tevreden hierover te hebben bijgeleerd en met de transparantie waarmee alles daar gebeurt. De federale regering kan er een voorbeeld aan nemen in haar onderhandelingen met Electrabel.