'Wie de zogenaamde verkwisting in de zorg écht wil aanpakken, moet uit een ander vaatje tappen en die prestatiegeneeskunde in twijfel durven te trekken', schrijft Kamerlid Karin Jiroflée (SP.A) over het voorstel van N-VA om extra regels uit te werken voor knieprothesen voor bejaarden.

Er wordt door sommigen al jaren gemeld dat er in onze gezondheidszorg overconsumptie en verspilling bestaat. De medische wetenschap blijft verbazen en verbeteren, medicijnen worden efficiënter, de digitalisering in de zorg maakt veel mogelijk. Maar almaar blijven orakelen dat er 'verspilling' is? Vaak is dit soort betogen gewoon een opstapje voor besparingen en rationaliseringen. De federale regering heeft het voorbije jaar alleen al meer dan een miljard weggesneden uit de gezondheidszorg. Vraag is of dit ten goede komt aan de gezondheid van de mensen zelf?

Het klopt dat de mensen tegenwoordig langer leven - gelukkig maar - en dat maakt dat de zorgnoden er vandaag anders uitzien dan pakweg 50 jaar geleden. In ons land valt de toestand nog mee, maar de beelden uit Groot-Brittannië waar de 'strijd tegen overconsumptie en verspilling' in de gezondheidszorg heeft geleid tot patiënten die in ambulances op de parking van ziekenhuizen moesten worden geholpen wegens gesloten ziekenhuisvleugels, waren schrijnend. Het laatste staaltje 'intellect' in het debat inzake de betaalbaarheid van de gezondheidszorg kregen we te horen van een collega-parlementair van N-VA. De Vlaams-Nationalisten willen stevig het mes zetten in de terugbetaling van knieprothesen. Het aantal ingrepen moet volgens deze partij fors worden teruggedrongen 'om verspilling tegen te gaan'.

Nog geen drie weken na de 'Warmste week' is dat alvast een ferme kniestoot voor alle oudere mensen die slecht te been zijn. Het voorstel past perfect in het plaatje dat N-VA al langer uittekent: wie oud is, maar zorg nodig heeft, moet vooral eerst bewijzen dat hij of zij nog goed te been is. Want anders verdien je dat niet, zo simpel is het. De knie als perfecte metafoor om solidariteit verder uit te hollen. Wandelt je dementerende papa graag maar zijn z'n knieschijven om zeep? Jammer, de prothesen zouden volgens N-VA veel beter worden ingeplant bij de hardwerkende Vlaming die er 'productiever' mee kan zijn. Misschien heeft papa zijn knieën wel vanaf zijn 13 jaar kapot gewerkt op de scheepswerf in Temse en heeft hij na een carrière van 50 jaar óók wel bijgedragen aan de sociale zekerheid? De hastag #schaamte is niet ongepast.

Vlaams-Darwinisten

En we kunnen zo van de voorbije jaren in onze gezondheidszorg nog veel schaamteloze voorbeelden opsommen. Belgen slikken te veel medicijnen en antibiotica in het bijzonder? Dat zal wel zijn. Maar wat is het antwoord van de regering? Ze trekt het remgeld op. Wijkgezondheidscentra werken succesvol en zorgen dat mensen op een laagdrempelige manier zorg krijgen. Wat doet de regering: een erkennings-stop invoeren en een audit laten uitvoeren, want zo'n performante gezondheidszorg aan zo'n lage prijs, dat zal wel niet kloppen... En nu dus het 'ideetje' van een regeringspartij om "te veel en te dure medische ingrepen" in de knieprothesen-sector aan te pakken? Sluit alvast de categorie van hoogbejaarde en demente patiënten gewoon uit en het is opgelost. Misschien nog een hastagje: #ShameYouToo.

Dit artikel verscheen eerder op www.knack.be