Het rommelt bij de sp.a na de zware verkiezingsnederlaag. De socialistische partij kreeg de voorbije dagen zelfs VLD-trekjes. Het onhandige briefje van Freya waarin ze openlijk twijfelde aan het fractieleiderschap, de slecht georchestreerde exit van Johan, het gedwongen ontslag van 365 personeelsleden... En sinds gisteren nog de directe aanval van sp.a Rood, een kleine beweging binnen de partij, op de Truiense kandidaat-voorzitter Caroline Gennez. Een mens zou voor minder rood uitslaan.

U heeft toch ook geen briefje op zak?

"Neenee, zover is het nog niet (lacht). Ik heb de uitdaging aanvaard nadat Johan mij de vraag stelde om als kandidaat-voorzitter naar voor te treden. Als de voorzitter zijn verantwoordelijkheid neemt, moet de ondervoorzitter dat ook doen. Het moest allemaal snel gaan. Niet dat dat een probleem was. Ik geloof sterk in een progressief Vlaamse partij. En ik hou van uitdagingen, en ben ook geen politiek kerstekind meer. Ik ben voorzitter geworden van de jongsocialisten omdat niemand anders het wou doen. Mijn verhuis van Sint-Truiden naar Mechelen was ook niet eenvoudig. Ik ben dus wel wat gewoon."

Uw partij maakt op dit moment geen solide indruk.

"We kunnen niet ontkennen dat onze partij in een crisis zit. Ik begrijp dat er dan kritiek komt op de snelle beslissing van de partijtop om Freya en mij aan te stellen. Ik begrijp dat sommige partijleden vinden dat we eerst moeten bekomen van de schok. Maar het siert Johan dat hij zo snel na de verkiezingsnederlaag een signaal wilde geven."

"Restylen? Mijn uiterlijk staat niet meteen op de sp.a-agenda"

De afgelopen dagen kreeg uw partij zelfs VLD-trekjes.

"We waren allemaal verrast door de slechte uitslag. En we kunnen de klok niet terugdraaien. Over het briefje van Freya wil ik niet al te veel kwijt. Zij heeft het recht om te twijfelen. Dat moet de pers gewoon respecteren."

Dat respect is er niet bij alle partijleden. Maya Detiège en Dirk Van der Maelen spuien openlijk kritiek via de pers. Sp.a Rood, een kleine beweging binnen de partij, gaat zelfs een eigen kandidaat in de voorzittersrace naar voren schuiven in juli.

"Het is in ieder geval niet mijn stijl om mijn teleurstelling of kritiek via de pers te ventileren. Daar hou ik niet zo van. Maar ik begrijp hun reactie wel. Zij willen ook gehoord worden. Laten we eerst alles rustig analyseren. Patrick Janssens gaat een analyse maken van de verkiezingsresultaten. Eind augustus is hij klaar en pas dan kunnen we echt zinvolle dingen zeggen. Ik ben wel al begonnen met de rondegesprekken in de partij. Ik zal zeker ook met Maya en Dirk praten."

Hebt u het gevoel dat er mensen gaan overlopen naar een andere partij?

"Daar heb ik nog geen aanwijzingen voor. Maar het zou niet verwonderlijk zijn. Een partij die minder zetels te verdelen heeft, wordt minder aantrekkelijk voor bepaalde politici. Het is dus niet ondenkbaar."

Wie moeten de nieuwe Teletubbies van rood worden?

"Nieuwe Teletubbies komen er niet. Ik denk niet meer in Teletubbietermen. Ik denk wel in termen van een nieuwe generatie van jonge politici: Peter Vanvelthoven, Bruno Tobback, Freya Van den Bossche, Kathleen Van Brempt, Pascal Smet, ... Dat zijn allemaal mensen die aansluiting hebben bij wat er leeft in de maatschappij."

Tussen pot en pint, wie wordt eigenlijk de nieuwe fractieleider in de Kamer?

"Die job is nog niet ingevuld (lacht). Er heeft zich tot op dit ogenblik nog niemand officieel aangemeld.

"Freya heeft het recht om te twijfelen. Dat moeten journalisten haar gunnen"

Bruno Tobback heeft zich wel officieel afgemeld. Ik citeer: "Het is mij niet gevraagd en ik ben ook geen kandidaat."

