Natuurgebied Vorsdonk-Turfputten wordt gekenmerkt door een unieke geologie en een spectaculaire biodiversiteit. Zo telt het natuurgebied meer dan 500 verschillende plantensoorten met bijzondere vegetatietypen zoals blauwgraslanden en trilvenen. De trilvenen zijn behoorlijk indrukwekkend en zeldzaam.

Wat zijn trilvenen?

Trilvenen zijn drijvende hooilanden met bijzondere mossen, planten, fungi en dieren. Een trilveen zakt weg onder je voeten of je kan er zelfs doorzakken. In natuurgebied Vorsdonk-Turfputten ontstonden ze op de oude turfputten waar de bewoners eeuwenlang turf ‘opbaggerden’ uit een grote verlaten bocht van de Demer. De turfputten van Gelrode zijn ook gerangschikt als erfgoed. Ze vertellen ons hoe de mensen van de Demervallei eeuwenlang hun eigen energiebron konden voorzien vóór de komst van steenkool en aardolie.

Beheerswerken zijn cruciaal

Helaas vielen de blauwgraslanden en trilvenen in de laatste helft van de 20ste eeuw ook in de Turfputten ten prooi aan vuilstorten, verwaarlozing en verbossing. Om de unieke soortenrijkdom te behouden is in dit geval een blijvende wisselwerking tussen mens en natuur noodzakelijk. Gelukkig begon Natuurpunt tijdig met de beheerswerken. Jarenlang organiseerde de plaatselijke afdeling JNM Hageland-Zuiderkempen een Vorsdonkboswerkkamp. Helaas ging deze traditie verloren.

Schepen van Leefmilieu Geert Schellens: “Het is dankzij het werk dat JNM en Natuurpunt Aarschot in het verleden al verrichtten en dankzij de huidige beheerswerken van deze groep vrijwilligers dat onder meer het moerasviooltje, de orchideeën, vlinders en bevers nieuwe kansen in het natuurgebied krijgen.”

Nog werk aan de winkel

“Helaas ligt er ondanks de grote inzet van JMN en Natuurpunt Aarschot nog veel werk op tafel. Vooral de oppervlakte trilveen is nog te beperkt om de vele typische dier- en plantensoorten te kunnen herbergen. Lokaal verwijderen van opgeschoten bomen en struiken is voor het herstel noodzakelijk, maar helaas niet zo vanzelfsprekend in de praktijk. De verraderlijke ondergrond kan na het kappen van een boom immers plots terug beginnen drijven.

Gelukkig bood de jeugdbeweging JNM opnieuw haar hulp aan. In het weekend van vrijdag 21 tot en met zondag 23 oktober 2016 organiseerde de jeugdbeweging een Groot Heroïsch Werkweekend om Natuurpunt Aarschot te ondersteunen”, vult schepen Schellens aan.

Werkweekend in Vorsdonk-Turfputten

Jaarlijks organiseert de beheerwerkgroep van JNM een Groot Heroïsch Werkweekend dat elk jaar in een ander natuurgebied plaatsvindt. Dit jaar koos JNM voor het natuurgebied Vorsdonk-Turfputten. Jongeren vanuit heel Vlaanderen zakten af naar Aarschot om de handen uit de mouwen te steken.

Schepen van Jeugd Mattias Paglialunga bracht JNM en Natuurpunt Aarschot een bezoekje tijdens het werkweekend: “Ik was danig onder de indruk. Vooral de manier waarop de vrijwilligers het trilveen beschermen, vind ik knap. Het trilveen in Vorsdonkbos is best wel uniek en is één van de grootste in Vlaanderen. Het herbergt een unieke fauna en flora. Bovendien kunnen dankzij de beheerswerken prachtige bloemen als orchideeën en specifieke diersoorten als zeldzame libellensoorten hun plaatsje vinden in het natuurgebied.” “

Bij deze wil ik ook het gemeentebestuur van Begijnendijk bedanken voor hun gastvrijheid. De jongeren van JNM mochten namelijk overnachten in de chirolokalen van Betekom”, besluit schepen Paglialunga.

Een bezoekje waard

Natuurliefhebbers kunnen in het bloeiseizoen de natuurfenomenen in Vorsdonkbos bezoeken onder leiding van een natuurgids. Naast de prachtige fauna en flora zijn ook de verschillende bomputten uit Wereldoorlog II indrukwekkend. Zij worden in het natuurgebied bewaard als getuigen van een minder fraaie periode uit het verleden van Aarschot.