'Ik ben al echt bedrogen. Maar dan probeer ik toch weer met een schone lei te beginnen'Ik ben op mijn hoede. Je zou voor minder wanneer je het in de politieke arena over waarheid en leugen wilt hebben. Caroline Gennez is er nogal gerust in. 'Uit onderzoek blijkt dat mensen het van politici meer aanvaarden dat ze liegen dan van wetenschappers, bijvoorbeeld. Maar dat kan ik niet aanvaarden. Ik ben alleszins een zeer slechte komediant.'

Er schuilt geen groot liegbeest in u?
'Als iets mij niet aanstaat, zie je het onmiddellijk. Daarom voel ik zo veel bewondering voor goede acteurs, soms zelfs ontroering. Ze kunnen zo overtuigend in de huid van een personage kruipen dat ze bij hun publiek emotie, engagement of passie losweken. Ik kan niet goed een rol spelen. Een van mijn vroegste herinneringen is dat ik van een vriendin van mijn moeder een barbiepop cadeau kreeg. Ik haatte barbies en de schrik van mijn ma werd dan ook bevestigd: ik schreeuwde mijn ongenoegen uit (lacht).'

Hebt u als puber gelogen, bijvoorbeeld tegen uw ouders?
'Dat gebeurde, maar het is niet meer de moeite om die leugens nu nog op te biechten. Liegen tegen je ouders doe je vaak om bestwil, om ze niet nodeloos ongerust te maken. Ik doe het nu nog, trouwens. Mijn moeder gaf me wel liefde en aandacht, maar als zelfstandige had ze niet altijd evenveel tijd voor me. Nu ze met pensioen is, compenseert ze dat met soms overdreven veel interesse, zeker nu haar volwassen dochter in een andere stad woont en zich in de harde politieke wereld begeeft. Maar ik vertel haar niet zo veel. Achterhoedegevechten, mensen die elkaar een vlieg afvangen - die dingen zijn het niet waard om open en bloot op tafel te komen. Je zaait er alleen maar onrust mee bij mensen die oprecht bekommerd zijn.'

Hebt u al eens tegen uw vrienden gelogen?
'Mijn beste vrienden zijn als broers en zussen. Tegen hen heb ik nog nooit moeten liegen. Hooguit zeg ik eens dat ze er goed uitzien, zodat ze zich beter voelen. Bij veel van mijn vrienden werkt hengelen naar complimentjes nochtans niet. Als ik vraag of ik geen te dik gat heb in mijn rok, antwoorden ze: "Echt gi-gan-tisch!" (lacht)'

'Ricky Gervais (Britse komiek, onder meer bekend van 'The office', red.) heeft net de film The invention of lying uitgebracht. Hij begint in een wereld zonder leugens, waarin iedereen botweg zegt wat hij denkt. Het is er kil en niet fijn. Net door de werkelijkheid te kleuren, wordt ze mooier. Dat is optimisme, dat is vooruitgaan, dat is de toekomst.'

Wat liegt u uzelf graag voor?
'Als het moeilijk gaat, persoonlijk of professioneel, zeg ik altijd dat alles weer goed komt. Tegen mezelf en anderen. Toen Bert Anciaux overstapte naar de sp.a, heb ik hem gemaild dat iedereen uiteindelijk een eerlijke kans krijgt. "Waar zie jij nu nog aanknopingspunten?" antwoordde hij, maar ik geloofde dat hij zich geen zorgen hoefde te maken. De ware aard van mensen komt pas naar boven wanneer het moeilijk gaat. Ik wil ook dan mijn waardigheid en eerlijkheid behouden, en niet zoals veel mensen cynisch of verbitterd worden. Wie me dierbaar is, moet me daar dan op wijzen.'

'Ik maak mezelf ook wijs dat ik het later rustiger aan ga doen (schatert).
Ik ben heel jong in de politiek gerold en het gaat nu heel snel, dus wellicht zal mijn carrière geen veertig jaar duren. Daarna doe ik zeker nog iets anders, en ik denk dan tegen beter weten in dat dat rustiger zal zijn. Van nature ben ik namelijk lui, maar ik word onrustig als dat te lang duurt.'

Bent u gemakkelijk om de tuin te leiden?
'Wie mij kent, zegt dat ik mensen snel doorzie. Ik heb een sterke intuïtie. Maar ik wil mensen op hun woord geloven, dat is comfortabel. Ik ga er ook van uit dat anderen ook zo in het leven staan, maar zeker in de politiek draait het weleens anders uit. Dan heb je een akkoord over iets, maar wordt dat toch niet gerespecteerd. Ik ben al echt bedrogen, maar dan probeer ik me daar over te zetten en met een schone lei te beginnen.'

Soms is bedrog toch pijnlijk, zoals de affaire met de uitgelekte interne mails van de sp.a.
'Toen voelde ik me inderdaad bedrogen door iemand die stiekem door onze kantoren gedwaald heeft en informatie bewust heeft gelekt, met als doel de partij te schaden. Bij de medewerkers heb ik geen kruisverhoor georganiseerd. Ik geloof niet dat het iemand intern was en wilde geen klimaat van verdachtmaking creëren. Ik probeer flexibel te zijn, anders geraak je nergens. Er is niemand met wie ik niets meer te maken wil hebben.'

Is grootspraak een vorm van liegen?
'Nee, dat is met kracht je overtuiging neerzetten. Tijdens verkiezingen moet het over grote principes gaan, en een serieuze partij heeft niet de luxe te kunnen overdrijven. Lijst Dedecker, Vlaams Belang en N-VA kunnen zomaar iets roepen op het communautaire niveau, ze moeten het achteraf toch niet waar maken. Als ik mijn woord geef, ga ik heel ver om mijn belofte niet te breken. Het is heel confronterend als dat niet lukt. Maar ik geef toe dat de politieke strategie traag kan zijn, en dat is soms vermoeiend.'

Politici worden soms voor leugenaars versleten.
'Natuurlijk wordt ook in de politiek gelogen en bedrogen. Daar kun je alleen tegen ingaan door oprecht te zeggen wat je denkt. Zeker als progressieve politicus moet je de mensen laten voelen dat je met hen begaan bent, dat ze een deel van hun portefeuille en de toekomst van hun kinderen aan iemand geven met een geloofwaardig verhaal.'

Welke leugens zou u willen ontmaskeren?
'Ik kan niet tegen onrecht. Daarom ben ik socialist geworden. Een affaire als KB Lux, waarbij mensen jarenlang gesjoemeld hebben met het spaargeld van arme mensen en daar nog mee wegkomen ook, dat is onrecht. Fraude is zowat onze nationale sport, maar veel mensen vergeten dat ze niet de staat beliegen, maar hun buurman.'

'Ik ben ook geen heilig boontje, ik doe ook weleens iets verkeerds. Maar sinds ik politicus ben, ben ik heel voorzichtig. Ik drink graag een pintje, of twee. Maar daarna stap ik nooit meer in de auto, wat ik misschien wel zou doen mocht ik geen politicus zijn.'

Wat is uw grootste leugen?
'Ooit heb ik tegen mensen gezegd dat ik voor de rest van mijn leven bij hen zou blijven, en dat bleek dan niet zo te zijn. Op het moment zelf kan ik echt niet liegen over mensen graag zien. Ik begrijp wel dat anderen doen alsof, bijvoorbeeld omdat ze bang zijn voor de eenzaamheid. Ik oordeel daar niet snel over, maar tegen mijn beste vrienden zal ik mijn gedacht zeggen. Wie elkaar helemaal vertrouwt, kan ook erg eerlijk zijn.'

foto: Johan Jacobs