"Het is nog te vroeg om daarover te oordelen. Ik ga zeker nog met Bruno praten over de toekomst. Ik zou hem dus zeker niet afschrijven."

De gsm van Gennez - een Blackberry, of wat had u gedacht? - laat van zich horen tussen twee vragen in. "Ik heb dat ding nog niet zolang," zegt de 31-jarige Truiense. "Maar sinds die tijd, heb ik geen rust meer (lacht). Ze weten me nu altijd te vinden." De andere kant vraagt of ze vanavond (donderdag) niet naar KV Mechelen-Lierse gaat kijken. Mevrouw Gennez zal er zijn.

Heeft Johan Vande Lanotte fouten gemaakt?


"Neen, niemand vroeg zijn ontslag en in de debatten voor de verkiezingen maakte hij een solide indruk. Hem wordt verweten dat hij te veel als een professor overkomt, maar dat hij professor is, wist iedereen op voorhand. Feit is wel dat we vooral campagne hebben gevoerd met het hoofd, niet met het hart. Als kandidaat-voorzitter wil ik daar wel een punt van maken. Wat niet wil zeggen dat we populistisch moeten worden."

"Er is niets mis met ons programma, daar blijf ik bij. Ik sta honderd procent achter elk punt. Alleen leefden bepaalde thema's minder sterk bij de kiezer. Er is Vlaams gestemd, en ook rechts."

U herinnert zich ongetwijfeld nog de woorden van Johan Vande Lanotte in 2005 aan het adres van de ABVV: Wie links de rug toekeert, kijkt naar rechts. Had de sp.a tijdens de campagne niet meer naar rechts moeten kijken?

"Voor mij bestaan er geen linkse of rechtse thema's, enkel linkse en rechtse dogma's. Veiligheid is toch een thema voor elke partij. Idem voor sociale zekerheid en gezondheidszorg. Zaak is dat wij ons opnieuw op onze sterke punten moeten focussen: inkomen, gezondheid, werk."

De bread and butter-thema's ...

"Ja, maar een moderne socialistische partij mag het niet alleen over brood hebben. Het moet over brood én spelen gaan. Het moeten een en/en-verhaal zijn."

Volgens velen is de sp.a niet meer in staat zich te focussen op die basisthema's. Lang leve het loftsocialisme.

"Een socialist mag toch best in een loft wonen? We moeten ons niet te veel op een nichemarkt toeleggen. Back to basics, waar iedereen de mond vol van heeft, is voor mij een heel breed begrip. Alsof ik een keuze moet maken of de sp.a een ledenpartij dan wel een kiespartij is. Ik ga voor ze allebei. Nogmaals: het is en/en, niet en/of."

Hebt u een goed contact met de basis?

"Ik ga in Mechelen, waar ik schepen ben, vaak naar buurtcafés. Daar kom ik onder de mensen en hoor ik wat er leeft. Dat neem ik op in mijn beleid. Ik ga ook veel spreken voor verenigingen en bedrijven. En ik heb modale hobby's, zoals naar het voetbal gaan. Ik durf gerust zeggen dat ik met mijn twee voeten tussen de mensen sta."

Moet uw partij anders gaan communiceren?

"Johan was veel te afstandelijk, lees ik. De echte professor. Dat probleem zal ik in ieder geval niet hebben, gezien ik geen professor ben (lacht). De sp.a moet weer authentiek worden. Vanuit het hart. Al moeten we niet naïef overkomen. Wie aan politiek doet, kan zich niet enkel laten leiden door emoties. Feiten zijn net zo belangrijk. Dat evenwicht moeten we weer terugvinden."

U sprak al van een stouter imago. Hoe ziet u dat precies?


"Wij hebben een duidelijker profiel nodig. De kiezer had tijdens de campagne geen reden om tegen ons te stemmen, maar ook niet om voor ons te stemmen. En daarom stemde hij maar tegen ons... De partij mag dus best wat duidelijker communiceren naar de kiezer. Het verbaast mij dat de CD&V zo goed scoort door hun loze beloftes te verpakken in een folie van degelijkheid en goed bestuur. De kiezer neemt daar blijkbaar genoegen mee. Dat is niet onze stijl. We gaan eerlijk en positief communiceren."

