Ondanks tegenstand van een aantal lidstaten, waaronder België, stelt de Europese Commissie toch een meerjarenbegroting voor die lichtjes groeit. “Je kan inderdaad niet van de EU verwachten dat ze steeds meer doet met steeds minder middelen,” zegt Kathleen Van Brempt. “Maar echt ambitieus kan je de begroting niet noemen.”

Nu Groot-Brittannië de Unie verlaat, zagen Eurosceptici in sommige lidstaten de kans schoon om te pleiten voor extra bezuinigingen. Ook in ons land riep de grootste regeringspartij: ‘Europa is uit op uw geld!’ in een poging de bevolking op te zetten tegen de ‘geldverslindende Unie’. Toch gaat slechts 1 procent van het bruto nationaal inkomen van Europa gaat naar de EU-begroting en zowat 94 procent daarvan keert gewoon terug naar de lidstaten. 

“Toch kijkt de Commissie niet ambitieus naar de toekomst”, zegt Kathleen Van Brempt. “De Unie staat immers voor uitdagingen zoals migratie, klimaatverandering, disruptieve technologieën en onstabiele regio’s aan de grenzen van de Unie. Alleen door de krachten te bundelen, ook budgettair, kunnen we die uitdagingen aan.” 

De meerjarenbegroting voorziet voor het eerst bijkomende mogelijkheden voor de EU om meer eigen inkomsten op te halen. “Dat is voor ons cruciaal”, gaat Van Brempt verder. “Dat ruim 80 procent van de huidige begroting afkomstig is van bijdragen van de lidstaten zorgt er niet enkel voor dat de Unie voortdurend moet bedelen, het voedt ook de naijver tussen de lidstaten en het Euroskeptische discours van nationalisten en populisten dat ‘Europa uit is op uw geld’. Voor de Europese sociaal-democraten moet minstens 60 procent van de Europese begroting uit eigen middelen afkomstig zijn, zodat ook de bijdragen van de lidstaten drastisch kunnen dalen. Met de nieuwe voorstellen van de Commissie zijn we daar nog lang niet. De nieuwe eigen inkomsten zullen nu 12 procent van de Europese begroting bedragen.”

De toename van het aandeel ‘eigen inkomsten’ komt vooral van diegenen die vandaag geen of nauwelijks belastingen betalen of van vervuilers. Het gaat ondermeer over 5 procent van de opbrengsten van de Europese vennootschapsbelasting (CCCTB), 20 pct van de inkomsten van emissiehandel en van een taks op niet gerecycleerde plastic-verpakkingen. “Op tafel lag ook het voorstel om een deel van een nieuwe belasting op Internetgiganten zoals Google of Facebook in de meerjarenbegroting op te nemen, maar dat haalde de definitieve teksten niet. Heel wat landen, waaronder ook België, verzetten zich immers tegen een eerlijke belasting voor internetgiganten.”

Van Brempt vindt het goed dat er enkele nieuwe prioriteiten aan bod komen, zoals de kust- en grensbewaking die zijn budget ziet verdriedubbelen. Ook defensie krijgt meer geld, net als jongeren met een verhoging van de Erasmusmiddelen en innovatie met meer geld voor onderzoek. 

Voor andere belangrijke uitdagingen zijn de voorstellen ondermaats. Zo blijven de voorstellen voor klimaatbeleid een lege doos zolang in alle sectoren, uitgaven die in strijd zijn met de energie- en klimaatdoelstellingen niet geschrapt worden. “Het moment is bijvoorbeeld aangebroken om te stoppen met het subsidiëren van fossiele brandstoffen, waaronder ook de geplande investeringen in nieuwe gasinfrastructuur”, besluit Van Brempt.