Mondelinge vraag

Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, in een grootschalig onderzoek naar mensensmokkel is Justitie belangrijke telefoontaps kwijtgespeeld. Hierdoor kon de rechtbank in Brussel niet anders dan een smokkelaar weer vrij te spreken. Volgens Luc Hennart, rechtbankvoorzitter in Brussel, moet Justitie ervoor zorgen dat men over de nodige apparatuur beschikt om materiaal als telefoontaps of camerabeelden permanent te bewaren. Als niet snel wordt ingegrepen, vreest hij dat een rechter nog vaker mensen zal moeten vrijspreken.

Ik heb de volgende vragen. 

Ten eerste, hoe worden telefoontaps en camerabeelden bewaard? 

Ten tweede, hoelang worden telefoontaps en camerabeelden bewaard? 

Ten derde, welke maatregelen zult u nemen en welke instrumenten zult u ter beschikking stellen om te vermijden dat dergelijke voorvallen zich in de toekomst herhalen? Ten vierde, werd er een tuchtonderzoek geopend lastens de verantwoordelijke voor deze vrijspraak?

Mondeling verslag commissie justitie:

06.02 Minister Koen Geens: Een voorzitter van een rechtbank van eerste aanleg moet net, zoals alle leden van de rechtelijke orde, elementaire voorzichtigheid aan de dag leggen als hij met de pers spreekt. Het risico bestaat immers dat de rechterlijke organisatie in het algemeen in diskrediet wordt gebracht door uitlatingen die naderhand niet gefundeerd blijken te zijn.

Het geval waarnaar u verwijst is een bewijs hiervan. Ik zal de betrokken voorzitter hierover een brief schrijven.

Het openbaar ministerie informeert mij over het feit dat, ten gevolge van een vrijspraak die veel ruchtbaarheid in de pers heeft gehad, de griffie de nodige verificaties heeft verricht. Hieruit blijkt dat de gesprekken helemaal niet verdwenen waren. Enveloppen met de dvd bevattende de gesprekken die bij de griffie waren ingediend en waren nooit geopend. Er blijkt ook nooit een verzoek te zijn geweest om ze te consulteren of het bestaan ervan te verifiëren.

Ik kan mij niet uitspreken over de reden waarom de rechtbank deze verdwijning die in werkelijkheid niet bestond, heeft vastgesteld. Mogelijk heeft men een bewering van de verdediging die zich erover beklaagde dat ze geen mogelijkheid had tot consultatie van de gesprekken, niet nader geverifieerd.

Het parket zou beroep tegen deze vrijspraak aantekenen waardoor deze situatie ongetwijfeld zal kunnen worden rechtgezet.

Over de wijze waarop deze bewijsmiddelen worden bewaard, bepaalt het Wetboek van strafvordering dat deze bij de griffie onder verzegelde omslag worden ingediend. Ze worden bewaard onder de vorm waarin deze door de politiediensten worden aangeleverd. Doorgaans zou dit een digitale vorm zijn, bijvoorbeeld een dvd.

Overtuigingsstukken van een strafdossier die als bewijs kunnen worden aangewend, dienen in principe te worden bewaard tot de zaak definitief is afgehandeld.

Tot voor kort konden deze bewijsmiddelen niet bij de politie worden bewaard, eens het onderzoek was afgesloten. De wet op de bijzondere opsporingsmethoden, die vorig jaar in de commissie werd goedgekeurd, heeft de mogelijkheid ingevoerd om een back-up van deze telefoongesprekken op een server van de politie te bewaren om het risico van het verdwijnen van gegevens op de griffie te vermijden.

Een dergelijke verdwijning die hier niet heeft plaatsgevonden is immers niet volledig onmogelijk, bijvoorbeeld door een ongeluk of een kwaadwillige daad. Deze back-up is bijgevolg een nuttige maatregel en de technische implementatie is bezig.

In het voorliggend geval is er geen sprake van een probleem bij het bewaren van de bewijsmiddelen zoals werd beweerd. Desondanks herinner ik eraan dat wij hebben geanticipeerd op eventuele problemen door vorig jaar wetgeving goed te keuren die een back-up mogelijk maakt. Dit is ook een gelegenheid om te herinneren aan de terughoudendheid en de voorzichtigheid voor alle actoren van Justitie die zich uitlaten in de media.

06.03 Annick Lambrecht (sp.a): Dank u, mijnheer de minister. Het stemt mij tevreden dat u zult tonen dat het niet kan dat men dergelijke zaken voluit in de pers verspreidt, zonder dat er nadien een rechtzetting komt. Daardoor wordt immers iedereen wat op een dwaalspoor gebracht. Volgens uw antwoord zijn of waren er echter geen problemen met “verdwenen” telefoontaps.