Investering: 30 (+4 attritie) gevechtsvliegtuigen van een nieuwe generatie. Die boodschap verscheen plots op het scherm tijdens de slideshow van Defensieminister Vandeput. De aankoop van 34 gevechtsvliegtuigen was reeds bekend, maar dat het 'gevechtsvliegtuigen van een nieuwe generatie' zouden zijn, was een zware slip of the pen. 

Het is zo dat er 5 kandidaten zijn om de oude F-16 op te volgen. Slechts één van die vijf gevechtsvliegtuigen is 'van een nieuwe generatie', namelijk de F-35. Als we 34 vliegtuigen 'van een nieuwe generatie' kopen, zijn het dus per definitie F-35's. Oeps. Foutje. Vandeput deed er nog alles aan om het te ontkennen, maar zijn verdediging: 'het zijn allemaal nieuwe vliegtuigen, dus ook allemaal van een nieuwe generatie', was zwakjes te noemen. 

Het is de zoveelste indicatie van wat we al maandenlang vermoedden: de F-35, de vliegende Fyra, komt naar ons land. Dat tuig kan niet schieten, levert onvoldoende steun aan grondtroepen, is zwak in een luchtgevecht en buitensporig duur. Het kwam de voorbije weken enkel in het nieuws door problemen met het toestel, vertragingen in het productieproces en budgetoverschrijdingen. Prijs-kwaliteit zit je daar toch met een probleem. Waarom kopen we dit tuig dan? Dat heeft alles te maken met het communautair wafelijzer: als Vlaanderen iets krijgt, dan Wallonië evenveel. N-VA wil de Amerikaanse F-35, want zo komt Vandeput op een goed blaadje bij de NAVO. 

De MR wil de luchtmachtbasis van Florennes openhouden, want: jobs, jobs, jobs. Het compromis: we kopen de F-35 en de luchtmachtbasis van Florennes mag de overgebleven F-16's onderhouden en krijgt er drones bij. De F-35 is een draak van een toestel en twee luchtmachtbasissen voor 34 gevechtsvliegtuigen en wat drones is zeer inefficiënt, maar het is wel een compromis. Applaus.

Het wordt nog erger, want als we voor de F-35 kiezen, kiezen we voor nucleaire capaciteit. We kopen met de F-35 namelijk de enige kandidaat die Amerikaanse kernbommen mag vervoeren. Die liggen nog steeds in Kleine Brogel. We behouden onze nucleaire capaciteit en kunnen nu ook zelf kernbommen gaan droppen. Applaus. 

Laat ons ten slotte de rekening bekijken van de aankoop. Volgens cijfers van het Canadese Rekenhof kosten 34 vliegtuigen zo'n 5 miljard euro, all-in. Voor de landmacht wordt 3 miljard uitgetrokken door Vandeput. We weten dat de fregatten en mijnenjagers samen 1,45 miljard euro kosten. Totaal: 9,45 miljard, 250 miljoen meer dan de voorziene 9,2 miljard. Daarbij moet je nog 6 drones en investeringen in cyber- en inlichtingendienst rekenen. 

Vergeet vooral ook niet zijn nieuwste vondst: patriotraketten ten bedrage van net geen 600 miljoen euro. Vandeput zal de komende vijftien jaar een ongeziene economische hausse nodig hebben om zijn plan betaalbaar te houden. Geen probleem, de grootste kosten worden toch niet de eerstkomende jaren betaald, maar pas na de huidige legislatuur. Zelf keihard besparen op Defensie en de rekening doorschuiven naar volgende regeringen: zo krijg je een begroting in evenwicht in 2018. 

Applaus? 

Je zou er bijna cynisch van worden.

 

Dirk Van der Maelen & Alain Top