In 2015 was Stad Brugge één van de laureaten van de Vlaamse ‘Thuis in de Stad’-prijs. De Stad kreeg als prijs een conceptsubsidie van 90.000 euro voor een revitaliseringsstudie voor Zeebrugge. Dit is een studie om de vele lopende processen en projecten van Zeebrugge op een overzichtelijke manier in kaart te brengen. De belangrijkste doelstelling is om een toekomstvisie voor Zeebrugge te ontwikkelen die voor een betere band moet zorgen tussen de vier wijken in Zeebrugge onderling en hun samenhang met de haven.

De voorbije maanden werkte het studieteam samen met Stad Brugge aan het ontwerp-eindrapport ‘Toekomst Zeebrugge vandaag en morgen’. 

Voor het eerst heeft het stadsbestuur nu een allesomvattende studie voor Zeebrugge in handen, die als leidraad kan dienen bij ontwikkelingen om Zeebrugge een mooie toekomst te geven, op korte, middellange en lange termijn.

Belangrijk is ook dat de alle andere actoren (Vlaamse Overheid, MBZ etc.) hier rekening mee kunnen houden bij ontwikkelingen waar zij trekker van zijn.

Aanpak van de studie

In een eerste fase werd, vaak via workshops, interviews en antropologisch onderzoek, een grondige analyse gemaakt van de situatie, de omschrijving van de problematieken en uitdagingen voor Zeebrugge. Zo konden alle losstaande plannen en projecten samen in kaart worden gebracht.

Dit mondt uit in een reeks uitdagingen voor Zeebrugge, waarvan de vier belangrijke zijn:

  • Verbinden van de vier wijken (Strandwijk, Stationswijk, Visserswijk, Zeebrugge-Dorp) door wegwerken van barrières
  • Klaarheid scheppen in het kluwen van processen en projecten
  • De relatie tussen wonen en de haven
  • Nood aan kwalitatieve publieke ruimte

Het studieteam ontwikkelde een actieplan om deze uitdagingen aan te pakken: dit bestaat uit de aanpak van elf ‘cruciale plekken’ en de manier om die met elkaar te verbinden via een publiek raamwerk. Er worden ook tien beleidsacties uitgewerkt om Zeebrugge stap voor stap op te waarderen. In de studie wordt voorts bijzondere aandacht besteed aan twee belangrijke Vlaamse projecten, die randvoorwaarden zijn voor de volwaardige revitalisering van Zeebrugge:

  • De realisatie van een nieuwe zeesluis die zorgt voor een verbeterde nautische toegang tot de achterhaven.
  • De aanleg van de Nx die zorgt voor een ontdubbeling van de verkeersstrook Kustlaan en een afscheiding van het vrachtverkeer. Het havengebied is hierdoor beter bereikbaar. Het havenverkeer wordt ook onttrokken aan de woonkernen.

Opwaardering opstarten vanuit aanpak van elf ‘cruciale plekken’

In de studie worden elf cruciale plekken onderzocht die belangrijk zijn voor de herontwikkeling van een bepaalde wijk. Het ene voorstel is al concreter en sneller realiseerbaar dan het andere, maar samen vormen de voorstellen belangrijke bouwstenen voor de revitalisering.

  • Ontspanningsplein (locatie: het plein ronde Stella Maris kerk): Het plein rond de Stella Maris kerk heeft nood aan een herinrichting, herprogrammering en meer activiteiten voor jong en oud om het gevoel van verloedering en onveiligheid weg te nemen. 
  • Strandomgeving 2.0. (locatie: het strand ter hoogte van de Strandwijk): Zeebrugge heeft enerzijds met zijn ‘grootste strand van België’ een enorme in handen. Anderzijds is de afstand tussen de dijk en het water te groot, waardoor het strand vaak onbenut blijft. Hiervoor kunnen verschillende aantrekkelijke initiatieven worden uitgewerkt.
  • Kusttransferium (locatie: het deel van de Baron de Maerelaan tussen de Zeedijk en de Kustlaan) Dit gebied wordt vandaag onderbenut als toegangspoort tot de Strandwijk en het strand. Het voorstel wordt gedaan om op termijn een deel van de infrastructuurput te overkappen om geluidshinder te beperken. Het nieuwe platform vormt een kwalitatieve publieke ruimte als toegangspoort tot de strandwijk. Het zou een knooppunt worden van allerlei duurzame en openbare vervoersstromen en openbare verbindingen.
  • Activiteitenberm (locatie: het gedeelte van de Kustlaan tussen de Baron de Maerelaan en de Visartsluis): Het gedeelte tussen de Baron de Maerelaan en de Visartsluis is tot op vandaag een weinig kwalitatieve verbinding. Het voorzien van overstromingswerende maatregelen vormt een opportuniteit om op deze locatie een wandel- en fietsboulevard aan te leggen, met uniek zicht op de haven.
  • Kustpark (locatie: het grote driehoekig terrein van de ex-militaire zone Knaepen): Na de sanering van de gronden door Defensie, biedt de ex-militaire zone Knaepen veel opportuniteiten om een publieke ruimte te ontwikkelen als schakel tussen de Strandwijk en de Stationswijk. Het park moet een breed spectrum aan activiteiten aanbieden, zoals tuinieren, kinderboerderij, zwemvijvers, …
  • Infrastructuurpark (locatie: de verharde oppervlakte die nodig is voor de vele mobiliteits- en haveninfrastructuren in Zeebrugge): De ontwikkeling van de infrastructuurwerkzaamheden voor de Nx biedt mogelijkheden om de verschillende polderlandschappen beter met elkaar te verbinden en nieuwe recreatieve landschappen te voorzien.
  • Kadeambitie (locatie: de kades rond het Prins Albertdok en het Tijdok): De kades kunnen worden omgevormd tot hoogkwalitatieve en aantrekkelijke publieke ruimtes, waarbij de zwakke weggebruiker op de eerste plaats komt.   
  • Maakbare kade (locatie: de omgeving rond de Visartsluis): De omgeving van de Visartsluis is ongedefinieerd en onderbenut. De demping en herontwikkeling van de Visartsluis maakt het gebied tot een zeer strategische plek. Ook bij behoud van de Visartsluis heeft de zone rondom de sluis potentieel om uit te groeien tot een aantrekkelijk ingerichte ruimte.  
  • Stadsboulevard (locatie: de Kustlaan ter hoogte van Zeebrugge): De Kustlaan kan ontwikkeld worden als een centrale groene boulevard waarbij fietsers, voetgangers, openbaar vervoer en autoverkeer ruimte krijgen.
  • Strandwandeling: kades omzetten tot een toegankelijk domein
  • Kustlaan: boulevard met kwalitatieve randen
  • Bermenlandschap: rest- en groenruimtes omvormen tot een kwalitatief landschap
  • Polder- en fietstraject: zachte verbindingen tussen de polderdorpen