Op een bijeenkomst met zowat alle voormalige kopstukken van de partij werd donderdagavond beslist om iedere reserve tegen Caroline Gennez te laten varen. Opvallende afwezigen waren Patrick Janssens en Frank Vandenbroucke. Maar die laatste was dan ook een agendapunt.

Het had een historische bijeenkomst moeten worden, daar in het socialistisch vakantiehuis 'De Ceder' in Deinze. Voor het eerst in 15 jaar, sinds de Agusta-affaire de wondergeneratie van de sp.a genadeloos uit elkaar speelde, hadden Karel Van Miert en Louis Tobback elkaar weer de hand moeten drukken. Een hartstilstand aan een kersenboom besliste er anders over. Maar de aanwezigheidslijst blijft lezen als de geschiedenis van dertig jaar socialistische partij: Johan Vande Lanotte, Steve Stevaert, Fred Erdman, Norbert De Batselier, Willy Claes, Louis Van Velthoven, Freddy Willockx en Louis Tobback waren er. En ook de baas van de socialistische mutualiteit, Guy Peeters, en ABVV-voorzitter Rudy De Leeuw tekenden present. Even na tienen, na afloop van de Vlaamse regeringsonderhandelingen, kwam ook Caroline Gennez ter plekke.

Caroline

Haar positie was dan ook één van de gespreksonderwerpen. Want sinds haar aanduiding als opvolger van Johan Vande Lanotte is haar voorzitterschap vrijwel permanent onderwerp van debat en kritiek geweest. Dat culmineerde in de rel rond de al-dan-niet-naamsverandering van de partij, uitgerekend bekendgemaakt door Bert Anciaux. Vooral Louis Tobback liet toen alle duivels los om Anciaux en Gennez in de gracht te rijden. En ook al was die ruzie inmiddels bijgepraat, het betekende nog niet dat Gennez het volle vertrouwen van al haar voorgangers genoot. Tot aan de verkiezingen van 7 juni leek het er sterk op dat zij, mochten de rampzalige peilingen bewaarheid worden, met een bos bloemen en een fles porto naar de uitgang zou worden begeleid. Gennez had daar trouwens al in berust, en sleepte zich met een haast fatalistische manmoedigheid door de campagne.

Ook al was het resultaat verre van florissant, toch werd de absolute catastrofe vermeden, en ook in de vorming van de nieuwe coalitie, waar niet de socialisten, maar de liberalen werden buitengegooid, reed de voorzitster een vrij foutloos parcours. Iets wat ook bij de krokodillen niet onopgemerkt bleef. "Misschien is ze niet de allergrootste klasbak is die we ooit hebben gehad, maar ze heeft dat perfect gedaan en vooral stalen zenuwen getoond in heel die lastige periode", laat een deelnemer aan de reünie zich ontvallen.

De 'krokodillen', ze laten zich de omschrijving als geuzennaam welgevallen, vonden dan ook dat er geen twijfel meer mocht blijven bestaan over de positie van de voorzitster, en besloten zich unaniem en onvoorwaardelijk achter haar te scharen. En tegelijk deden ze de belofte zelfs geen schijn van 'schoonmoederschap' over haar te laten hangen. Lees: Caroline Gennez mag voortaan doen wat ze wil, de lippen van de krokodillen zullen

Wat voor Gennez, die volgende week over de ministerportefeuilles van de partij moet beslissen, een opluchting moet betekenen. Zelfs als ze Bert Anciaux kiest, één van de namen die op de fluisterlijstjes vaak voorkomt, zal er vanuit Leuven geen torpedo meer vertrekken. Het betekent dat Gennez eindelijk niet alleen de titel, maar ook de autoriteit van een voorzitter heeft gekregen. Want ook daarover bleef in Deinze geen misverstand bestaan: het is Gennez, en Gennez alleen, die de namen kiest, en daarover geen enkel overleg moet plegen, niet met de krokodillen, maar ook niet met haar fracties. Dat is eigenlijk een terugkeer naar de traditie: ook al haar voorgangers hebben eigenmachtig deze keuze kunnen en mogen maken.

Frank

Ook over Frank Vandenbroucke, toch een oud-voorzitter maar zeer bewust niet uitgenodigd op de vergadering, werd een boom opgezet, omdat de relatie tussen hem en Gennez de afgelopen weken niet geheel vlekkeloos verliep, om een knoert van een understatement te gebruiken. Het is niet de eerste aanvaring van de eigenzinnige onderwijsminister met andere kopstukken. De open brief die hij ooit schreef, en waarin hij de uitbreiding van paars naar een tripartite bepleitte, is hem door Steve Stevaert, die de brief in Cuba moest lezen, nooit vergeven. En de meer unitaire garde, met Freddy Willockx en Willy Claes op kop, heeft het wel vaker lastig met de zeer federalistische koers die Vandenbroucke bepleit

Ook tijdens de onderhandelingen liep het vorige week weer eens uit op een ruzie. Het idee van de Vlaamse hospitalisatieverzekering vindt een meerderheid van de partijkopstukken zo briljant, dat ze spijt hebben dat uitgerekend Bart De Wever het op de agenda gezet heeft. Vandenbroucke is er echter vierkant tegen, wegens te duur. Ook bij de huidige generatie, die niet in Deinze aanwezig was, hoor je die kritiek: "Hij wil maar niet begrijpen dat je zo de N-VA een cadeau geeft om als socialer dan de sp.a over te komen. Frank is misschien wel het slimste jongetje van de klas, maar die willen wel eens vaker onuitstaanbaar zijn."

Vandenbroucke heeft de onbedwingbare neiging zich overal mee te bemoeien, omdat hij naar eigen zeggen "ook alle Vlaamse dossiers door en door kent." En zelfs al mag dat zo zijn, het leidt er wel toe dat hij zich de facto als een soort schaduwvoorzitter gedraagt. Tekenend daarvoor is de anecdote die inmiddels in de sp.a-top volop de ronde doet: tijdens een onderhandelingssessie met de sp.a moet Kris Peeters op een bepaald ogenblik gezegd hebben: "Frank, hou nu even je mond, ik onderhandel nog altijd in eerste instantie met de delegatieleider, en dat is bij mijn weten Caroline, en niet jij."

Er zit dus een behoorlijke spanning op de lijn tussen Vandenbroucke en Gennez, bij uitbreiding met de 'krokodillen'. Maar welke consequenties daaraan verbonden moeten worden, is weer een heel ander verhaal, waarover iedereen de lippen voorlopig stijf op elkaar houdt.

Ook al zouden de meesten geen traan laten mocht Vandenbroucke niet uitverkoren worden voor een ministerschap, men beseft tegelijk ook de risico's van zo'n drastische stap: "Frank heeft een ijzersterk imago van dossiervreter en vakminister, dus kun je zeer moeilijk aan de publieke opinie uitleggen dat hij plots gepasseerd zou worden, de pers zou ons matrakkeren."

Maar uitgesloten is het niet? "We hebben net beslist om niet langer schoonmoeder te zijn, dus gaan we ons daarmee niet bemoeien. Het is de keuze van Caroline, en van haar alleen. Zij is de enige baas, niet Frank. Maar wat ze ook beslist, onze steun heeft ze."