U wacht een zware taak. U moet een oerregeringspartij omvormen tot een organisatie die oppositie kan voeren?

"De kiezer heeft gesproken en heeft ons een duidelijk signaal gegeven. Een oppositiekuur is de enige oplossing voor ons op dit moment. Wij hebben de verkiezingen verloren, dat moeten we accepteren. Dat oppositiekleed zal ons niet meteen als gegoten zitten, maar de jonge generatie sp.a-politici wil er alles aan doen om het kleed in ieder geval aan te trekken. En dan zien we wel."

De sp.a wil vanuit de oppositie meewerken aan een staatshervorming. Daar staat toch een prijs op, neem ik aan?

"No way. We gaan niet flauw doen. Wij hebben de verkiezingen verloren, we gaan er geen koehandel van maken. Een meerderheidspartij kan geven en nemen, de sp.a kan dat na 10 juni even niet. Naïef? Helemaal niet. Een partij maakt zichzelf niet groot door dwars te gaan liggen. Wij hebben kenbaar gemaakt dat we constructief willen meewerken aan een voor ons acceptabele staatshervorming. Dat is beter voor het land en voor de kiezer."

En als een tripartite nu toch de enige oplossing blijkt?

"sp.a stapt in geen geval in een tripartite. Een partij met 16,5 procent van de stemmen is niet aan zet bij een regeringsvorming."

Overigens, toch wel lief, zo'n voorzitter die eerst het puin voor u opruimt?


"Dat was een voorwaarde die ik heb gesteld om het kandidaat-voorzitterschap te aanvaarden. Johan wil de kelk zelf tot op de bodem leegdrinken. Of ik hetzelfde zou doen? Daar kan ik nu geen valabel antwoord op geven. Dat zal de tijd uitwijzen (lacht)."

Wat met het kartel?

"Het is duidelijk dat het kartel sp.a-Spirit gehandhaafd blijft. We hebben in 2003 zeer goed gescoord, we hebben vorige zondag samen verloren. Patrick Janssens gaat een analyse maken van de verkiezingsresultaten. Elke partij wordt daarbij afzonderlijk bekeken. De vraag zal in ieder geval gesteld worden tijdens de doorlichting. Wat mij betreft gaan we samen door."

Dat zou dus eind augustus, als de analyse klaar is, nog kunnen veranderen?

"Dat is nu niet aan de orde."

Het imago van de partij mag stouter. Wordt er ook over uw imago gepraat?

"Ze hebben nog nooit geprobeerd om mij te restylen, als u daar op doelt (lacht). Dat zou ik ook niet toelaten. Mijn uiterlijk staat niet meteen op de sp.a-agenda. Wie krampachtig een imago opbouwt, valt toch door de mand. Die tijd stop ik liever in het besturen van deze partij."

De Vlaamse kiezer zou genoeg hebben van babes. Ze kregen aanzienlijk minder stemmen op 10 juni. U werd al vergeleken met de flamboyante Carmen uit FC De Kampioenen.

"Een politica moet niet op haar uiterlijk, maar op haar daden worden beoordeeld. Ik voel mezelf ook helemaal geen babe. Of ik mijn uiterlijk gebruik tijdens onderhandelingen? Nooit."

 Is er nog tijd om naast politiek een goed glas te gaan drinken?

"Tuurlijk. Ik ga nog regelmatig naar theater en probeer wat concerten mee te pikken. KV Mechelen is uiteraard ook een belangrijk deel van mijn leven. Vorige week zat ik nog gezellig op café voor de finale van Roland Garros. Wel jammer dat die zo snel was afgelopen."

Over tennis gesproken. Voor zij die het nog niet wisten: u was een talentvol tennisspeelster en hebt zelf nog tegenover de Amerikaanse Jennifer Capriati gestaan. Een hernia maakte noodgedwongen een einde aan uw tenniscarrière. Wat deed het meeste pijn? De recente verkiezingsnederlaag of uw gedwongen uitstap uit de tenniswereld?

"Ik kijk met smart terug naar mijn tenniscarrière, maar de verkiezingsnederlaag voel ik op dit moment het meest. Ach, time heals all wounds. Voordeel is dat we aan het slechte verkiezingsresultaat iets kunnen doen. Daar ga ik mij dan ook honderd procent voor inzetten."