Eens oranje-blauw echt uit startblokken schiet, wacht links in Vlaanderen nog beroerde tijden. Groen! en SP.A moeten er niet op rekenen snel een rol van betekenis te spelen.

De opening van Het Nieuwsblad was gisteren kristalhelder. Een eigen huis wordt onbetaalbaar. Jonge paren hebben het bijzonder moeilijk om een huis te vinden. In vergelijking met het buitenland mag de prijs van het onroerend goed dan aan de goedkope kant zijn, voor heel wat Belgen wordt deze realiteit aangevoeld als een echte verarming in vergelijking met de levensstandaard van de ouders. Voor de linkerzijde lijkt het een gedroomd onderwerp om zich daar op te profileren. De Vlaamse rechterzijde houdt het ongetwijfeld bij de wetten van de markt. Toch is er een karrenvracht aan maatregelen te verzinnen die de kostprijs van een huis binnen de perken houden. Daar komt zeker een hoop overheidsinterventie aan te pas. Voor de linkerzijde mag dat geen enkel bezwaar zijn. Een kordate aanpak spreekt alvast een stuk meer tot de verbeelding dan een onbegrijpelijk pleidooi voor de mottenballentaks.

SP.A en Groen! hebben het tegenwoordig bijzonder moeilijk om met een begeesterend project voor de pinnen te komen. Op geen enkel moment kan links in Vlaanderen een antwoord bieden op het sluimerende ongenoegen in de samenleving. Mensen maken zich zorgen over de toekomst, over werk, over een betaalbare woning, over de globalisering, over de toevloed van nieuwe Belgen. Mensen zijn boos om allerlei dingen die fout lopen. Vreemd genoeg heeft (extreem)rechts het laatste decennium het monopolie op de boosheid veroverd. Wie het gevoerde beleid verafschuwt, stemt zonder verpinken voor Vlaams Belang. Sedert de laatste verkiezingen heeft ook de Lijst Dedecker daar een stevige positie verovert. Critici staan dan prompt klaar met een netzak verwijten. Het zou gaan om poujadistische partijen. Dat zal best. Maar in Nederland vervult de Socialistische Partij van Jan Marijnissen met verve een gelijkaardige rol. Haar succes neemt met de jaren toe. Ook in Wallonië slaagde Ecolo erin de proteststemmen binnen te rijven. Het zou kort door de bocht zijn door te stellen dat links zich niet om al die teleurgestelde bevolkingsgroepen bekommert. Meer nog, ze slaagt er zelfs in om heel doordachte voorstellen te doen om dat ongenoegen weg te nemen.

Maar het verhaal slaat niet aan. Het klinkt steevast te intellectualistisch. De vervreemding met het doelpubliek is te groot. De mensen geloven het niet meer. En links vind maar geen manier om die vicieuze cirkel te doorbreken. Samen zijn SP.A en Groen! goed voor nog geen kwart van de stemmen. Waar is de tijd dat gewezen SP.A-voorzitter Steve Stevaert droomde van een progressief blok dat incontournable zou zijn voor de Vlaamse politiek. 1 + 1 = 3, klonk het steevast. De boutade dateert van nauwelijks drie jaar geleden. Het ziet er niet naar uit dat daar snel verandering in komt. De SP.A is compleet uit verband gespeeld en lijkt enkel verkiezingen te kunnen winnen wanneer er zo weinig mogelijk onder socialistische vlag wordt geageerd. De rekrutering wordt stilaan dramatisch na de eigen variant van de closed shop (een gesloten systeem waarbij enkel aangesloten havenarbeiders aan de slag mogen, nvdr.) dat de carrières voorbehield aan zonen of dochters van, en witte konijnen. Caroline Gennez zal als nieuwe voorzitter ongetwijfeld veel tijd nodig hebben om haar eigen positie te versterken. Ze zal even goed moeten vechten tegen het Stefaan De Clerck-syndroom. Deze populaire CD&V-voorzitter vocht na de nederlaag in 1999 tegen de bierkaai en kon het tij niet keren. Pas toen opvolger Yves Leterme kon profiteren van de stommiteiten van paars en een alliantie bouwde met de N-VA ging de zon weer op. Ondertussen hield de christelijke zuil stand, iets waar socialisten enkel van kunnen dromen. Bij Groen! is het niet beter. Ook de ecologisten vinden de eigen besognes een stuk interessanter dan het kanaliseren van de verontwaardiging. Niet minder dan zes ecologisten voelen zich geroepen om voorzitster Vera Dua op te volgen. Zes kandidaat-voorzitters voor een partij die in Vlaanderen goed is voor zes procent. Wat een weelde.

Ondertussen blijft het een raadsel met welke thema's die kandidaten zich zullen profileren. Ze lijken allemaal alvast hetzelfde te zeggen. Niemand gelooft dat een partij hier ongeschonden uitkomt. Links schimpt ondertussen op de oranje-blauwe onderhandelaars. Dat is terecht. Het gebrek aan vooruitgang dreigt het politieke leven helemaal te verlammen. Ze maken zich ook op voor een oppositie tegen het beleid dat zogezegd rechts zal zijn. Zeker de socialisten denken dat het daarom een fluitje van een cent zal worden. Toch blazen ze maar beter niet te hoog van de toren. Hun Franse collega's vegen dikwijls hooghartig de vloer aan met het beleid van rechts. Het is meteen de reden waarom ze er maar niet in slagen het Elysée te veroveren. Tijdens zijn campagne slaagde de toekomstige Franse president Nicolas Sarkozy erin om het ongenoegen naar zich toe te trekken. Het Front National haalde meteen een slechte uitslag. Als links zich in Vlaanderen wil herpakken, dan zal het in de eerste plaats moeten appelleren aan het verlangen dat bij de kiezer leeft. Dat is iets anders dan gratuit schimpen op een 'rechts beleid'. In De Handelingen blikt de redactie terug op de politieke actualiteit van de afgelopen week