Mondelinge vraag:

Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, de gevangenis van Hasselt werd dertien jaar geleden gebouwd voor 340 mannen en 30 vrouwen, om de gedetineerden in een menswaardige omgeving hun detentie te laten uitzitten. Momenteel kampt deze gevangenis met een overbevolking van 200 gedetineerden en slapen er, zoals blijkt uit uw eerder antwoord, 76 gedetineerden op de grond — in heel België zou dat het geval zijn voor 125 gedetineerden —, terwijl er in de Brugse gevangenis twee secties zijn gesloten omdat er te weinig personeel is. Dat er voldoende uitgeruste cellen zijn om mensen op een menswaardige manier te slapen te leggen, maar dat ze niet worden gebruikt wegens personeelstekort, is op zijn zachtst gezegd merkwaardig. 

Terwijl de staat van veel gebouwen al jaren te wensen overlaat, blijkt het probleem van het gebrek aan een humane detentie en van overbevolking van de gevangenissen nog te worden versterkt door een falend personeelsbeleid. Ik kan nog begrijpen dat de bouw van nieuwe gevangenissen, waarvoor u afhankelijk bent van het krijgen van de nodige vergunningen, een werk van lange adem is. Maar dat u het personeelsbeleid zodanig laat ontsporen dat behoorlijk uitgeruste gevangenisdelen moeten worden gesloten, terwijl u te veel gedetineerden op elkaars lip laat zitten in de cellen waardoor de werkomstandigheden van de cipiers onmenselijk en gevaarlijk worden, dat gaat er bij mij en bij velen niet in. Matrassenslapers anno 2018, dat is een land als België onwaardig. 

Mijnheer de minister, wij vragen dat u uw verantwoordelijkheid opneemt en doet wat binnen uw mogelijkheden ligt om een menswaardige detentie te verzekeren. Het is meer dan vijf voor twaalf voor België. Hoeveel veroordelingen moet ons land nog oplopen? 

Ziehier mijn vragen. Ten eerste, hoe denkt u dat deze gedetineerden straks in onze maatschappij zullen terechtkomen als zij niet eens een bed krijgen in de gevangenis en het gewoon zijn om in overvolle cellen op de grond te moeten slapen? Ten tweede, wat zijn de garanties om wel in voldoende personeel te kunnen voorzien zodra de eerste nieuwe gevangenis wordt geopend? Ten derde, tegen welke datum wordt er in de Belgische gevangenissen niet meer op matrassen op de grond geslapen? 

Antwoord:

Minister Koen Geens: Mijnheer de voorzitter, mevrouw Lambrecht, ik deel uiteraard uw bezorgdheid dat het gegeven dat in sommige gevangenissen gedetineerden momenteel op een matras op de grond slapen, niet past in een humaan detentiebeleid. Ik heb daarover dan ook met de penitentiaire administratie overleg gepleegd en wij zijn samen op zoek gegaan naar diverse oplossingen om dat fenomeen uit de wereld te helpen. Het aantal grondslapers is door de overbrenging van gedetineerden naar andere inrichtingen intussen al met een twintigtal verminderd. Door de overbrenging en de hierna vermelde maatregelen moet binnen een aantal weken dat probleem dan ook van de baan zijn. Deze maatregelen zijn enerzijds van materiële aard, namelijk het plaatsen van stapelbedden in cellen waar er ruimte voor is, en betreffen anderzijds het optimaliseren van het capaciteitsbeheer door het overbrengen van gedetineerden naar andere gevangenissen. Ik hoop binnen een redelijke termijn extra capaciteit te kunnen vrijmaken in de gevangenis Leuven Centraal, waar een vleugel recentelijk werd gerenoveerd, alsook in de gevangenis te Brugge, waar momenteel twee afdelingen gesloten zijn wegens personeelsgebrek. Tevens wordt bijkomende capaciteit in gebruik genomen in de gevangenissen te Leuze en te Beveren, zoals dat contractueel tot de mogelijkheden behoort. De  noodzakelijke aanwervingen of technische ingrepen zijn momenteel aan de gang. De verdere uitstroom van geïnterneerden naar het forensisch psychiatrisch centrum en naar het reguliere zorgcircuit zal eveneens voor een milderend effect op gevangenisbevolking blijven zorgen. 

02.03 Annick Lambrecht (sp.a): Ik dank u voor uw antwoord, mijnheer de minister. Er is dus goede hoop. U hoopt op extra capaciteit in Leuven en in twee afdelingen in Brugge. Mag ik ervan uitgaan dat deze over een twee- of drietal weken — u sprak van enkele weken — opnieuw opengesteld kunnen worden? Vooral Brugge interesseert mij. 

02.04 Minister Koen Geens: Daarvoor zal ik de noodzakelijke rekruteringen gedaan moeten hebben. Voor Brugge zou ik toch rekenen op zes weken.